تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1664

مساهمون:

ص١٦٦٤

رطآء

(
rat ' '
) ص . ع . زن گول و احمق . ج : رطآءآت و رطاء .

رطآءآت

(
rat ' t
) ع . ج . رطآء .

رطاب

(
rat b
) ا . ع . يا رطاب : كلمه ايست كه در دشنام و فحش بزن گويند و آن كنايه است از ترى كس آن از بسيارى فجور .

رطاب

(
ret b
) ع . ج . رطبة . و ج . رطب . و ج . رطيب .

رطابة

(
rat bat
) م . ع . رطب او رطب رطوبة و رطابة ( از باب كرم و سمع ) : تر و تازه گرديد .

رطازات

(
rot z t
) ا . ع . خرافات . و حكايات شب . ج . رطازة .

رطاط

(
ret t
) ع . ج . رطيط .

رطام

(
rot m
) ا . ع . بازداشت ( اسم مصدر است از رطم البعير ) .

رطان

(
ret n
) م . ع . راطن مراطنة و رطانا . مر . مراطنة .

رطانة

(
rat nat
) ا . ع . شتران بسيار و با هم رفيق كه صاحبانشان همراه باشند .

رطانة

(
rat nat
) و (
ret nat
) م . ع . سخن جز به زبان تازى گفتن ( و الفعل من نصر ) .

رطائط

(
rat et
) ع . ج . رطيط .

رطب

(
ratb
) ص . ع . تر ضد خشك . و غصن رطب : شاخ تر و تازه و باريك . و كذا ريش رطب . و غلام رطب : كودكى كه در نرمى و نزاكت بزنان ماند .

رطب

(
ratb
) م . ع . رطب الدابة رطبا و رطوبا ( از باب نصر و كرم ) : سپست خورانيد ستور . و رطب القوم : رطب خورانيد آن قوم را . و رطب الرطب : رطب گرديد .

رطب

(
rotb
) و (
rotob
) ا . ع . علف سبز و كذا من البقل و الشجر . و يا همگى گياه سبز .

رطب

(
ratab
) م . ع . رطب رطبا ( از باب سمع ) : تر و خشك گفت و صحيح و ناصحيح گفت و خوش و ناخوش گفت .

رطب

(
rotab
) ا . ع . خرماى تر . ج : ارطاب و رطاب .

رطبات

(
rotab t
) ا . ع . ج . رطبة .

رطبة

(
ratbat
) ا . ع . سپست تر . ج : رطاب .

رطبة

(
ratbat
) ص . ع . مؤنث رطب . يق : جارية رطبة : دختر نرم و نازك بدن .

رطبة

(
rotabat
) ا . ع . واحد رطب يعنى يك دانه خرماى تر . ج : رطبات .

رطراط

(
ratr t
) ا . ع . آبى كه شتران در حوض باقى گذاشته باشند .

رط رط

(
rot - rot
) ع . كلمهء امر يعنى احمق شو درصورتىكه احمقى نداشته باشد .

رطز

(
rataz
) ص . ع . سست از موى و از هر چيزى .

رطزات

(
rataz t
) ا . ع . خرافات و حكايات شب و ترهات .

رطس

(
rats
) م . ع . رطسه رطسا ( از باب نصر ) : با كف دست زد او را .

رطع

(
rata '
) و (
rat '
) ا . ع . زكام و مانند آن .

رطع

(
rata '
) م . ع . رطع المراة رطعا ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را .

رطل

(
ratl
) ا . ع . عدل . و مرد نرم و سست و فروهشته . و نوجوان باريك بدن . و كودك مراهق . و كودك استخوان سخت تا شده . و مرد سست و نرم . و مرد كلانسال سست و ضعيف و يا مايل به نرمى و فروهشتگى و پيرى . و مرد احمق .

رطل

(
ratl
) م . ع . رطل فلان رطلا و رطولا ( از باب نصر ) : بشتافت فلان و دويد . و رطل الشيئ : آزمود تا بشناسد وزن آن چيز را .

رطل

(
ratl
) و (
retl
) ا . ع . وزنى معادل دوازده اوقيه و اوقيه چهل درم . ج : ارطال . و اسب سبك رو .

رطل

(
retl
) ا . پ . پيالهء شراب . و رطل گران : پياله و پيمانهء بزرگ .

رطلة

(
ratlat
) و (
retlat
) ا . ع . اسب مادهء سبكرو .

رطل زن

(
ratl - zan
) ا . پ . كسى كه ذخيره و آذوقه را وزن مىكند و مىسنجد .

رطل كشان

(
retl - kac n
) ص . پ . دهندهء پياله بذوق تمام و شعف بسيار .

رطم

(
ratm
) م . ع . رطمه رطما ( از باب نصر ) : در كارى انداخت او را كه نتوان از آن بيرون شدن . و در گل افگند او را . و رطم بسلحه : يخ زد . و رطم المراة : نيك گائيد آن زن را . و رطم البعير ( مجهولا ) : باز داشته شد آن شتر .

رطمة

(
rotmat
) ا . ع . كار مشكل و مشتبه كه جهة آن معلوم نشود .

رطو

(
ratv
) رطا المراة رطوا ( از باب نصر ) : جماع كرد با آن زن . و نيز رطو : احمق شدن .

رطوب

(
rotub
) م . ع . رطب رطبا و رطوبا . مر . رطب .

رطوبة

(
rotubat
) م . ع . رطب رطوبة و رطابة . مر . رطابة .

رطوبت

(
rotubat
) ا . پ - مأخوذ از تازى - ترى و نمناكى . و نرمى و تازگى . و عرق دارى .

رطوبت‌ناپذير

(
rotubat - n - pazir
) ص . پ . هر چيز كه آب از وى نفوذ نكند و تراوش ننمايد .