تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1665

مساهمون:

ص١٦٦٥

رطول

(
rotul
) م . ع . رطل رطلا و رطولا . مر . رطل .

رطوم

(
ratum
) ا . ع . مرد گول . و زن تنگ فرج . و شتر مادهء تنگ فرج . و زن بسته فرج كه كسى جماع آن نتواند .

رطون

(
ratun
) ا . ع . گروهى از شتران مرافق كه صاحبانشان همراه باشند .

رطى

(
raty
) م . ع . رطى المراة رطبيا ( از باب ضرب ) : جماع كرد با آن زن ( يائية واوية ) . و نيز رطى : گول و احمق شدن .

رطى

(
ratiyy
) ص . ع . احمق و گول . ج : رطاء .

رطيب

(
ratib
) ص . ع . تر و تازه . ر تمر رطيب : خرماى رسيده . ج : رطاب .

رطيط

(
ratit
) ا . ع . بانگ و فرياد . و گولى . و مرد گول . ج : رطاط و رطائط .

رطينا

(
ratin
) ا . پ . داروئى كه در چشم به كار برند .

رطينا

(
rotayn
) و

رطينى

(
rotayn
) ا . ع . كلام غير مفهوم .

رطيئة

(
rati'at
) ا . ع . زن گول .

رع

(
ra ' '
) ا . ع . آرام و سكون .

رعاء

(
re '
) و (
ro '
) ع . ج . راعى .

رعاب

(
ra ' ' b
) ص . ع . كسى كه سخن با سجع گويد .

رعابيل

(
ra bil
) ع . ج . رعبلة .

رعاة

(
ro t
) ع . ج . راعى .

رعاث

(
re s
) ع . ج . رعثة .

رعاد

(
ra ' ' d
) ص . ع . ابر با غرش . و مرد بسيار گوى .

رعاد

(
ra ' ' d
) ا . ع . نوعى از ماهى كه به زبان لاتين ترپدو گويند و در آن خاصيت الكتريك است و بسودن آن دست و بازو لرزان گردند و تزلزل الكتريك بروز كند و به زبان فرانسه ترپيل گويند .

رعاديد

(
ra did
) ع . ج . رعديد .

رعارع

(
ra re '
) ع . ج . رعراع . و ج . رعرع و رعرع .

رعاس

(
ra''as
) ا . ع . نيزهء نرم جنبان .

رعاع

(
ra '
) ا . ع . مردم نو ديده و فرو مايه و ناكس .

رعاعة

(
ra at
) ا . ع . واحد رعاع . و شتر مرغ . و مرد بيدل و بيهوش و بيعقل .

رعاف

(
ro f
) ا . ع . خونى كه از بينى آيد .

رعاف

(
ro f
) م . ع . رعف رعفا و رعافا ( از باب نصر و فتح و كرم و سمع ) : رفت و روان شد خون از بينى . و كذا رعف ( مجهولا ) .

رعافى

(
ro fiyy
) ا . ع . مرد بسيار دهش .

رعاق

(
ro q
) ا . ع . آواز شكم ستور كه وقت دويدن از آن شنيده شود . و آواز نرهء ستور چون در غلاف خود بجنبد .

رعال

(
re l
) ع . ج . رعلة .

رعال

(
ro l
) ا . ع . آب بينى .

رعالة

(
ra lat
) ا . ع . گولى و حماقت .

رعالة

(
ra lat
) م . ع . رعل رعالة و رعلا ( از باب سمع ) : گول و احمق گرديد .

رعام

(
ra m
) ا . ع . تيزى نظر .

رعام

(
ro m
) ا . ع . آب كه از بينى اسب و يا گوسپند رود بعلتى و يا بدون علت . ج : ارعمة .

رعام

(
ro m
) م . ع . رعمت الشاة رعاما و رعما ( از باب فتح ) : سخت لاغر گرديد آن گوسپند و روان شد آب بينى آن . و گاهى رعمت الشاة ( از باب كرم ) نيز گويند . و رعم الشيئ : نگاهبانى كرد آن چيز را . و رعم الشمس : انتظار فرو شدن آفتاب نمود .

رعامة

(
ro mat
) ا . ع . يك قسم درختى .

رعامى

(
ro m
) ا . ع . فزونى و بزرگ شدن جگر . و نام درختى .

رعان

(
re n
) ع . ج . رعن .

رعاوى

(
ra v
) و (
ro v
) ا . ع . شتر چراكنندهء گرداگرد قوم و گرداگرد خانه‌هاى آنها .

رعاوية

(
ra viyyat
) ا . ع . گلهء شتران پادشاهى بچرا گذاشته . و ستور چرنده و چرا گذاشتهء از هر كس .

رعايا

(
ra y
) ع . ج . رعية .

رعايا

(
ra y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عموم مردم غير از طايفهء نوكر . و عامهء مردمى كه ماليات و باج و خراج مىدهند . و كسانى كه زراعت و فلاحت مىكنند و مردمان دهاتى و مستاجرين .

رعاية

(
re yat
) م . ع . رعت الماشية رعيا و رعاية و مرعى ( از باب فتح ) : چريد آن ستور . و رعى الماشية : چرانيد ستور را ( لازم و متعدى ) . و رعاه : نگاهداشت حق او را . و رعى النجوم : چشم داشت غروب ستارگان را . و فلان يرعى على ابيه يعنى مىچرايد فلان گوسپندان پدرش را . و نيز رعاية : پاس رعبت داشتن امير . و حرمت كسى نگاهداشتن يق : رعيت عليه حرمته .

رعاية

(
reyat
) ا . ع . پاسبانى .

رعايت

(
re yat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نگاهداشت و نگاهدارى . و ملاحظه . و تكريم و تعظيم و احترام و حرمت . و نوازش و التفات و ملاطفت و مهربانى و توجه . و انعام و احسان . و حمايت و دستگيرى و تقويت و عنايت . و رعايت كردن : توجه كردن . و نگريستن و نگاهدارى كردن . و تعظيم و تكريم كردن و توقير نمودن و محترم داشتن . و زراعت كردن و كشت نمودن . و دقت كردن . و پاسبانى نمودن . و منظم كردن . و بجا آوردن . و بپست‌تر از خويش بخشش كردن .