رصاف
(
res f
) ع . ج . رصفة . و ج .
رصيف .
رصافة
(
ras fat
) ا . ع . نرمى در كار .
و استوارى .
رصافة
(
ras fat
) م . ع . رصف العمل رصافة ( از باب كرم ) : استوار گرديد آن كار . و رصف الجواب : محكم گرديد آن پاسخ به نحوى كه برگشت ندارد .
رصافة
(
ros fat
) ا . ع . پى كه بر تير و كمان پيچند . و نام چند شهر و چند موضع .
رصانة
(
ras nat
) م . ع . رصن رصانة ( از باب كرم ) : محكم و استوار گرديد .
رصائع
(
ras e '
) ع . ج . رصيعة .
رصب
(
rasab
) ا . ع . فضاى واقع ما بين بن سبابه و بن وسطى .
رصح
(
rosh
) ص . ع . ج . ارصح . رصحاء .
رصح
(
rasah
) ا . ع . نزديكى هر دو ران .
رصح
(
rasah
) م . ع . رصح رصحا ( از باب سمع ) : رانهاى وى بهم نزديك شده و لاغر سرين گرديد .
رصحاء
(
rash '
) ص . ع . مؤنث ارصح زن لاغر سرين . ج : رصح .
رصخ
(
rasx
) م . ع . ثابت و بر جاى بودن در كارى ( و الفعل من نصر ) .
رصد
(
rasd
) و (
rasad
) م . ع . رصده رصدا و رصدا ( از باب نصر ) : چشم داشت او را . و رصدت الارض ( مجهولا ) : يك دفعه باران رسيد آن زمين را .
رصد
(
rasad
) ا . ع . گروه چشم دارندگان يستوى فيه الواحد و الجمع و المذكر و المؤنث و ربما قالوا ارصاد بلفظ الجمع . و گياه .
و باران اندك . ج : ارصاد .
رصد
(
rasad
) ا . پ . باصطلاح نجوم چو ترهاى كه بر قلهء كوهى سازند و هفتصد گز اقلا بلندى آن باشد و منجمان بر آن نشسته احوال كواكب را معلوم كنند و هودل نيز گويند .
و رصد بستن : تعيين حركات و احوال كواكب را در رصدگاه كردن . و رصد در كار بستن : كار را به خوبى انجام دادن .
رصد
(
rosad
) ا . ع . ج . رصدة .
رصدبند
(
rasad - band
) ا . پ . واضع زيج و قوانين نجومى و هو دلبند .
رصدة
(
rasdat
) ا . ع . يك دفعه باران .
ج : رصاد .
رصدة
(
rosdat
) ا . ع . گازهء صياد .
و حلقهاى از مس و يا نقره كه در دوال شمشير باشد . ج : رصد .
رصدخانه
(
rasad - x ne
) ا . پ .
رصدگاه و جائى كه در آن رصد بندند .
رصدگاه
(
rasad - g h
) ا . پ . مرصد .
و قدمگاه . و نظرگاه . و جائى كه در آن شب و روز نشسته نگاه كنند و حساب حركات و درجات سيارات و ثوابت را ضبط نمايند و آن را رصدخانه نيز گويند . و درگاه . و محل بار دادن پادشاه مردم را . و باجگاه يعنى جائى كه از مردم سوداگر باج گيرند . و جائى كه اصناف و رعايا بنيچه بندند و حساب مال و خراج ديوانى را مفروغ سازند . و رصدگاه دهر :
دنيا . و رصدگاه خاكى : دنيا . و قالب و جسد آدمى .
رصدگه
(
rasad - gah
) ا . پ . رصدگاه .
رصدى
(
rasadiyy
) ا . ع . راهدار و محافظ راه . و باجگير .
رصراصة
(
rasr sat
) ا . ع . سنگ چفسيدهء بكنار چشمهء روان در زمين درشت و سخت .
رصرصة
(
rasrasat
) م . ع . رصرص البناء رصرصة : استوار و محكم كرد آن بنا را . و رصرص فى المكان : ثبات و قرار ورزيد در آن جاى .
رصع
(
ras '
) م . ع . رصعه رصعا ( از باب فتح ) : با دست زد او را . و رصع بالمكان : اقامت كرد در آن جاى . و رصع الحب : كوفت آن دانه را ميان دو سنگ . و رصع السنان : فرو برد نيزه را در مطعون .
رصع
(
ros '
) ص . ع . ج . ارصعه رصعاء .
رصع
(
rasa '
) ا . ع . خرما بنان ريزه .
رصع
(
rasa '
) م . ع . رصع به رصعا ( از باب سمع ) : چسبيد به آن . و رصع بالطيب : آلود ببوى خوش . و نيز رصع :
لاغر سرين گشتن زن . و لاغر شدن هر دو كنار فرج زن .
رصعاء
(
ras'a '
) ص . ع . مؤنث ارصع و زن لاغر سرين . و زن هر دو كنار فرج لاغر .
ج : رصع .
رصعة
(
rasaat
) ا . ع . واحد رصع يك خرما بن ريزه .
رصغ
(
rosq
) ا . ع . رسغ و بند دست .
رصف
(
rasf
) م . ع . رصف السهم رصفا ( از باب نصر ) : پيچيد پى را بر پيكان تير . و رصف المصلى قدميه :
پاى بر پاى پيچيد مصلى و با هم ملاصق كرد پايها را . و نيز رصف : سنگ بر هم نهادن در بنا . و يق : ذا امر لا يرصف بك يعنى كارى است كه سزاوار تو نيست .
رصف
(
rasaf
) ا و ص . ع . آبى كه از كوه بر سنگى فرو ريزد . و يق : مزج هذا الشراب من ماء رصف نازع رصفا آخر لانه اصفى له وارق اى مسيله من رصف الى رصف منازعة منه اياه و نيز رصف : ج .
رصفة .
رصف
(
rosof
) ع . ج . رصاف . و نام موضعى .