تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1657

مساهمون:

ص١٦٥٧
تازى - قطره‌هاى كوچك باران و باران ريزه .

رشاق

(
rec q
) ص . ع . ج . رشيق . و رشيقة .

رشاقة

(
rac qat
) م . ع . نيكو و باريك قد شدن ( و الفعل من كرم ) .

رشانة

(
rac nat
) م . ع . رشن رشانة ( از باب كرم ) : ناخوانده مهمان گرديد و بىدستورى درآمد .

رشبة

(
rocbat
) ا . ع . كشكول . و نار جيل خالى از مغز كه بدان آب بردارند .

رشت

(
ract
) ا . پ . بسيار خشك و شكننده و هر چيز كه از هم فرو ريزد و فرو پاشد . و خاك و گرد و غبار تيره . و خاكروبه . و گچ و ديوار مشرف بر افتادن .

رشت

(
ract
) ا . پ . نام شهر حاكم‌نشين ملك گيلان و گويند اين كلمه تاريخ بناى اين شهر است چه اين شهر در سال نهصد هجرى بنا شده و عدد حروف آن به حساب ابجد نيز نهصد مىباشد .

رشت

(
rect
) پ . ح م . رشتن . وا . طينت و طبيعت و سرشت .

رشت

(
roct
) ا و ص . پ . روشنائى . فروغ . و روشن و نورانى و درخشان و تابان . و كهنه و سالديده كه در آن بيم افتادن باشد . و هر چيز كه شروع بفنا گذارد از جهة كهنگى و سالديدگى .

رشت

(
roct
) ا . پ . نام كيميادانى مشهور .

رشتاك

(
ract k
) ا . پ . شاخه‌اى كه تازه از بيخ درخت برآمده و راست رسته باشد .

رشتك

(
rectak
) ا . پ . رشته كه پيوك و عرق معدنى نيز گويند .

رشتن

(
rectan
) ف م . پ . ريسيدن و تافتن و تابيدن .

رشتن

(
roctan
) ف م . پ . رنگ كردن .

رشته

(
recte
) ا . پ . ريسمان و نخ و تار و حبل و رسن . و سلك مرواريد . و ريشه . و طراز . وصف و قطار . و سلسله . و عرق مدنى و آن چيزى است بسان تار ريسمان كه از اعضاى مردم بيرون مىآيد و در لار فارس شيوع دارد و پيوك نيز گويند . و قرابت و خويشى . و پيوستگى و علاقه . و نوعى از حلوا . و چيزى مانند تار كه از خمير آرد گندم سازند و از آن آش و پلاو و جز آن ترتيب دهند و بتازى رشيدية گويند . و رشتهء باران : قطره‌هاى باران كه از پى هم فرود آيند و بسان تار به نظر آيند . و رشتهء تب : ريسمان كه دختر نابالغ رشته و گرهى چند بر آن زده افسون خوانند و بر گردن تب‌دار بندند . و رشتهء جان دو تا شدن : متردد خطر عظيمى بودن . و گرفتار و اسير و عاشق شدن . و رشتهء خاك : آدمى و موجودات ديگر . و رشتهء دراز : طول مدت . و فرصت دور و دراز در كارها . و رشتهء دراز دادن : مهلت و فرصت دادن و تنگ نگرفتن . و رشته در دست خواب و خور داشتن : خاصيت بهيمى داشتن و خوردن و خوابيدن . و رشتهء دندان : صف دندانها . و رشته زدن : پيمودن زمين با ريسمان . و برابر كردن زمين . و رشتهء شمع : پليته . و رشتهء صبح : صبح كاذب . و رشتهء عمر : ريسمانى كه چون يك سال از عمر كسى بگذرد يك گره بر ان مىزنند تا عدهء سالهاى عمر وى معلوم باشد . و رشتهء قطائف : نوعى از حلوا در نهايت لطافت . ر رشتهء مريم : هر رشته‌اى كه بباريكى تمام موصوف باشد . و رشتهء نگنده : ريسمانى كه جامهء خواب مانند لحاف و توشك بدان دوزند .

رشته

(
recte
) ص . پ . هر چيز ريسيده شده .

رشته

(
rocte
) ص . پ . رنگ هشته و رنگ كرده .

رشته‌دار

(
recte - d r
) ا . پ . متعلق و منسوب و داراى خويشى و قرابت و علاقه .

رشته‌كش

(
recte - kac
) ا . پ . تربيت دهنده .

رشته‌وار

(
recte - v r
) ا . پ . مانند رشته و باندازهء رشته .

رشتى

(
racti
) ا و ص . پ . جاروب . و كسى كه لجن پاك مىكند و خاكروبه و خاكستر مىبرد . و جاروب كش و كسى كه گرد و غبار پاك مىكند . و پستى و حقارت . و فروتنى و خاكسارى . و منسوب به شهر رشت .

رشح

(
rach
) م . ع . رشح رشحا ( از باب فتح ) : خوى كرد . و رشح الاناء : تراويد آن ظرف . و لم يرشح له بشيئ : نداد او را چيزى . و رشح الظبى : بر جست و خراميد آن آهو .

رشح

(
racah
) ا . ع . خوى و عرق . حديث : القيمة يبلغ الرشح آذانهم .

رشحه

(
rache
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چكه و قطره . و تراوش . و چكيده . و مقطر . و خوى و عرق . و رشحهء آب : ترشح كردن آب بر اطراف و جوانب كه چكرهء آب نيز گويند .

رشد

(
rocd
) ا . ع . صلاح و رشاد خلاف غى و ضلال . و راست ايستادگى در راه حق با ثبات و قرار . و از اعلام است .

رشد

(
rocd
) م . ع . رشد رشدا و رشادا . مر . رشاد .

رشد

(
rocd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نمو و ازدياد و باليدگى . و ترقى . و هوشيارى و بصيرت و رشد كردن : نمو كردن و باليدن . و زياد كردن قد . و سن رشد : سن بلوغ . و سن هوشيارى و بصيرت و آگاهى در كارها . و با رشد : با نمو و ترقى . و با هوشيارى و بصيرت . و بىرشد : بىنمو .