تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1659

مساهمون:

ص١٦٥٩

رشن

(
racn
) و (
racan
) ا . ع . دهانهء جوى و رود . و موعد شرب .

رشنواد

(
racnav d
) ا . پ . يكى از نوكر هاى هماى دخت بهمن .

رشنى

(
racni
) ا . پ . خاكروبه . و خاكروبه كش و رشتى .

رشو

(
racv
) م . ع . رشاه رشوا ( از باب نصر ) : پاره و رشوه داد او را .

رشوات

(
recav t
) و (
recv t
) ع . ج . رشوة و رشوة و رشوة .

رشوة

(
racvat
) و (
recvat
) و (
rocvat
) ا . ع . پاره . و رشوه و مزد . ج : رشى و رشى و رشوات و رشوات .

رشوت

(
recvat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشوه و پاره و مزد .

رشوت‌خور

(
recvat - xor
) ص . پ . كسى كه رشوه و پاره مىگيرد .

رشوتى

(
recvati
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه قبول رشوه مىكند .

رشوف

(
racuf
) ا . ع . زن پاك دهن و خشك فرج . و شتر ماده‌اى كه علف را بلب گيرد و بخورد .

رشوف

(
racuf
) ص . ع . ريق رشوف : آب دهان پاكيزه . و كذا ظلم رشوف اى طيب .

رشون

(
rocun
) ص . ع . غنم رشون : گوسپندان چرنده .

رشون

(
rocun
) م . ع . رشن رشنا و رشونا . مر . رشن .

رشوه

(
rocve
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاره و ياده و بلكفده يعنى آنچه به كسى دهند براى كار ناروا و غير مشروعى و رشوه‌اى كه بقاضى مىدهند بلكفد يا بلكفد نيز گويند .

رشوه‌خور

(
rocve - xor
) و رشوه‌گير (
rocve - gir
) ص . پ . آنكه رشوه و پاره مىگيرد .

رشى

(
rac
) ع . ج . رشاة .

رشى

(
rec
) و (
roc
) ع . ج . رشوة و رشوة .

رشيح

(
racih
) ا . ع . خوى و عرق . و تراوش . و نام گياهى .

رشيد

(
racid
) ا . ع . در صفات بارى بمعنى هادى و راه‌نماى بسوى راه راست . و نيز رشيد : راه يافته و راستكار . و نيك ماهر در تقدير و اندازهء اشياء . و نام مردى . و الرشيد : لقب هارون خليفهء پنجم از خلفاى عباسى كه شارلمن پادشاه فرانسه در عصر وى بود و در سال 193 هجرى پس از 23 سال و دو ماه و نيم مدت خلافت در خراسان وفات يافت يعنى از سال 170 تا سال 193 .

رشيد

(
racid
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شجاع و دلير و با عزم در جنگ .

رشيدة

(
racidat
) ا . ع . دهى نزديك اسكندريهء مصر .

رشيدن

(
racidan
) ف م . پ . ريختن و افشاندن .

رشيده

(
racide
) ا . پ . ريشهء دستار كه بعضى از آن را شبكه كرده باشند .

رشيدية

(
racidiyyat
) ا . ع . نام قبيله‌اى . و مأخوذ از فارسى نوعى از طعام كه رشته گويند .

رشيف

(
racif
) ا . ع . خوردن آب بهر دو لب و مكيدن آن .

رشيق

(
raciq
) ص . ع . رجل رشيق : مرد نيكو و باريك قد . ج : رشق . و قد رشيق : قد نيكو و باريك . ج : رشاق .

رشيقة

(
raciqat
) ص . ع . مؤنث رشيق . يق : قامة رشيقة : قامت نيكو و باريك . ج . رشاق .

رشيقه

(
raciqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيكو قد و زيبا اندام .

رشينه

(
racine
) ا . پ . صمغ درخت صنوبر و راتينج و تربانتين .

رص

(
rass
) م . ع . رص الشيئ بالشيئ رصا ( از باب نصر ) : بر هم چسپانيد آن چيز را به آن چيز و استوار كرد . و رصت الدجاجة بيضتها : برابر نهاد آن مرغ تخمها را بمنقار خود .

رصاء

(
rass '
) ص . ع . مؤنث ارص . و فخذ رصاء : ران چسبيدهء بران مقابل خود .

رصاد

(
res d
) ع . ج . رصدة .

رصاد

(
rass d
) ا . ع . شبگرد . و پاسبان شب در سپاه . و گيرندهء باج راه . و عالم بعلم هيئت . و رصدكننده . و رياضىدان . و رصدخانه .

رصاد

(
ross d
) ص . ع . ج . راصد .

رصاص

(
ras s
) ا . ع . ارزيز و العامة تقوله بالكسر و آن دو قسم است : سياه كه سرب و ابار باشد و سپيد كه قلعى و قصدير بود .

رصاص

(
rass s
) ا . ع . فروشندهء ارزيز و يا سرب و قلعيگر .

رصاصة

(
ras sat
) ا . ع . يك قطعه از رصاص .

رصاصة

(
rass sat
) ا . ع . بخيل . و سنگ چسبيدهء بر زمين در كنار چشمهء روان .

رصاع

(
ras '
) ا . ع . جماع و مجامعت .

رصاع

(
ras '
) م . ع . رصع المراة رصاعا ( از باب فتح ) : گائيد آن زن را .

رصاع

(
rass '
) ص . ع . مرد بسيار جماع .

رصاغ

(
res q
) ا . ع . رسنى كه بدان ستور را بندند .

رصاف

(
res f
) ا . ع . استخوانهاى پهلو . ج : رصف .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1659 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )