تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1655

مساهمون:

ص١٦٥٥

رسو

(
rasv
) م . ع . رسا رسوا و رسوا ( از باب نصر ) : ايستاد بر جاى و استوار شد . و رست السفينة : بر جاى ايستاد آن كشتى در دريا بر لنگر . و رست اقدامهم فى الحرب : بر جاى ماند پاى ايشان در جنگ . و رسا الصوم : نيت روزه كرد . و رسا بينهم : اصلاح كرد ميان ايشان . و رسا من الحديث رسوا : ذكر كرد پاره‌اى حديث را . و رسا عنه حديثا : رفع كرد حديث را بسوى وى و نقل كرد آن را از وى . و نيز رسو : بانگ كردن گشن ماده شتران رميدهء متفرق را تا بسوى وى ميل كنند و آرميده شوند . يق : رسا الفحل بشوله اذا تفرقت عنه فهدر بها فمالت اليه و سكنت .

رسو

(
rosovv
) م . ع . رسا رسوا و رسوا . مر . رسو .

رسوا

(
rosv
) و

رسواى

(
rosv y
) ص . پ . بىحرمت و بىعزت و بىآبرو و بد نام و مفتضح و خوار و معيوب . و مشهور و آشكار . و متهم و تهمت زده . و كسى كه در ميان جمعى جهة عبرت ديگران بطور بىاحترامى نگاهداشته شود .

رسوائى

(
rosv i
) ا . پ . افتضاح و بىآبروئى و بدنامى و ذلت و فضيحت و بىحرمتى .

رسوب

(
rasub
) ا . ع . سر نره . و شمشير در گذرنده .

رسوب

(
rosub
) م . ع . رسب فى الماء رسبا و رسوبا ( از باب نصر و گاه از كرم ) : بتك آب شد و نشست در آن . و نيز رسوب : فرو رفتن چشم بمغاك .

رسوب

(
rosub
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درد و دردى . و هر چيز كه در تك آب و شراب و بول و هر مايعى فرو نشيند .

رسوبى

(
rosubi
) ص . پ . درد منسوب برسوب .

رسوة

(
rasvat
) ا . ع . دست اورنجى كه از مهره‌ها و يا از صدفها سازند . ج : رسى (
res
)

رسوخ

(
rosux
) م . ع . رسخ رسوخا ( از باب نصر ) : ثابت و استوار و پا بر جاى شد . و رسخ الغدير : فرورفت آب آن غدير در زمين و سپرى گرديد . و رسخ المطر : فرو رفت باران تا نم زمين .

رسوخ

(
rosux
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوارى و پايدارى . و اثر . و رسوخ كردن : بطور ثابت و استوار در دل اثر كردن و راه پديد كردن در دل باستوارى . و صاحب رسوخ : كسى كه بواسطهء استوارى و پايدارى داراى فضيلت باشد .

رسوخية

(
rosuxiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پايدارى و استوارى و ثبات و ثابت قدمى . و مودت و صداقت .

رسوران

(
rasvar n
) ا . پ . سرو روان و سرو آزاد يعنى مانند سرو مىخرامد و به اين اسم معشوق را متصف مىكنند .

رسوع

(
rosu '
) ا . ع . دوالهاى بافته كه در ميان كمان بندند .

رسول

(
rasul
) ا . ع . پيغام . و پيغامبرى . و پيغامبر . ج : ارسل و رسل و رسل و رسلاء . و صديق . و با هم و موافق در تيراندازى و مانند آن . و قوله تعالى :
إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ
و لم يقول رسل لان فعولا و فعيلا يستوى فيهما الواحد و الجمع و المذكر و المؤنث . و الرسول : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و جبرئيل .

رسول

(
rasul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيغمبر و پيغامبر و پيغام‌آور و پيك و چرگر و و پيهورده . و رسول خدا : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

رسولى

(
rasuli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرستادگى و رسالت و پيغامبرى .

رسوم

(
rasum
) ص . ع . شترى كه باقى ماند بر سير يك شبانه روز . و ناقة رسوم : ماده شترى كه نشان سپل او بر زمين ماند از سختى .

رسوم

(
rosum
) ع . ج . رسم .

رسوم

(
rosum
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وظيفه و مشاهره . و كتابت و نگارش . و حق نگارش و كتابت . و پول ناروا و غير معينى كه ارباب قلم و مستوفيان ديوانى بطور رشوه از عارضين و ارباب حقوق مىگيرند . و آئين . و عادت . و باج و خراج . و حق الجعاله . و حصه و بهره . و رسوم سزاولى : وجهى كه براى مخارج سزاول داده مىشود . و رسوم عرفيه : عادت . و خراجى كه ملاك مىدهد .

رسومات

(
rosum t
) پ . ج . رسوم .

رسوم‌دار

(
rosum - d r
) ص . پ . كسى كه علاوه بر مواجب وظيفهء ديگر داشته باشد .

رسى

(
rasi
) ا . ع . رسيس .

رسى

(
res
) ع . ج . رسوة .

رسى

(
ross
) ا . ع . پشته . و باران بزرگ قطره .

رسى

(
rasiyy
) ا . ع . ستون ايستادهء در خيمه . و مرد ثابت و استوار در نيكى و بدى .

رسيد

(
rasid
) پ . ح م . رسيدن . وا . اعتراف . و قبض وصول و نوشته‌اى كه پس از ايصال زر نقد و جز آن از كسى بگيرند . و جوانى و شباب . و اقرار بر گرفتن و دريافت كردن .

رسيدگى

(
rasidagi
) ا . پ . درآمدن به حالت نضج و پختگى و بلوغ و كمال . و مواظبت و سرپرستى در اجرا و انجام كارى . و رسيدگى كردن و يا رسيدگى