تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1648

مساهمون:

ص١٦٤٨
فرومايه بودن و پست فطرت بودن .

رذالى

(
roz l
) ع . ج . رذيل .

رذام

(
raz m
) و (
roz m
) م . ع . رذم رذما و رذاما و رذاما و رذمانا . مر . رذم .

رذام

(
roz m
) ا . ع . نهال خرما بن آمادهء براى غرس . و مصاحب رذل و ناكس . و آوند پر و سرشار .

رذاوة

(
raz vat
) م . ع . رذى رذاوة ( از باب سمع ) : بيمار و سست و ضعيف گرديد .

رذايا

(
raz y
) ع . ج . رذية .

رذائل

(
raz el
) و (
raz yel
) ع . ج . رذيلة .

رذل

(
razl
) ص . ع . ناكس و فرومايه . و بلايهء از هر چيز . ج : ارذال و رذول و ارذل و ج ج : اراذل .

رذل

(
razl
) م . ع . رذله رذلا ( از باب نصر ) : ناكس و فرومايه گردانيد او را .

رذل

(
razl
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - فرومايه و ناكس و دون و پست و پست‌فطرت و زشت رفتار . و رذل بودن : ناكس و پست‌فطرت و زشت رفتار بودن . و رذل شدن : كسب پست فطرتى و زشت رفتارى كردن .

رذلاء

(
rozal '
) ع . ج . رذيل .

رذم

(
razm
) ا . ع . روان از هر چيزى . و مرد ناكس .

رذم

(
razm
) م . ع . رذم الشيئ رذما ( از باب نصر و ضرب ) : سرشار گرديد آن چيز . و رذم انفه رذما و رذاما و رذاما و رذمانا : روان گرديد بينى آن . و رذمت الناقة : دفع كرد آن ماده شتر شير خود را .

رذم

(
razam
) ا . ع . متفرق و پريشان . يق : رايت رذما من الناس . و كهنه وردى . المثل : صار بعد الخز فى رذم يعنى پس از آنكه لباس خز و ديبا مىپوشيد در لباس كهنه و بلايه داخل گرديده ، دربارهء كسى گويند كه بعد از فراخ عيش در تنگ زيست دوچار گردد .

رذم

(
razam
) م . ع . رذمت القصعة رذما ( از باب سمع ) : بيرون شد آب از سر آن كاسه .

رذم

(
razam
) و (
rozom
) ع . ج . رذوم .

رذمان

(
razam n
) ا . ع . جماعت اندك . يقال : هو فى رذمان من الناس يعنى او ميان مردمانى است كه اندك‌اند .

رذمان

(
razam n
) م . ع . رذم رذما و رذمانا . مر . رذم .

رذمة

(
razmat
) ص . ع . قدر رذمة : ديگ پر كه از سرش بريزد .

رذول

(
rozul
) ع . ج . رذل .

رذولة

(
rozulat
) ا . ع . ناكسى و فرومايگى .

رذولة

(
rozulat
) م . ع . رذل رذولة و رذالة . مر . رذالة .

رذوم

(
razum
) ص . ع . سائل . و روان از هر چيز . و عظم رذوم : استخوان كه مغز آن روان باشد و جفتة رذوم : كاسهء پر كه آب و مانند آن از سرش بيرون آيد . ج : رذم و رذم .

رذومة

(
rozumat
) ا . ع . نوعى از رفتار اسب تا تارى .

رذى

(
raziyy
) ا . ع . بيمار گران از بيمارى . و ضعيف و سست از هر چيزى . و شتر لاغر از رفتن و فروماندهء به راه . ج : رذاة .

رذية

(
raziyyat
) ا . ع . مؤنث رذى . و ناقهء لاغر از رفتن و فروماندهء به راه كه بشتران نمىتواند رسد . ج : رذايا . فى حديث الصدقة : فلا تعطى الرذية اى الهزيلة .

رذيل

(
razil
) ص . ع . ناكس و فرومايه . وردى و هيچ‌كارهء از هر چيز . ج : رذلاء و رذالى .

رذيلة

(
razilat
) ا . ع . ناكسى و حقارت ضد فضيلة .

رذيله

(
razile
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ناشايسته و زشت و دون و فرومايه . و اعمال رذيله : كارهاى زشت و ناشايسته .

ررا

(
rar
) ا . پ . بلغت زند گوش و اذن .

رز

(
raz
) ا . پ . درخت انگور و مو و كرم . و انگور . و باغ انگور . و هر باغى . و زهر هلاهل و زهر قاتل . و رنگ . و صباغ و رنگ رز . و جنگ و نبرد . و قلعه و حصار .

رز

(
rez
) ص . پ . ريز و ريزنده .

رز

(
razz
) م . ع . رزت الجرادة رزا ( از باب نصر و ضرب ) : سپوخت و فرو برد ملخ خود را به زمين تا خايه نهد . و رز الرجل رزا و رزة : خسته كرد آن مرد را بنيزه . و رز الباب : نيكو كرد زرفين در را . و رز الشيى فى الشيى : ثابت و استوار كرد آن چيز را در آن چيز . و رزت السماء : بانگ كرد آسمان .

رز

(
rezz
) ا . ع . آوازى كه از دور آيد . و آواز تندر . و بانگ شتر . و حدث . الحديث : من وجد فى بطنه رزا فلينصرف و ليتوضا .

رز

(
rozz
) ا . ع . برنج و ارز .

رزء

(
roz '
) ا . ع . مصيبت و آفت و آسيب . ج : ارزاء .

رزء

(
roz '
) ا . ع . رزهء ماله رزا ( از باب فتح و سمع ) : رسيد از آن چيزى را . و رزء فلانا رزء و مرزئة : رسيدن