تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1650

مساهمون:

ص١٦٥٠
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ
قيل هو اتساع فى اللغة كما يقال التمر فى قعر القليب اى منه سقى النخل . و باران . قوله تعالى :
وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ .
و شكر . ج : ارزاق . و نام چند نفر . و مدينة الرزق : يكى از سرحدهاى ايران در بصره پيش از آنكه تازيان نشان و حد پيدا كنند .

رزقات

(
razaq t
) ع . ج . رزقة . و رزقات الجند : مرسوم لشكر .

رزقة

(
razqat
) ا . ع . يك بار دادن . و مرسوم . و حصه و بهره . ج : رزقات .

رزم

(
razm
) ا . پ . جنگ و جدال و حرب و نبرد و پيكار . و هيزم طعام پختن . و رزم كردن : جنگيدن و جنگ و نبرد كردن .

رزم

(
razm
) م . ع . رزم فلان رزما ( از باب نصر ) : بمرد فلان . و رزم بالشيئ : گرفت آن چيز را . و رزم رزما : يك بار خورد . و رزمت الام : زائيد آن مادر . و رزم على قرنه : غالب آمد بر حريف خود و بر نشست بر آن . و رزم البعير : فرو خفت آن شتر . و رزم الشيئ رزما ( از باب ضرب و نصر ) : گرد آورد آن چيز را و يا در يك جامه گرد آورد آن را . و رزم الرجل ( مجهولا ) : بر جاى ماند آن مرد از بيمارى .

رزم

(
razam
) و (
razem
) ع . ج . رزمة و رزمة .

رزم

(
rozam
) ا . ع . ثابت و قائم بر زمين . و شير بيشه .

رزما رزما

(
razman - razman
) ا . ع . آهسته آهسته . و اندك اندك .

رزم‌آرا

(
razm - r
) ص . پ . بهادرى كه در نبرد كردن با هنر باشد .

رزم آزما

(
razm - zm
) ص . پ . جنگ آزموده و با وقوف در علم جنگ .

رزم افگن

(
razm - afgan
) ص . پ . غازى و مبارز .

رزمة

(
razmat
) م . ع . رزم الشتاء رزمة ( از باب نصر و ضرب ) : سرد گرديد زمستان .

رزمة

(
razmat
) ا . ع . يك بار خوردن . و اكل الرزمة : در روز يك بار طعام خورد .

رزمة

(
razmat
) و (
rezmat
) ا . ع . پشتوارهء جامه . و ضرب شديد . ج رزم و رزم .

رزمة

(
razamat
) ا . ع . آوازه ماده شتر از حلق در پيش بچهء خود مانند ناله بدون آنكه دهان را گشايد و هو اخفى من الحنين . المثل : لا خير فى رزمة لا درة فيها در حق كسى گويند كه وعده كند و بجاى نياورد . و رزمة السباع : آواز ددان .

رزمجو

(
razm - ju
) و

رزم‌خواه

(
razm - x h
) ص . پ . كسى كه آرزومند جنگ و نبرد باشد .

رزم ديده

(
razm - dide
) ص . پ . جنگ ديده و آزموده شدهء در جنگ .

رزم زن

(
razm - zan
) ص . پ . خون‌ريز در ميدان جنگ و بهادر .

رزم‌ساز

(
razm - s z
) ص . پ . ساز كنندهء جنگ .

رزم‌كار

(
razm - k r
) ا . پ . كارزار .

رزمگاه

(
razm - g h
) و

رزمگه

(
razm - gah
) ا . پ . ميدان جنگ .

رزمگير

(
razm - gir
) ا . پ . روز پانزدهم از هر ماه شمسى .

رزمه

(
razme
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوقچهء رخت . و يك لنگهء بار اسباب و قماش .

رزم يوز

(
razm - yuz
) و

رزم‌يوش

(
razm - yuc
) ا . پ . جنگجوى .

رزن

(
razn
) ا . ع . جاى بلند و هموار كه آب ايستد در وى . ج : رزون و رزان .

رزن

(
razn
) م . ع . رزنه رزنا ( از باب نصر ) : بدست برداشت آن را تا گرانى و سبكى وى معلوم گردد . و رزن بالمكان : اقامت كرد در آن جاى .

رزن

(
rezn
) ا . ع . كرانه .

رزنة

(
reznat
) ا . ع . جاى گرد آمدن آب . ج : رزان .

رزنده

(
razande
) افا . پ . لكه‌كننده . و رنگ‌كننده و رنگرز و صباغ .

رزنين

(
reznin
) ا . پ . آنچه بدان در را بندند . و كليد .

رزوان

(
raz - van
) ا . پ . باغبان و رزبان . و كرهء ستارهء زهره .

رزوح

(
rozuh
) م . ع . رزح رزاحا و رزاحا و رزوحا . مر . رزاح . و رزاح .

رزوف

(
razuf
) ص . ع . ناقة رزوف : ماده شتر دراز پا و گشاده گام و سريع .

رزوم

(
rozum
) م . ع . رزم البعير رزوما و رزاما . مر . رزام .

رزون

(
rozun
) ع . ج . رزن .

رزه

(
raze
) ا . پ . رجه و شريطه و طابى از ليف خرما و جز آن كه دو سر آن را به جائى بند كنند و جامه و لنگى و مانند آن به روى اندازند . و قفل و حلقه‌اى كه بر آستان در نصب كنند . و ضرب و زدن . و سگ انگور . و رزهء پهنا : ريسمانى كه بنايان براستى آن ديوار سازند .

رزى

(
razy
) م . ع . رزى فلانا رزيا ( از باب ضرب ) : قبول كرد احسان فلان را .

رزى

(
rozziyy
) ا . ع . برنج فروش .

رزيح

(
razih
) ص . ع . لاغر . يق : بعير رزيح و ناقة رزيح .