تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1651

مساهمون:

ص١٦٥١

رزيدن

(
razidan
) ف م . پ . رنگ كردن . و لكه كردن .

رزيده

(
razide
) ص . پ . رنگ شده و لكه شده .

رزيز

(
raziz
) ا . ع . گياهى كه در رنگرزى به كار برند .

رزيزى

(
rezziz
) ا . ع . آوازى كه دور آيد . و آوازى كه در شكم پديد گردد .

رزيف

(
razif
) م . ع . رزف الجمل رزفا و رزيفا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد آن شتر . و نيز رزيف : شتاب كردن از بيم . و رزفت الناقة : بشتاب و پويه دويد ماده شتر . و رزف الامر : نزديك شد آن كار . و رزف اليه : پيش آمد او را .

رزيم

(
razim
) ا . ع . آواز شير بيشه .

رزين

(
razin
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محكم و استوار . و مضبوط . و راى رزين : راى محكم و استوار .

رزين

(
razin
) ا و ص . ع . صاحب وقار و و بردبار و آرميده . و شيئ رزين : چيز گرانمايه و سنگين . و نام مردى . و ابو رزين : گرانمايه و سنگين . و نام مردى . و ابو رزين : حلوا و شيرينى .

رزيئة

(
razi'at
) ا . ع . مصيبت . و كمى . و عيب . و آسيب . ج : رزايا .

رژ

(
raj ?
) ا . پ . خشم و غضب و قهر و كين . و سرزنش و مذمت .

رژد

(
raj ? ad
) ص . پ . بسيار خوار . و حريص در همه چيز .

رژم

(
raj ? am
) ا . پ . رزم و جنگ و نبرد و پيكار و حرب .

رژه

(
raj ? e
) ا . پ . ريسمانى كه بنايان براستى آن ديوار سازند . و رزه . و شريطه يعنى ريسمانى كه دو سر آن را به جائى نصب كنند و به روى آن جامه و لنگى و مانند آن اندازند . و حاشيه و سجاف و لبه و كناره .

رس

(
ras
) ص . پ . رسنده . و و ارسنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند دسترس يعنى چيزى كه مىتوان به آن دست رسانيد و فرياد رس يعنى كسى كه بفرياد شخص مىرسد و وى را نگاهدارى مىكند و از وى يارى مىنمايد . و نيز رس : رسيده شده و بالغ و نضج گرفته . و نارس : يعنى كال و نارسيده . و نيم رس : يعنى چيزى كه به خوبى نرسيده و نضج نگرفته باشد .

رس

(
ras
) ا . پ . رز و درخت انگور . و پرخوار و شكم‌پرست و اكول . و پوسيده و فاسده شده . و مفسد و مخرب . و فتنه‌انگيز . و ريسمان و طناب . و كمند . و گلوبند زنان و گردن بند . و زر گداخته . و هر فلزى كه آن را كشته باشند . و صلب و سخت و محكم و استوار و مضبوط . و رود ارس .

رس

(
res
) پ . كلمهء امر از ريسيدن و رشتن .

رس

(
ros
) ا . پ . اكول و پرخوار . و صلب و سخت و محكم . و مردم زرد اندام .

رس

(
rass
) ا . ع . ابتداى چيزى و اول آن . و رس الحمى : اول تب . و چاه به سنگ برآورده . و چاه بقيهء ثمود كه تكذيب پيغمبر خود كردند و در آن چاه وى را بند ساختند تا آنكه مرد و آن قوم را اهل الرس گويند . و پارهء از چيزى . و بلغنى رس من خبر اى شيئ منه . و باصطلاح عروض حركت حرفى كه بعد الف تاسيس باشد و يا قبل آن يا فتحهء قبل تأسيس .

رس

(
rass
) م . ع . بند كردن و باز داشتن كسى را . و اصلاح كردن ميان قوم . و افساد كردن . و چاه كندن . و در زير خاك پنهان كردن چيزى . و در گور كردن مرده را . و دانستن امور قوم و خبر آنها را . و دم فرو بردن ملخ بر زمين تا خايه نهد . و ديدن كسى را . و گذشتن انديشه بدل . يق : فلان يرس الحديث فى نفسه اى يحدث به نفسه ( و الفعل من نصر فى الكل ) .

رسا

(
ras
) ص . پ . رسنده . و يابنده . و حاصل . و بالغ . و زود فهم و سريع الانتقال . و هنرمند و كار آموز و قابل و لايق و با وقوف و كار ساز . و بسيار و فراوان .

رسابة

(
ros bat
) ا . ع . هر چيز كه در ته ظرف و يا نهر و يا رودخانه درد كند و رسوب نمايد .

رساتيق

(
ras tiq
) ع . ج . رستاق .

رساديق

(
ras diq
) ع . ج . رسداق .

رساطون

(
ras tun
) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - مى .

رساعة

(
res at
) ا . ع . دوال بافته‌اى كه زير دوال شمشير باشد . ج : رسائع .

رساغ

(
res q
) ا . ع . رسنى كه بر رسغ ستور و جز آن بندند و سپس آن را بميخ استوار كنند تا رفتن نتواند .

رساغ

(
res q
) م . ع . راسغ مراسغة و رساغا . مر . مراسغة .

رساغ

(
ros q
) ا . ع . نام موضعى .

رسال

(
res l
) ا . ع . قوائم شتر . ج : رسل .

رسالة

(
ras lat
) م . ع . رسل البعير رسلا و رسالة ( از باب سمع ) : نرم رفت آن شتر و يا نرم رو گرديد . و رسل فلان رسلا : فروهشته موى گرديد فلان .

رسالة

(
ras lat
) و (
res lat
) ا . ع . كتاب . و پيغام . و پيغامبرى و فرستگانى . و فرستادگى و ايلچىگرى . و گروه اسبان . ج : رسائل . و ام رسالة : دوستى و مهربانى .

رسالة

(
res lat
) م . ع . راسل مراسلة و رسالة . مر . مراسلة .

رسالت

(
res lat
) ا . پ . - مأخوذ از