پرش به محتوای اصلی

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحه 2231

پدیدآورندگان:

ص۲۲۳۱
ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بطبيعت . و ذاتى و جبلى . و اصلى و حقيقى .

طبيق

(
tabiq
) ا . ع . ساعتى از شب . ج : طبق . و زمان دراز . يق : اقام عندنا طبيقا اى زمانا طويلا . و موافق و برابر . يق : هذا طبيقه .

طبيقة

(
tabiqat
) ا . ع . موافق .

طپان

(
tap n
) ص . پ . مضطرب و بىآرام و بىقرار .

طپانچه

(
tap nce
) ا . پ . سيلى و لطمه و تپانچه . و كوهه و موجهء دريا . و سلاح آتشى كوچكتر از تفنگ كه فقط با يكدست خالى مىگردد و بندوقجه و پيشتو نيز گويند . و طپانچه خوردن : سيلى زده شدن و لطمه خوردن .

طپانيدن

(
tap nidan
) ف م . پ . انباشتن و پر كردن و آگندن .

طپش

(
tapec
) پ . م ح . طپيدن . و ا . اضطراب . و ضربان . و طپش دل : اضطراب دل و اشتداد ضربانات آن و بسيارى حركت آن .

طپيدگى

(
tapidegi
) ا . پ . اضطراب و طپش .

طپيدن

(
tapidan
) ف ل . پ . لرزيدن . و برجستن . و ضربان نمودن و طپش داشتن و حركت نمودن مانند دل و رگ . و جنبيدن . و از جاى جستن . و كمين كردن و تپيدن .

طتو

(
tatv
) م . ع . طتا طتوا ( از باب نصر ) : رفت .

طتيليق

(
totayliq
) ا . ع . مصغر اطلاق : درجهء متوسط از انشراح .

طث

(
tass
) ا . ع . نوعى از گوىبازى كودكان .

طثأ

(
tas '
) م . ع . طثا طثأ ( از باب فتح ) : بازى كرد بقلة كه غوك چوب باشد . و طثا فلان : افگند فلان پليدى را .

طثر

(
tasr
) م . ع . طثر اللبن طثرا و طثورا ( از باب نصر ) : ستبر گرديد شير . و كذلك السمن و غيره .

طثر

(
tasr
) ا . ع . نام بطنى از ازد .

طثرة

(
tasrat
) ا . ع . ستبرى شير و مانند آن . و چربى بالاى شير . و لاى . و چغرلاوه . و آب ستبر و دفزك . و فراخى زندگانى . و پشم گوسپند و روغن آن . و سر چغرات . و چربش در شانهء گوسپند .

طثرج

(
tasraj
) ا . ع . مورچه .

طثن

(
tasn
) و (
tesn
) و (
tosn
) ا . ع . سبكى نشاط و شادى و تنغم و طرب .

طثو

(
tasv
) م . ع . طثا طثوا ( از باب نصر ) : بازى كرد بقلة كه غوك چوب باشد . و طثا فلان : افگند فلان پليدى را .

طثور

(
tosur
) م . ع . طثر طثرا و طثورا . مر . طثر .

طثى

(
tas
) ا . ع . چوبهاى خرد كه بدان بازى مىكنند .

طثيار

(
tasy r
) ا . ع . شير بيشه . و پشه .

طثيار

(
tasy r
) ص . ع . رجل طثيار : مرد بىباك دلير .

طجن

(
tajn
) م . ع . طجن الشيئ طجنا ( از باب نصر ) : بريان كرد آن چيز را در تابه .

طح

(
tahh
) م . ع . طح الشيئ طحا ( از باب نصر ) : گسترد آن چيز را . و ماليد آن چيز را بپاشنهء خود . و كوفت آن چيز را .

طحا

(
tah
) ا . ع . زمين فراخ و گشاد .

طحار

(
toh r
) ا . ع . نوعى از پيچاك شكم كه در آن تنفس سخت باشد .

طحار

(
toh r
) م . ع . طحر طحارا و طحيرا ( از باب ضرب ) : سخت دم زد و نفس كشيد . و زخيد و نالهء حزين كرد . و بيمار طحار گرديد .

طحاف

(
tah f
) ا . ع . ابر بالا رفته .

طحال

(
teh l
) ا . ع . سپرز . ج : اطحلة و طحل و طحالات . يق : ان الفرس لا طحال له : يعنى اسب طحال ندارد و اين مثل است در شتاب روى آن . كما يق : ان البعير لا مرارة له : شتر زهره ندارد يعنى بددل است . و نيز طحال : نام سگى . و نام موضعى . و منه المثل : ضيعت البكار على الطحال : دربارهء كسى گويند كه طلب حاجت كند از كسى كه بدى رسانده باشد او را . و البكار جمع بكرة و هى الفتية من الابل

طحال

(
teh l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپرز يعنى يكى از احشا كه واقع است ما بين معده و اضلاع غلط و عمل آن در بدن هنوز به خوبى معين نگشته .

طحالات

(
teh l t
) ع . ج . طحال .

طحامر

(
toh mer
) ا . ع . كلان شكم .

طحان

(
tahh n
) ا . ع . آسيابان و كسى كه شغل آن آسيابانى باشد و هو مصروف ان جعلته من الطحن و ان جعلته من الطح فغير مصروف .

طحانة

(
teh nat
) ا . ع . آسياگرى و شغل آسيابانى .

طحانت

(
teh nat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آسياگرى و آسيابانى .

طحانة

(
tahh vat
) ا . ع . شتر بسيار . و نيز مؤنث طحان يعنى زن آسيابان .

طحاوة

(
tah vat
) ا . ع . نام دهى بمصر .

طحاوى

(
tah vi
) ا . ع . چون كركس بدور طعمهء خود پرواز كند گويند : مدونة الطحاوى .

طحاوى

(
tah viyy
) ص . ع . منسوب بطحاوة كه دهى است در مصر .