تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2234

مساهمون:

ص٢٢٣٤
و فتح ) : بزرگ‌منشى نمود و تكبر كرد آن مرد .

طخر

(
taxr
) ا . ع . ابر سياه تنك .

طخربة

(
taxrabat
) ا . ع . لته پاره . و ابر پاره ( لغة فى الحاء المهملة ( فى اوزانها و معانيها ) .

طخربية

(
toxrobiyyat
) ا . ع . لته پاره . و ابر پاره .

طخرور

(
toxrur
) ا . ع . پاره‌اى ابر تنك . ج : طخارير . و مرد غريب . و آنكه نه چست باشد و نه سست .

طخز

(
texz
) ا . ع . دروغ .

طخس

(
texs
) ا . ع . بيخ و بن هر چيزى . و هو طخس شر يعنى او در نهايت شر است . و اصل شر و باعث شر .

طخش

(
taxc
) و (
taxac
) م . ع . طخشت عينه طخشا و طخشا ( از باب سمع ) : تاريك شد چشم او .

طخش

(
toxc
) ص . ع . ج . اطخش و طخشاء .

طخشاء

(
taxc '
) ص . ع . مؤنث اطخش : زن كور . ج : طخش .

طخطاخ

(
taxt x
) ا . ع . مرد بدخلق . و آواز زيور . و ابر تو بر تو . و نام مردى .

طخ‌طخ

(
tex - tex
) ا . ع . حكايت آواز خنده .

طخطخة

(
taxtaxat
) ا . ع . حكايت آواز خنده . و برابر كردن چيزى را . و فراهم آوردن بعض چيزى را با بعضى .

طخف

(
taxf
) ا . ع . اندوه و يا غم كه دل را فروگيرد . و شير ترش زبان گز . و ابر تنك بالا رفته .

طخفاء

(
taxf '
) ص . ع . اتان طخفاء : خر مادهء سياه بينى .

طخفة

(
taxfat
) ا . ع . ابر تنك . ج : طخاف .

طخفة

(
texfat
) و (
taxfat
) ا . ع . نام كوهى سرخ دراز . و نام جائى . و نام آبخورى .

طخم

(
taxm
) م . ع . طخم طخما و طخامة . مر . طخامة .

طخمة

(
taxmat
) ا . ع . گلهء بزان .

طخمة

(
toxmat
) ا . ع . سياهى نوك بينى .

طخمورث

(
taxmuras
) ا . ع . مأخوذ از طهمورس و بمعنى آن .

طخميل

(
texmil
) ا . ع . خروس .

طخوة

(
taxvat
) ا . ع . ابر تنك .

طخوخ

(
toxux
) ا . ع . كج خلقى و بدخوئى و بدصحبتى .

طخوم

(
toxum
) ا . ع . حد فاصل ميان دو زمين .

طخى

(
toxayy
) ا . ع . خروس .

طخياء

(
taxy '
) ا . ع . شب تاريك . و سخن نامفهوم . يق : تكلم بكلمة طخياء .

طخية

(
taxyat
) ا . ع . مرد گول . ج : طخيون .

طخية

(
taxyat
) و (
toxyat
) ا . ع . پاره‌اى از ابر .

طخية

(
taxyat
) و (
texyat
) و (
toxyat
) ا . ع . تاريكى .

طخية

(
toxyat
) ا . ع . ابر نزديك به زمين .

طخيفة

(
taxifat
) ا . ع . آبگوشت كه گوشت را پاره‌پاره كرده در آب بسيار ريخته بپزند .

طخيم

(
taxim
) ا . ع . گوشت خشك كه بسياهى زند .

طخيون

(
taxyuna
) ع . ج . طخية .

طدة

(
tedat
) م . ع . وطد الشيئ وطدا و طدة ( از باب ضرب ) : پاى بر جاى كرد آن چيز را و استوار گردانيد و گران‌سنگ ساخت . وطد اليه : چسپانيد وى را به آن و فروگرفت آن را . و وطدت باب الغار الصخر : گرفتم در غار را به سنگ و راست كردم سنگ را بر آن . و وطد له منزلة : راست كرد براى وى منزلت را . و نيز وطد وطدة : كوفتن زمين را تا سخت گردد . و بر جاى و ثابت ماندن . و سير كردن و رفتن . و سخت سپردن زير پاى . مر . وطد .

طر

(
tarr
) م . ع . طر الابل طرا ( از باب نصر ) : نيك راند شتران را و گردآورد آنها را از اطراف و جوانب وقت راندن . و طر الدابة : نيك راند ستور را . و طر السكين طرا و طرورا : تيز كرد كارد را . و كذلك السنان و غيره . و طر البنيان : بلند كرد بنا را و تجديد كرد آن را . و طر حوضه : به گل اندود حوض را . و طر النبت طرا و طرورا ( از باب نصر و ضرب ) : سبز شد آن گياه و روئيد . و كذا الشارب . و طر الشيئ : كفانيد آن چيز را . و بريد آن چيز را . و طر فلانا : ربود فلان را . و طر زيدا : طپانچه زد زيد را . و طرت يده : افتاد دست او . و طرت النجوم : روشن شد ستاره‌ها .

طر

(
tarr
) ا . ع . پشم نو برآمده . و موى برآمدهء خر پس از ريختن .

طر

(
torr
) ا . ع . جاء و اطرا : آمدند همه .

طرا

(
torran
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - همه و همگان .

طرأ

(
tar '
) م . ع . از جائى و يا از شهرى آمدن كسى و يا ناگاه برآمدن از جائى بر كسى ( و الفعل من فتح ) . يق : طرء عليهم . طرأ و طروء اذا اتاهم من مكان او خرج عليهم منه فجاءة .