جز آن . و طبطب السيل : آواز كرد سيل در تلاطم .
طبطبية
(
tabtabiyyat
) ا . ع . تازيانه . و دسته گلى كه در هنگام رقص به يكديگر زنند .
طبطبو
(
tabtabu
) ا . پ . نام نوعى از مرغابى .
طبع
(
tab '
) ا . ع . سرشت كه مردم بر آن آفريده شدهاند . و مثل و مانند . و صنيع . و مهر بر گل . و ساخت و هيئت هر چيزى و ريخت هر چيزى . تقول : اضربه على طبع هذا .
طبع
(
tab '
) م . ع . طبع على الكتاب و غيره طبعا ( از باب فتح ) : مهر كرد برنامه و جز آن و نقش نمود . و طبع الجرة من الطين : ساخت سبو را از گل .
و كذا طبع الدرهم من الطين و طبع السيف من الطين . و طبع الدلو :
پر كرد آن دول را . و طبع قفاه : از دست زد پس گردن او را . و طبع الله على قلبه : پرده انداخت خدا بر دل او و مهر كرد . و طبع على الشيئ ( مجهولا ) :
سرشته شد بر آن چيز . و طبع فلان ( ايضا مجهولا ) : ريمناك گرديد فلان . و زشت گرديد . الحديث : طبعت فيها طينة آدم اى جعلت صلصالا اى طينا .
طبع
(
tab '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرشت و مزاج و طبيعت و جم و نهاد و خو و خلق و فرخوى و فرغو و فطرت و سيرت و خصلت .
و فراست . و ريخت و ساخت . و چاپ . و طبع الهى : سيرت و خصلت ربانى . و طبع كافورى : مزاج سرد . و مردم كند . و خنك و يخ بسته . و مرگ و موت . و طبع كردن كتات و جز آن : چاپ كردن . و بالطبع : از روى طبيعت و بالذات . و تيز طبع : هوشيار و زيرك .
و بىقرار و بىثبات . و خيالى و وهمى . و حاتم طبع : سخى و جوانمرد بىنظير .
و خوش طبع : نيكخواه و خيرانديش .
و بذلهگوى و شوخ . و مدنى الطبع :
داراى خوى و طبيعت مردمان شهرى .
طبع
(
teb '
) ا . ع . نهر و جوى . و نام جوئى . و مغيض آب . و جائى كه داراى آب اندك باشد . و پرى كيل . و پرى مشك .
و زنگ . و ريمناكى . و چرك . ج : اطباع .
طبع
(
taba '
) ا . ع . گناه . و عيب . و هر چيز قبيح . و زنگ . و ريمناكى سخت از زنگ كه به روى شمشير باشد . و زشتى .
طبع
(
taba '
) م . ع . طبع فلان طبعا ( از باب سمع ) : نيست فلان را در مكارم امور نفاذى و مانند شمشير زنگزده است .
و نيز طبع : زنگ گرفتن شمشير و جز آن . و ريمناك شدن مرد . و كاهل و دون همت گرديدن مرد .
طبع
(
tabe '
) ص . ع . شمشير زنگزده .
و مرد فرومايه و پست و دون همت و كاهل .
و هو طبع طمع : او زشت خوى ناكس لئيم ريمناكى است كه از زشتى و ناكسى شرم ندارد .
طبعآزما
(
tab ' - zm
) ص . پ .
هر آنچه خوى و طبيعت را بيآزمايد و امتحان آن كند .
طبعان
(
tob ' n
) ا . ع . طبعان الامير : گلى كه بدان مهر مىكنند .
طبعخانه
(
tab ' - x ne
) ا . پ . تافتهخانه .
و چاپخانه .
طبعزاد
(
tab ' - z d
) ا . پ . اختراع .
طبعى
(
tab'i
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جبلى و فطرى .
طبق
(
tabq
) م . ع . طبقت يده طبقا و طبقا ( از باب سمع ) : چسپيد دست او بپهلو و گشاده نشد .
طبق
(
tebq
) ا . ع . گروه مردم . و گروه ملخ . و بسيار از مردم . و بسيار از ملخ . و بار درختى . و سريشم كه مرغان را بدان شكار كنند . و هر چه بدان چيزى را به چيزى چسبانند .
و ساعت از روز . و زمان دراز . و موافق و برابر . و ج . طبقة . و اقمنا عنده طبقا اى زمانا طويلا . و هذا طبقه يعنى موافق و برابر اوست .
طبق
(
tebq
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مطابق و موافق . و هر چيز كه پيروى كند ديگرى را و يا متصل و مرتبط با آن بود .
طبق
(
tobq
) ع . ج . طبيق .
طبق
(
tabaq
) ص . ع . مطر طبق :
باران دائم و متواتر . و دعائه صلى اللّه عليه و آله فى الاستسقاء : اللهم اسقنا غيثا مغيثا طبقا .
طبق
(
tabaq
) ا . ع . تاه هر چيزى و پوشش آن . و ظرفى كه بر آن چيزى خورند . ج :
اطباق و اطبقة و طباق . و برابر و مانند و موافق و مساوى هر چيزى . يق هذا طبقه : اين مساوى آن است . و روى زمين . و يك قرن از زمان و يا بيست سال . و گروه مردم . و گروه ملخ . و بسيار از مردم . و بسيار از ملخ .
يق : اتينا طبق من الناس او من الجراد اى جماعة . و حال مردم . قوله تعالى :
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ
اى حالا عن حال يوم القيمة . و استخوان تنك كه ميان دو پيوند استخوانهاى پشت مىباشد . و مهرههاى پشت . و باران عام . و پشت فرج زن . و پارهء بزرگ از شب و از روز . و بنات طبق : سنگپشتان . و ماران . و احدى بنات طبق : داهيه و بلاى بزرگ . و بنت طبق : سنگپشت ماده كه بزعم تازيان نود و نه تخم مىكند كه از همهء آنها سنگپشت بر مىآيد و يك تخم مىكند كه از آن مار برميآيد .