تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2213

مساهمون:

ص٢٢١٣

ضوابط

(
zav bet
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انتظام و ترتيب . و بند و بست . و قوانين و قواعد و ضابطه‌ها . و دفتر .

ضواة

(
zav t
) ا . ع . شور و غوغا و بانگ و فرياد مردم . و مثانه مانندى كه از فرج ماده شتر پيش از ولادت برآيد . و يك قسم ورمى كه در شتر عارض گردد . و غده‌اى در تحت شحمة الاذن .

ضواجع

(
zav je '
) ا . ع . گروه و جماعت . و ج . ضاجع .

ضواحك

(
zav hek
) ع . ج . ضاحكة .

ضواحى

(
zav hi
) ع . ج . ضاحية .

ضؤاد

(
zo ' d
) م . ع . ضئد الرجل ضؤدا ( مجهولا ) : زكام زده شد آن مرد .

ضوادى

(
zav di
) ا . ع . سخنى كه بدان تعلل نمايند . و سخن قبيح و زشت .

ضوارب

(
zav reb
) ع . ج . ضارب . و طير الضوارب : مرغى كه تجسس دانه براى خود كند .

ضواريب

(
zav rib
) ع . ج . ضيراب .

ضوازة

(
zov zat
) ا . ع . پارهء جدا افتادهء از مسواك .

ضواضى

(
zov zi
) ا . ع . هنگفت و كثيف . و ستبر درشت .

ضواضية

(
zov ziyat
) ا . ع . آفت و بلا و سختى و داهيه .

ضواطر

(
zav ter
) ع . ج . ضوطر . و ج . ضوطرى .

ضواع

(
zov '
) ا . ع . بانگ جغد .

ضواع

(
zavv '
) ا . ع . روباه .

ضواكة

(
zav kat
) ا . ع . گروه از هر چيزى و جماعت . يق : رايت ضواكة اى جماعة .

ضوال

(
zav ll
) ع . ج . ضال . و ضالة .

ضوامر

(
zav mer
) ع . ج . ضامر و ضامرة .

ضوامن

(
zav men
) ع . ج . ضامن .

ضوائط

(
zov et
) ع . ج . ضويطة .

ضوائع

(
zav e '
) ا . ع . شتران لاغر اندام كم گوشت .

ضوائن

(
zav en
) ع . ج . ضائنة .

ضوب

(
zavb
) و

ضؤب

(
zo'ub
) م . ع . ضاب ضوبا و ضؤبا ( از باب ضرب ) : پنهان گرديد و فريب داد دشمن را .

ضوبان

(
zavb n
) و (
zub n
) ا . ع . شتر قوى و توانا پر گوشت ( واحد و جمع در آن برابر است ) .

ضوبان

(
zub n
) ا . ع . دوش شتر .

ضؤبان

(
zo'b n
) ا . ع . شتر قوى و توانا و پر گوشت ( واحد و جمع در آن يكسان است ) .

ضوة

(
zovvat
) ا . ع . شور و غوغا و بانگ و فرياد مردم . يق : سمعت ضوة القوم : شنيدم بانگ و غوغاى آن گروه را .

ضوتع

(
zavta '
) ا . ع . نام مرغى و يا جانوركى . و مرد گول .

ضوج

(
zavj
) ا . ع . خم رودبار . ج : اضواج .

ضوج

(
zavj
) م . ع . ضاج ضوجا ( از باب نصر ) : ميل كرد و فراخ گرديد . و ضاج السهم عن الهدف : برگرديد تير از نشانه .

ضوجان

(
zavj n
) ا . ع . خشك و نيك لاغر از ستور و مردم ( لغة فى الصاد المهملة ) .

ضوجانة

(
zavj nat
) ص . ع . نخلة ضوجانة : خرما بن خشك و خشك شاخه .

ضؤدة

(
zo'dat
) و (
zo'odat
) ا . ع . زكام و نزله .

ضور

(
zavr
) ا . ع . گرسنگى سخت . و بنو ضور : نام قبيله‌اى از تازيان . و يحيى ابن ضور : نام صيادى كه در سختى و شدت بدان مثل زنند .

ضور

(
zavr
) م . ع . ضار الرجل ضورا ( از باب نصر ) : سخت گرسنه شد آن مرد . و ضار الامر فلانا : گزند رسانيد آن كار مر فلان را .

ضور

(
zur
) ا . ع . ابر سياه .

ضورة

(
zurat
) ا . ع . مرد كم شأن حقير . و مرد ذليل فقير .

ضورى

(
zavr
) ا و ص . ع . نام آبى . و بقرة ضورى : ماده گاوى كه طالب و شايق فحل باشد .

ضوز

(
zavz
) م . ع . ضاز التمر ضوزا ( از باب نصر ) : خائيد خرما را . و كذلك : ضاز السواك . و ضازه حقه : كم كرد حق او را . و ضاز عليه : جور كرد و ستم نمود در حكم بر وى .

ضوز

(
zavz
) ا . ع . پارهء جدا افتادهء از مسواك .

ضؤزى

(
zo'z
) ص . ع . قسمة ضؤزى قسمت جائر و ناقص و نار است . و امراة ضؤزى : زن بيداد .

ضوس

(
zavs
) ا . ع . خوردن طعام .

ضوضا

(
zavz
) و

ضوضاء

(
zavz '
) ا . ع . بانگ و فرياد مردمان در جنگ .

ضؤضؤ

(
zo'zo '
) ا . ع . اصل . و كان و معدن . و بسيارى نسل و افزونى آن . ج : ضأضئ . و مرغى خجك‌دار كه گنجشك را شكار كند و تازيان آن را شوم انگارند و بدان فال بد گيرند .

ضؤضوء

(
zo'zu '
) ا . ع . اصل . و كان . و بسيارى نسل و افزونى آن . ج : ضأضى .

ضوط

(
zut
) ع . ج . اضوط و ضوطاء .

ضوط

(
zavat
) ا . ع . كجى زنخ . و كوچكى فك و زنخ . و حماقت .