تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2210

مساهمون:

ص٢٢١٠
بست بر جراحت . و ضمد زيدا : مدارا كرد با زيد . و ضمدت المراة : جمع كرد آن زن ما بين شوهر و معشوق خود و يا ما بين دو معشوق خود . و ضمد الثورين : هر دو گاو را با هم بست در كار كردن . و ضمده بالعصا : عصا زد بر سر او . و كذلك ضمده بالسيف .

ضمد

(
zemd
) ا . ع . دوست .

ضمد

(
zamad
) ا . ع . كينه . و حق ديرينهء از ديت و يا دين . و لنا ضمد عند فلان اى الغابر من الحق من معقلة او دين .

ضمد

(
zamad
) م . ع . ضمد ضمدا ( از باب سمع ) : خشك شد . و دشمنى كرد . و كينه گرفت . و ضمد عليه : خشم گرفت بر وى .

ضمر

(
zamr
) ا . ع . مرد هموار شكم باريك و لطيف اندام . و اسب باريك ابرو . و هر چيز نهانى . و قلب انسان و باطن آن .

ضمر

(
zamr
) ص . ع . مكان ضمر : جاى تنگ .

ضمر

(
zomr
) و (
zaomor
) ا . ع . لاغرى و سبكى گوشت . و دوسيدگى شكم به پشت .

ضمر

(
zomr
) و (
zomor
) م . ع . ضمر ضمورا و ضمرة و ضمرا و ضمرا . مر . ضمور .

ضمر

(
zommar
) ع . ج . ضامر . و ضامرة .

ضمران

(
zamr n
) ا . ع . نام گياهى بسيار باريك . و نام وادئى در نجد .

ضمران

(
zomr n
) ا . ع . نام ماده سگى .

ضمرة

(
zamrat
) ا . ع . زن باريك شكم لطيف بدن نازك اندام . و نام گروهى از تازيان . و از اعلام است .

ضمرة

(
zomrat
) م . ع . ضمر ضمرة و ضمورا . مر . ضمور .

ضمرز

(
zamraz
) ا . ع . شير بيشه .

ضمرز

(
zamroz
) ا . ع . زمين درشت و سخت .

ضمرز

(
zemrez
) ا . ع . ماده شتر كلان سال . و ماده شتر كم شير دفزك .

ضمرزة

(
zamorazat
) ا . ع . زن درشت ستبر . و زن درشت‌خوى . و زمين درشت سنگلاخ سوخته كه شب رفتن در آن ممكن نباشد .

ضمرزة

(
zamrazat
) م . ع . ضمرز عليه البلد ضمرزة : سخت و درشت شد بر وى آن شهر . و ضمرز عليه القبر : سخت شد بر او قبر .

ضمروط

(
zomrut
) ا . ع . چين ميان رخساره و بينى نزديك هر دو دنبالهء چشم . ج : ضماريط . و پوشيد نگاه . و جاى تنگ و پنهان .

ضمز

(
zamz
) ا . ع . جاى درشت . و پشته دشوار گذار . و پشتهء پست . و هر كوه منفرد و جداگانهء كه در آن سنگ درشت سخت باشد و خاك و گل در آن نبود .

ضمز

(
zamz
) م . ع . ضمز ضمزا ( از باب ضرب و نصر ) : خاموش ماند و حرفى نزد . و ضمز اللقمة : فرو برد لقمه را . و نيز ضمز : نگاهداشتن شتر جرة و نشخوار را در دهان و نشخوار ناكردن آن . و برچفسيدن به چيزى و لازم گرفتن آن را . و قيام و ثبات ورزيدن بر آن . و آزمندى نمودن و حرص زدن بر چيزى .

ضمزة

(
zamzat
) ا . ع . واحد ضمز يعنى يك كوه يكه و منفرد .

ضمزر

(
zamzar
) ا . ع . زمين سخت . و زن درشت . و ماده شتر . و شير بيشه .

ضمزر

(
zemzer
) ا . ع . شتر مادهء توانا و قوى .

ضمزرة

(
zamzarat
) م . ع . ضمزر على البلد ضمزرة : سخت شد بر من آن شهر .

ضمزز

(
zamzaz
) ا . ع . كوه منفرد و جداگانه كه سنگهاى آن سرخ و سخت باشد و در آن خاك و گل نبود .

ضمس

(
zams
) ص . ع . دشوار و سخت .

ضمس

(
zams
) م . ع . ضمسه ضمسا ( از باب ضرب ) : آهسته و نرم خائيد آن را .

ضمضام

(
zamz m
) ا . ع . آنكه فراهم آورد و احاطه كند هر چيزى را .

ضمضم

(
zamzam
) ص . ع . تنومند و جسيم . و اسد ضمضم : شيرى كه مىگيرد هر چيز را . ج : ضماضم .

ضمضم

(
zamzam
) و (
zomazem
) ص . ع . شير خشم‌آلود و دلير . و شيرى كه بگيرد هر چيزى را كه در جلو وى آيد . و مرد خشمناك و دلير .

ضمضمة

(
zamzamat
) م . ع . ضمضم ضمضمة : شجاع كرد دل خود را . و ضمضم على المال : گرفت همهء آن مال را . و ضمضم الاسد : بانگ زد آن شير .

ضمعج

(
zam'aj
) ص . ع . زن فربه تمام بدن پر گوشت . و كذلك البعير و الناقة . و زن درشت پست بالا .

ضمن

(
zamn
) م . ع . ضمن المال و به ضمنا و ضمانا ( از باب سمع ) : پذيرفت و كفالت كرد آن مال را .

ضمن

(
zemn
) ا . ع . ضمن الكتاب : طى كتاب و لفافه و پوشش آن و پاكت آن . و انفذت كذا ضمن كتابى اى طى كتابى .

ضمن

(
zemn
) م . ع . ضمنته ضمنا ( از باب سمع ) : كفالت كردم آن را و ملتزم شدم .

ضمن

(
zemn
) ا و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - اندرون و درون و داخل . و بين . و