تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2209

مساهمون:

ص٢٢٠٩

ضمات

(
zamm t
) ع . ج . ضمة .

ضماد

(
zem d
) ا . ع . آنچه بر جراحت بندند . و عصابة .

ضماد

(
zem d
) م . ع . ضمد ضمدا و ضمادا . مر . ضمد .

ضماد

(
zem d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر داروئى كه با آب و يا مايع ديگر سرشته بر اندامى پهن كنند .

ضمادة

(
zem dat
) ا . ع . آنچه بر جراحت بندند . و عصابة . و انا على ضمادة من الامر يعنى مشرف شدم بر آن كار .

ضمار

(
zem r
) ا . ع . مال پنهان . و مالى كه اميد رجوع آن نباشد . و عذاب كه در تاخير باشد . و هر چيز نهان ضدعان . و وام بىمدت و وعده . و وامى كه از آن اميد نتوان داشت . و نام بتى كه عباس بن مرداس و قومش پرستش مىكردند . و هر چيز كه بر آن اعتماد نتوان كرد . و نام موضعى .

ضمارز

(
zom rez
) ص . ع . ناقة ضمارز : ماده شتر كلان سال كم شير . و فحل ضمارز : گشن دفزك و توانا .

ضماريط

(
zam rit
) ع . ج . ضمروط .

ضمازر

(
zom zer
) ص . ع . بعير ضمازر : شتر توانا .

ضماضم

(
zam zem
) ع . ج . ضمضم و ضماضم .

ضماضم

(
zom zem
) ص . ع . شير خشم‌آلود و دلير . و شيرى كه با هر چيز آميزد . و مرد خشم‌آلود . ج : ضماضم .

ضماطير

(
zam tir
) ا . ع . جاى منتهاى سيل وادى .

ضمام

(
zem m
) و (
zom m
) ا . ع . آنچه بدان چيزى را فراهم آورند .

ضمام

(
zem m
) ا . ع . آلت فراهم آوردن چيزى . و بلاى سخت .

ضمام

(
zem m
) م . ع . ضامه مضامة و ضماما : فراهم آورد آن را .

ضمامة

(
zam mat
) . ع . بار و پشتواره . و پشتوراهء از كتاب .

ضمامة

(
zamm mat
) ا . ع . هر چيز كه بدان كتابها و كاغذها را ببندند .

ضمامتان

(
zam mat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو پشتوارهء از كتاب .

ضمان

(
zam n
) ا . ع . حب . و بر جاى ماندگى . و بيمارى .

ضمان

(
zam n
) م . ع . ضمن ضمنا و ضمانا . مر ضمن (
zamen
) و ضمن ضمنا و ضمانا و ضمانة . مر . ضمن (
zaman
) .

ضمان

(
zem n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عوض و پاداش و اجر . و توان . و مكافات . و ضمان تملك : عوض صرف اموال . و ضمان فساد : تاوان خسارت و زيان .

ضمانة

(
zam nat
) ا . ع . برجاى ماندگى و زمين‌گيرى . و بيمارى . و حب و عشق .

ضمانة

(
zam nat
) م . ع . ضمن ضمنا و ضمانا و ضمانة . مر . ضمن (
zaman
) .

ضمانت

(
zem nat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پذيرفتارى و كفالت و بر گردن نهادگى ذمهء ديگرى را و ضامن شدگى .

ضمائر

(
zam er
) ع . ج . ضمير .

ضماير

(
zem yer
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه در انديشهء شخص بود و در خاطر نگاهداشته باشد . و هر راز نهانى كه در اندرون وى باشد . و اسرار . و افكار و انديشه‌ها . و باصطلاح صرف و نحو : ضميرها .

ضمايم

(
zem yem
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضميمه‌ها و افزايشها و افزونىها .

ضمائن

(
zam en
) ا . ع . حالات و صفات خدا داده .

ضمة

(
zammat
) ا . ع . گروه اسبان رهان . و اسبانى كه جهة گرو جمع كنند . ج : ضم . و نيز ضمة : واحد ضم يعنى ضمه كه اعراب پيش باشد . ج . ضمات .

ضمج

(
zamj
) ا . ع . جانوركى گزنده و بدبوى .

ضمج

(
zamj
) م . ع . ضمج ضمجا ( از باب نصر ) : نيك آلود بدن را ببوى خوش و تر كرد آن را .

ضمج

(
zamaj
) م . ع . برانگيخته شدن و تيز گشتن شهوت ابنه . و دوسيدن به زمين ( و الفعل من سمع ) .

ضمج

(
zamaj
) ا . ع . آفتى كه بمردم رسد و بلا و داهيه .

ضمج

(
zamej
) ص . ع . دوسيده و چسبيده به زمين .

ضمجة

(
zamjat
) ا . ع . واحد ضمج يعنى يك جانورك گزندهء بدبوى .

ضمخ

(
zamx
) م . ع . نيك آلودن بدن را ببوى خوش ( و الفعل من فتح ) .

ضمخة

(
zemxat
) ا . ع . زن فربه . و ماده شتر فربه . و هر چيز ترى كه از وى چيزى چكد .

ضمخر

(
zommaxr
) ا . ع . مرد متكبر ستبر فربه .

ضمخز

(
zemaxz
) و (
zomaxz
) ص . ع . كلان و تنومند از مردم و از شتر . و فربه از گشن .

ضمد

(
zamd
) ا . ع . تر و خشك از درخت . يق : شبعت الابل من ضمد الارض اى من رطبها و يابسها . و بهترين از گوسفندان . و پسترين آنها . و فربه و لاغر آنها .

ضمد

(
zamd
) م . ع . ضمد الجرح ضمدا و ضمادا ( از باب ضرب ) : ضماد
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2209 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )