ضفران
(
zafr ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو دسته موى جداگانه بافته .
ضفرة
(
zaferat
) ا . ع . ريگ تودهء كلان .
و نام جانوركى كه شتر را رنجاند .
ضفرة
(
zaferat
) ص . ع . كنانة ضفرة :
جعبهء پر از تير . و رمل ضفرة : ريگهائى كه بعضى بر بعضى نشسته باشند . ج : ضفر .
ضفرط
(
zefret
) ص . ع . جمل ضفرط : شتر كلان شكم .
ضفرطة
(
zafratat
) م . ع . كلان شكم شدن .
ضفروط
(
zofrut
) ا . ع . ضفروط الوجه : شكنهاى ميان رخسار و بينى نزديك هر دو دنبالهء چشم . ج : ضفاريط .
ضفز
(
zafz
) م . ع . فروبردن شتر لقمه را . و بكراهت فروبردن آن را . و راندن و وطى كردن . و دويدن . و جهيدن و برجستن .
و زدن بدست و يا به پا . و درآوردن لگام را در دهن اسب . ( و الفعل من نصر و ضرب ) .
ضفز
(
zafz
) ا . ع . كبيدهء جو براى دادن بشتر .
ضفس
(
zafs
) م . ع . ضفس البعير ضفسا ( از باب ضرب ) : گردآورد براى آن شتر از گياه حلى و لقمه ساخت براى آن .
ضفضفة
(
zafzafat
) ا . ع . ضفضفة القوم : جماعت قوم .
ضفط
(
zaft
) م . ع . ضفطه ضفطا ( از باب نصر ) : بست آن را . و ضفط عليه : سوار شد بر آن و مفارقت از آن نكرد . و ضفط بغائطه : ريخ زد .
ضفط
(
zefett
) ا . ع . مرد فربه پرگوشت گران بدن كه با قوم همراهى نتواند .
ضفطات
(
zafat t
) ع . ج . ضفطة .
ضفطار
(
zeft r
) ا . ع . سوسمار كلان سال بدسرشت بدخلقت .
ضفطة
(
zaftat
) ا . ع . سستى عقل و خفت و سبكى راى . و بيهودهگى . ج : ضفطات .
ضفطى
(
zaft
) ع ج . ضفيط .
ضفع
(
zaf '
) ا . ع . سرگين پيل .
ضفع
(
zaf '
) م . ع . ضفع ضفعا ( از باب فتح ) : تغوط كرد . و تيز داد . و ضفع ببوله : دفع كرد كميز خود را .
ضفعانة
(
zaf ' nat
) ا . ع . بار و ميوهء سعدان .
ضفف
(
zafaf
) ا . ع . بسيارى عيال . و تناول طعام با مردم . و بسيارى دست بر طعام .
الحديث : احب الطعام ما يكون على ضفف . ايضا الحديث : ما شبع رسول الله صلى اللّه عليه و آله من خبز و لحم الاعلى ضفف يعنى بر بسيارى دست بر طعام . و نيز تنگى و سختى حال . و بسيارى خورندگان با كمى طعام . و حاجت . و سرعت در كارى .
يق : لقيته على ضفف اى عجلة . و نيز ضعف و سستى . و كم از پرى پيمانه . و كم از هر پر كه باشد . و انبوهى مردم بر آب .
ضفف
(
zefaf
) ا . ع . ج . ضفة و ضفة .
ضففة
(
zefafat
) ع . ج . ضف .
ضفق
(
zafq
) م . ع . ضفق ضفقا ( از باب نصر ) : انداخت آنچه در شكمش بود يك مرتبه يعنى غائط را .
ضفن
(
zafn
) م . ع . ضفن اليهم ضفنا ( از باب ضرب ) : آمد بسوى آنها تا بنشيند با آنها . و ضفن بغائطه : فگند غائط را . و ضفن بحاجته : پرداخت و برآورد كار او را . و ضفن المراة : گائيد آن زن را . و ضفن البعير برجله : زد آن شتر دست و پاى خود را بر زمين . و ضفنه على ناقته : بر ماده شتر خود سوار كرد او را . و نيز بار كرد بر آن ماده شتر .
و ضفن فلانا : زد پاى خود را بر سرين فلان . و ضفن به الارض : بر زمين كوفت ويرا . و ضفن ضرع الشاة :
جهة دوشيدن گرفت پستان گوسپند را .
ضفن
(
zefann
) و (
zefenn
) ا . ع . كوتاه بالاى گول كلان جثهء درشت خلقت از مردم .
ضفند
(
zafannad
) ا . ع . نرم و سست و كلان شكم .
ضفندد
(
zafandad
) ا . ع . فربه ستبر گول .
ضفنس
(
zafannas
) ا . ع . نرم . و بسيار .
و فروهشته گوشت .
ضفنط
(
zafant
) ا . ع . مرد كلان جثهء فروهشته بدن .
ضفو
(
zafv
) ا . ع . كرانهء هر چيزى .
ضفو
(
zafv
) م . ع . ضفا الشيئ ضفوا ( از باب نصر ) : تمام و كامل گرديد آن چيز . و ضفا المال : بسيار شد آن مال .
و ضفا الحوض : سرازير شد آب آن حوض از پرى .
ضفوان
(
zafv ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو كرانهء هر چيزى .
ضفوة
(
zafvat
) ا . ع . فلان فى ضفوة من عيشه : فلان در نعمت و فراخى زندگانى است .
ضفور
(
zofur
) ضفر البناء ضفورا :
با سنگ و بدون گل و آهك ساخت آن بنا را .
ضفور
(
zofur
) ع . ج . ضفر .
ضفوف
(
zafuf
) ص . ع . ناقة ضفوف :
ماده شتر بسيار شير كه به غير از كف دست دوشيده نشود .
ضفير
(
zafir
) ا . ع . هر دستهء موى بافتهء جداگانه . و ضفير البحر : كرانهء دريا .
ضفيرة
(
zafirat
) ا . ع . موى بافته . و ريگ توده . ج : ضفائر و ضفر . و بنائى كه با سنگ بىگل و آهك كرده باشند . و نام زمينى در وادى عقيق .