تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2203

مساهمون:

ص٢٢٠٣
و خست و ناكسى . و يق : فى حسبه ضعة يعنى در تبار او فرومايگى است . و كذلك فى حسبه ضعة .

ضعة

(
za'at
) و (
ze'at
) م . ع . وضع وضعا و ضعة و ضعة . مر . وضع . و وضع و ضاعة و ضعة و ضعة . مر . وضاعة .

ضعز

(
za'z
) م . ع . ضعزه ضعزا ( از باب فتح ) : نيك كوفته و پاسپرده كرد آن را .

ضعضاع

(
za'z '
) و

ضعضع

(
za'za '
) ا . ع . سست و نرم و ناتوان از هر چيزى . و مرد گول و بىراى و هوش .

ضعضعة

(
za'za'at
) م . ع . ضعضع البناء ضعضعة : بشكست آن بنا را تا زمين و پست و خراب كرد . و ضعضع الدهر فلانا : خاضع كرد روزگار فلان را و خوار و ذليل نمود .

ضعط

(
za
) م . ع . ضعطه ضعطا ( از باب فتح ) : ذبح كرد آن را .

ضعف

(
za'f
) م . ع . ضعفم ضعفا ( از باب فتح ) : زياد كرد و بسيار گردانيد ايشان را .

ضعف

(
za'f
) ا . ع . سستى . و سبكى عقل و راى .

ضعف

(
za'f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سستى و ناتوانى . و خستگى . و بيحالى و كم قوتى و كم زورى . و سبكى عقل . و عليلى . و لاغرى .

ضعف

(
za'f
) و (
zo'f
) و (
za'af
) م . ع . ضعف ضعفا و ضعافة و ضعافية . مر . ضعافة .

ضعف

(
za'f
) و (
zo'f
) و (
za'af
) ا . ع . سستى و ناتوانى . و عليلى . و منى . قوله تعالى :
خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ
يعنى از آب مرد و زن .

ضعف

(
ze'f
) ا . ع . مانند چيزى هر قدر كه زياد شود و حصرى براى آن نباشد . ج : اضعاف . يق : لك ضعفه اى مثليه او ثلاثة امثاله او زيادة غير محصورة . و قوله تعالى :
يُضاعَفْ لَهَا الْعَذابُ ضِعْفَيْنِ
يعنى سه عذاب . و قيل : ضعف الشيئ : يك مثل آن . و ضعفاه : دو مثل آن .

ضعف

(
zo'f
) ا . ع . ناتوانى بدن .

ضعف

(
za'af
) ا . ع . جامه‌هاى دولا كرده .

ضعفا

(
zoaf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان پست و ناكس و سفله و سبك عقل . و بيچارگان .

ضعفاء

(
zoaf '
) ص . ع . ج . ضعيف .

ضعفان

(
za'f n
) ص . ع . سست و ناتوان . ج : ضعافى و ضعاف .

ضعفان

(
ze'f ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دوچندان و سه چندان .

ضعفة

(
zaafat
) ع . ج . ضعيف .

ضعفى

(
za'f
) ع . ج . ضعيف .

ضعل

(
za'al
) م . ع . ضعل الصبى ضعلا ( از باب سمع ) : نحيف جثه و باريك بدن گرديد آن كودك .

ضعل

(
za'al
) ا . ع . باريكى بدن از جهة نزديكى نسب چه تازيان را گمان اين است كه مرد را از زن قريب النسب فرزند باريك بدن و نحيف جثه آيد .

ضعو

(
za'v
) م . ع . ضعا الرجل ضعوا ( از باب نصر ) : پوشيده شد و پنهان گرديد آن مرد .

ضعوات

(
za'av t
) ع . ج . ضعة .

ضعوف

(
za'uf
) ص . ع . ضعيف و ناتوان ( للذكر و الانثى ) .

ضعوى

(
za'aviyy
) ص . ع . منسوب بدرخت ضعة .

ضعيف

(
za'if
) ص . ع . سست و ناتوان . ج : ضعاف و ضعفاء و ضعفة و ضعفى و ضعافى . و نيز مغلوب هوا و هوس . قوله تعالى :
وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً
اى يستميله هواه . و بلغت حمير : كور . قوله تعالى :
وَ إِنَّا لَنَراكَ فِينا ضَعِيفاً .

ضعيف

(
za'if
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ناتوان و بيخه و زبون و سست و كم زور و درمانده و عاجز . و عليل و بىبنيه و بيمار . و لاغر و نحيف . و بىطاقت . و فانى و نا پايدار . و ترسو و جبان . و نادان و بىوقوف . و رقيق . و كم‌وزن . و كم‌قدرت .

ضعيفان

(
za'if ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه زن و مملوك . الحديث : اتقوا الله فى الضعيفين اى المراة و المملوك .

ضعيف بينا

(
za'if - bin
) ص . پ . كسى كه بينائى چشمش سست و ضعيف بود .

ضعيفة

(
za'ifat
) ص . ع . زن سست و ناتوان . ج : ضعاف .

ضعيفه

(
za'ife
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن نادان بىوقوف .

ضعيفى

(
za'ifi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سستى و ناتوانى . و لاغرى . و عليلى . و كم زورى .

ضغاء

(
zoq '
) ا . ع . بانگ روباه و گربه و مانند آن . و بانگ هر ذليل و خوارى .

ضغاء

(
zoq '
) م . ع . ضغا ضغوا و ضغاء . مر ضغو .

ضغاب

(
zoq b
) ا . ع . آواز خرگوش و گرگ .

ضغاب

(
zoq b
) م . ع . ضغب ضغيبا و ضغابا . مر . ضغيب .

ضغابيس

(
zaq bis
) ع . ج . ضغبوس .

ضغادر

(
zaq der
) ع . ج . ضغدرة .

ضغامة

(
zoq mat
) ا . ع . آنچه بدندان گزيده براندازند .

ضغائن

(
zaq 'en
) ع . ج . ضغينة .

ضغب

(
zaqb
) ص . ع . رجل ضغب :