مىكرد و هميشه تا صبح مىخوابيد و اگر احيانا براى صبوحى او را بيدار مىكردند مىگفت كاش مرا وقت حادثهء دشمن بيدار مىساختندى .
روزى وى را بيدار كردند باز گفت كاش در حادثهء دشمن مرا بيدار كردندى گفتند اينك اسبان دشمن رسيد از ترس گفت الخيل الخيل و تيز زدن گرفت تا بمرد و بدين جهت وى را المنزوف ضرطا ناميدند . و نيز گويند دو نفر از تازيان در بيابان مىرفتند ناگاه از دور درختى نمايان شد يكى از دو گفت گويا گروهى باشند كه راه بر ما بستهاند و نگران مايند ديگرى گفت : انما هى عشرة يعنى درخت عشر است او همچو گمان كرد كه مىگويد هى عشرة يعنى ده كساند و از ترس مىگفت : فما غناء اثنين عن عشرة و ضرط حتى نزف روحه فسمى المنزوف ضرطا . و نيز گفتهاند ضرط دابهايست از سگ خردتر و از گربه كلانتر و چون بر وى بانگ زنند از ترس و بددلى گوز مىدهد . و نيز در مثل گويند : اودى العير الا ضرطا يعنى خر هلاك شد مگر گوز آن باقى است و اين مثل را دربارهء ذليل و خوار و كسى گويند كه بهتر او رفته و بدترش مانده باشد .
ضرط
(
zort
) ص . ع . اضرط و ضرطاء .
ضرط
(
zarat
) : م . ع . ضرط ضرطا ( از باب سمع ) : سبك ريش و باريك ابرو گرديد . و نيز ضرط : تيز دادن و اخراج ريح كردن .
ضرط
(
zarat
) ا . ع . سبكى ريش . و باريكى ابرو .
ضرط
(
zaret
) ص . ع . آنكه تيز مىدهد .
ضرطاء
(
zart '
) ص . ع . زن باريك ابرو .
ج : ضرط .
ضرطة
(
zartat
) ا . ع . يك بار تيز دادن .
ضرطم
(
zertem
) ص . ع . كلان شكم .
ضرع
(
zar '
) ا . ع . پستان حيوانات سمدار و سم شكافته خصوصا گوسپند و گاو و مانند آنها . ج : ضروع . و نوعا پستان زن راثدى و ماده شتر را خلف و ديگر حيوانات را ضرع نامند .
ضرع
(
zar '
) م . ع . ضرع ضرعا و ضراعة . مر . ضراعة .
ضرع
(
zer '
) ا . ع . مثل و مانند . و تاه رسن . ج : ضروع و اضرع .
ضرع
(
zara '
) م . ع . ضرع ضرعا و ضراعة . مر . ضراعة .
ضرع
(
zara '
) ص . ع . سست و ناتوان ( واحد و جمع در وى يكسان است . يق :
رجل ضرع و قوم ضرع ) . و قولهم :
مهر ضرع : اسب كرهء ناتوان كه جهة سستى و ناتوانى دويدن نتواند . و نيز ضرع : ريزه و خرد از هر چيزى . و كم سن سست بدن ناتوان نا آزموده كار .
ضرع
(
zare '
) ا . ع . متواضع . و رام .
و خوار زار . و سست و ناتوان و ضعيف .
ضرعاء
(
zar ' '
) ص . ع . امراة ضرعاء :
زن كلان پستان . و كذا شاة ضرعاء .
ضرعة
(
zaraat
) ص . ع . رام . و متواضع .
و خوار و حقير .
ضرعمط
(
zora'met
) ا . ع . شير دفزك جغرات شده . و مرد آرزومند هر چيزى .
ضرغاطة
(
zerq tat
) ا . ع . گل و لاى .
ضرغام
(
zerq m
) ا . ع . شير بيشه .
ضرغام
(
zarq m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شير بيشه .
ضرغامة
(
zerq mat
) ا . ع . شير بيشه .
و مرد دلاور . و گشن قوى و توانا . و مرد سخت . و گل و لاى سخت .
ضرغد
(
zarqad
) ا . ع . نام كوهى . و نام سنگستانى . و نام مقبرهاى . و در دو معنى اول منصرف است و در سيومى غير منصرف .
ضرغم
(
zarqam
) ا . ع . شير بيشه .
ضرغمة
(
zarqamat
) م . ع . ضرغمت الابطال ضرغمة : شيرى كردند دلاوران و شير شدند .
ضرف
(
zaref
) ا . ع . درخت انجير كوهى .
ضرفاطة
(
zerf tat
) ا . ع . كلان شكم بزرگ هيكل .
ضرفة
(
zorfat
) ا . ع . بسيارى . يقال :
هو فى ضرفة خير اى كثرته .
ضرفة
(
zarefat
) ا . ع . واحد ضرف يعنى يك درخت انجير كوهى .
ضرفطة
(
zarfatat
) م . ع . ضرفطه ضرفطة : بست آن را و محكم گردانيد .
ضرفطى
(
zereftiyy
) ا . ع . كلان شكم بزرگ هيكل .
ضركاء
(
zorak '
) ع . ج . ضريك .
ضرم
(
zarm
) ا . پ . اسطو خودوس .
ضرم
(
zorm
) و (
zerm
) ا . ع . نام درختى خوشبو كه بار آن مانند بلوط و شكوفهاش مانا بصعتر .
ضرم
(
zaram
) ا . ع . ج . ضرمة .
ضرم
(
zaram
) م . ع . ضرم الرجل ضرما ( از باب سمع ) : سخت گرسنه گرديد آن مرد و سخت شد حرارت و غضب او . و ضرم الشيئ : سخت شد سوزش و حرارت آن چيز . و ضرم عليه : افروخته شد به روى از خشم . و ضرم فى الطعام :
نيك خورد و چيزى از آن طعام نگذاشت . و ضرمت النار : افروخته شد آتش و شعله زد .
ضرم
(
zarem
) ا . ع . چوزهء عقاب .
و اسب تيز و تند دونده .
ضرم
(
zarem
) ص . ع . سخت گرسنه .
و سخت برافروختهء از غضب .
ضرمة
(
zormat
) ا . ع . علف هرزهاى