كه در جوزقزار مىرويد و هميشه گلدار است .
ضرمة
(
zaramat
) ا . ع . نيم سوختهء از درمنه و از شاخهء خرما . و آتش . و خدرك آتش . ج : ضرم . و ما بها نافخ ضرمة :
نيست در آن كسى .
ضرو
(
zarv
) و (
zerv
) ا . ع . بنه و حبة الخضراء .
ضرو
(
zerv
) ا . ع . درخت كمكام و ضمغ آن . و اندك از جذام و خوره . و نيز ضرو : سگ بچهء دونده . ج : اضرى و ضراء .
ضرو
(
zarv
) و (
zorovv
) م . ع . بيرون جستن خون از رگ ( و الفعل من نصر ) .
ضروب
(
zarub
) ص . ع . بسيار زننده .
و رجل ضروب اى شديد الضرب و كثيره .
ضروب
(
zorub
) ع . ج . ضرب .
ضروة
(
zervat
) ا . ع . مؤنث ضرو يعنى ماده سگ بچهء دونده .
ضروح
(
zaruh
) ص . ع . اسب دست و پا زننده . و اسب بسيار لگد زن . و قوس ضروح : كمان نيك دور اندازندهء تير را .
ضروح
(
zoruh
) م . ع . ضرحت السوق ضروحا ( از باب فتح ) : كاسد گرديد بازار .
ضرور
(
zarur
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - لازم و واجب . و لايق و سزاوار .
و ناگزير و ضرورى و متحتم و اندرباى .
ضرورات
(
zarur t
) ع . ج . ضرورة .
ضرورة
(
zarurat
) ا . ع . نياز و حاجت و هر چيز كه بدان احتياج افتد . و بالضرورة :
بطور لزوم .
ضرورت
(
zarurat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - احتياج . و درماندگى و تنگدستى . و لزوم . و زبردستى . و مزاحمت . و اجبار .
ضرورى
(
zaruri
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه بدان احتياج افتد و وجود آن لازم باشد . و سنگول و هر چيز حتمى الوقوع . و مجبور . و زوركى و اجبارى . و لازم ملزوم و اندر بايست و دار بايست و داربا و دربا و در بايست .
ضروريات
(
zaruriyy t
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - لوازم و هر چيز كه وجود آن لازم باشد . و ضروريات معاش : لوازم زندگانى و چيزهائى كه در امور معيشت و زندگانى وجود آنها لازم است .
ضروريه
(
zaruriyye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهائى كه وجود آنها ناگزير بود .
و باصطلاح طب : ستهء ضروريه : شش چيز لازم كه وجود آنها در زندگانى انسان ناگزير است يعنى هوا و آب و اكل و شرب و احتباس و استفراغ و حركت و سكون و نوم و يقظه و حركت و سكون نفسانى .
ضروس
(
zarus
) ا . ع . ماده شتر بدخو كه دوشندهء خود را بگزد . و ماده شترى كه در نوزادن بگزد .
ضروس
(
zorus
) ع . ج . ضرس . و ذو ضروس : نام شمشيرى .
ضروط
(
zarut
) و (
zerravt
) ص . ع .
مرد تيز دهنده .
ضروط
(
zarrut
) ص . ع . تندار و تناور و جسيم و گنده . يق : انه لضروط اى ضخم .
ضروع
(
zaru '
) ص . ع . خوار و زار .
و رام و نرمخوى .
ضروع
(
zoru '
) م . ع . ضرع السبع الشيئ ضروعا ( از باب فتح ) : نزديك گرديد آن حيوان وحشى درنده بآنچيز . و ضرعت الشمس : غروب كرد آفتاب و يا نزديك بغروب گرديد .
ضروع
(
zoru '
) ا . ع . قسمى از انگور سپيد . و ج . ضرع . و ج . ضرع .
ضرى
(
zary
) م . ع . ضرى الدم ضريا ( از باب ضرب ) : روان شد خون .
ضرى
(
zar
) م . ع . ضرى الكلب بالصيد ضرى و ضراوة ( از باب سمع ) :
در پى شكار دويد آن سگ .
ضرى
(
zar
) ا . ع . سگ بچهء دونده .
ضرى
(
zar
) و (
zary
) م . ع . ضرى ضرى و ضريا و ضراوة و ضراءة . مر . ضراوة .
ضرى
(
zariyy
) ا . ع . آب غورهء خرماى سرخ و زرد كه بر كنار ريزند و نبيذ سازند .
ضرى
(
zariyy
) ص . ع . عرق ضرى :
رگى كه خون وى قطع نشود .
ضريب
(
zarib
) ص . ع . مضروب و زده شده . و نيك زننده . و مردى كه جوفش وسيع و شكمش بزرگ باشد . ج : ضرباء .
ضريب
(
zarib
) ا . ع . صنف از هر چيزى .
و مثل و مانند . و نوع . ج : ضرائب . و امين تيرهاى قداح و موكل بر آن و زنندهء آن . ج : ضرباء . و تير سيوم از تيرهاى قداح .
و سر . و شيرى كه از چند شتر در يك شير دوشه دوشيده شود . و بهره . و شكم مردم . و برف . و پشك . و شير سخت ترش . و شير پاره پاره شده .
ضريبة
(
zaribat
) ا . ع . سرشت و خوى .
و مزد غلام . و آنچه را كه غلام بآغاى خود مىدهد از خراجى كه بر وى مقرر كرده .
و آنچه را كه در جزيه از اهل كتاب مىگيرند .
و دخل سراى زر . و خراج و مانند آن .
و زده شدهء بشمشير هر چه باشد و انما دخلته التاء و ان كان بمعنى مفعول لانه صار فى عداد الاسماء . و نيز ضريبة : پليتهء دسته كردهء از پشم . و پاغندهء آماده شدهء براى رشتن . ج :
ضرائب . و شمشير و جاى تيزى آن . و پارهاى از پنبه . و مرد كشته شدهء بشمشير . و نام رودى . و كريم الضريبة : نيك سرشت .