و بيخ پستان . و گوشت پارهء زيرين انگشت نر .
و گوشت پارهء شكم كف دست . و گوشت پارهء كف پا متصل بن انگشت كلان . و گوشت پارهء مقدم كف پا زير پنج انگشت . و بنانج .
و مال بسيار از آن غير . و گلهء شتران و گوسپندان . و پارهاى از مال . و كمى و نقصان در اموال و نفوس . ج : ضرائر . و قولهم :
ضرة شكرى : پستان پر از شير .
ضرتان
(
zarrat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
دو سرين . و دو سنگ آسيا . و دو بنانج يعنى دو زن يك مرد كه هر يك مر ديگرى را ضرة است .
ضرج
(
zarj
) م . ع . ضرجه ضرجا ( از باب نصر ) : شكافت آن را . و ضرجه بالدم : آلود آن را به خون . و نيز ضرج : افگندن چيزى را .
ضرج
(
zarj
) ا . ع . شكاف . و آلودگى .
ضرجع
(
zarja '
) ا . ع . پلنگ .
ضرح
(
zarh
) م . ع . ضرحه ضرحا ( از باب فتح ) : راند آن را و يكسو نمود و دور كرد . و ضرح شهادة فلان عنى :
باطل كرد شهادت فلان را از من و از اعتبار انداخت آن را . و ضرحت الدابة برجلها :
لگد زد آن ستور . و ضرح للميت : گور كند براى آن مرده . و ضرح ضرحا ( از باب نصر ) : لحد كند در گور .
ضرح
(
zarh
) ا . ع . پوست . و پوست تنك .
ضرح
(
zarah
) ا . ع . مرد تبه كار .
ضرح
(
zarah
) ص . ع . نية ضرح :
آهنگ دور و دراز .
ضرداخ
(
zerdax
) ص . ع . نخلة ضرداخ : خرما بن برگزيده و بهتر .
ضردخ
(
zerdex
) ا . ع . كلان از هر چيزى .
ضرر
(
zarar
) ا . ع . گزند . و بدحالى . و لب غار . و كمى و نقصان در چيزى . و تنگى .
و لا ضرر عليك : نيست تنگى از براى تو .
و مكان ذو ضرر : جاى تنگ و ضيق .
ضرر
(
zarar
) ص . ع . تنگ . و مكان ضرر : جاى تنگ .
ضرر
(
zarar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيان و خسارت . و نقصان . و خرابى و اتلاف . و دشوارى و سختى و تنگى . و ضرر كردن : زيان كردن . و خراب كردن و ويران كردن . و نقصان وارد آمدن . و اذيت كردن .
ضرز
(
zarz
) ا . ع . ضرز الارض :
نيك هموارى زمين و قلت درشتى آن .
ضرز
(
zerezz
) ا . ع . مرد نيك زفت و بخيل . و سنگ سخت . و شير بيشه .
ضرزة
(
zerezzat
) ص . ع . امراة ضرزة : زن پست بالاى ناكس .
ضرزل
(
zerzel
) ا . ع . نيك آزمند و بخيل .
ضرزم
(
zerzem
) ص . ع . افعى ضرزم : مار سخت گزنده .
ضرزم
(
zerzem
) و (
zarzam
) ا . ع .
ماده شتر كلانسال . و ماده شترى كه بقيهاى از جوانى در وى باشد . و ماده شتر كلانسال اندك شير .
ضرزمة
(
zarzamat
) م . ع . سخت گزيدن و دندان فروبردن .
ضرس
(
zars
) ا . ع . زمينى كه جاى جاى گياه دارد . و سختى زمانه . و سكوت همهء روز تا شب .
ضرس
(
zars
) م . ع . ضرسه ضرسا ( از باب ضرب ) : سخت گزيد آن را . و ضرس الزمان القوم : سخت شد روزگار بر آن گروه . و ضرس فلان :
سكوت كرد فلان همهء روز را تا شب .
و ضرس البعير : بريد بينى آن شتر را به سنگ و سپس گذاشت بر آن دوال و يا زهى تا رام گردد . و ضرس العود : آزمود آن چوب را بدندان تا معلوم كند نرمى و سختى آن را . و ضرس البئر : برآورد گرداگرد آن چاه را از سنگ .
ضرس
(
zers
) ا . ع . دندان ( مذكر است ) .
ج : اضراس و ضروس . و پشتهء درشت . و باران اندك . ج : ضروس . و طول قيام در نماز . و بند نمودن چشم برقع . و گياه شيح و درخت رمث كه بيخ آنها را خورده باشند .
و سنگ كه بدان گرداگرد چاه را برآورند .
ج : ضروس . و يق : وقعت فى الارض ضروس من مطر يعنى در قطعههاى مختلف زمين باران آمد . و ضرس الحلم : دندان عقل . و ضرس العير : نام شمشير علقمة اين ذى قيفان .
ضرس
(
zaras
) م . ع . ضرست اسنانه ضرسا ( از باب سمع ) : كند گرديد دندانهاى او از ترشى . و ضرس الزمان : سخت شد زمانه .
ضرس
(
zares
) ا و ص . ع . كسى كه خشم گيرد از گرسنگى . و مرد تند خو . و نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و ضرس شرس : دشوار خو .
ضرسام
(
zers m
) ا . ع . نام آبى .
ضرسامة
(
zers mat
) ا . ع . ناكس بيمروت سست حقير .
ضرضم
(
zarzam
) ا . ع . شير بيشه .
و دد نر .
ضرط
(
zart
) و (
zaret
) م . ع . ضرط ضرطا و ضرطا و ضريطا و ضراطا ( از باب ضرب و نصر ) : تيز داد . المثل :
اجبن من المنزوف ضرطا . در اصل اين مثل گويند مردى از تازيان كه اظهار دلاورى