ضبع
(
zab '
) و (
zabo '
) ا . ع . كفتار ( مؤنث است خواه نر باشد و يا ماده و گفتهاند ضبعة كفتار ماده را گويند و ضبعان كفتار نر و بعضى ديگر گفتهاند ضبع كفتار ماده است ) .
ج : اضبع و ضباع و ضبع و ضبع و مضبعة .
و سيل جار الضبع : توجبهء بيرونكنندهء كفتار از خانهء خود . و لجة الضبع : نصف شب زيرا كه كفتار تا نصف شب مىگردد .
و نيز ضبع و ضبع : سال قحط و گرسنگى .
الحديث . اكلتنا الضبع يا رسول الله يعنى سال قحط .
ضبع
(
zab '
) و (
zeb '
) و (
zob '
) ا .
ع . پناه جاى . و جانب و ناحيه . و كنا فى ضبع فلان اى فى كنفه و ناحيته . و كذلك فى ضبع فلان و فى ضبع فلان .
ضبع
(
zob '
) و (
zobo '
) ع . ج . ضبع و ضبع .
ضبع
(
zaba '
) م . ع . ضبعت الناقة ضبعا و ضبعة ( از باب سمع ) : نيك آرزومند شد آن ماده شتر و گاه در زن نيز استعمال مىشود .
ضبعان
(
zeb ' n
) ا . ع . كفتار نر .
ج : ضباعين و ضباع . و ضبعان امدر : كفتار نر كلان شكم هر دو پهلو برآمده .
ضبعان
(
zab ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه نام موضعى . و ضبعانى منسوب به دو را گويند .
ضبعان
(
zaba ' n
) م . ع . ضبع ضبعا و ضبوعا و ضبعانا . مر . ضبع .
ضبعانات
(
zeb ' n t
) ع . ج . ضبعانة .
ضبعانة
(
zeb ' nat
) ا . ع . كفتار ماده .
ج : ضبعانات .
ضبعة
(
zab'at
) ا . ع . كفتار ماده .
ضبعة
(
zaba'at
) م . ع . ضبع ضبعا و ضبعة . مر . ضبع .
ضبعة
(
zabe'at
) ص . ع . ماده شتر آرزومند گشن . ج : ضباع و ضباعى .
ضبعطى
(
zaba't
) ا . ع . مرد گول و احمق . و كلمهايست كه بدان كودكان را ترسانند .
ضبغطران
(
zabaqtar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يك جفت كفتار . يق : رايت ضبغطرين .
ضبغطرى
(
zabaqtar
) ا . ع . مرد دراز بالاى سخت و توانا . و مرد گول . و هر چيز كه بر بالاى سر بردارند و هر دو دست را بر آن گذارند تا نيفتد . و مترس كه در زراعت و پاليز نصب كنند تا مرغان و ددان در آن نيايند .
و كفتار . و كفتار ماده . و كلمهايست كه بدان كودكان را ترسانند .
ضبغطى
(
zabaqt
) ا . ع . كلمهاى كه بدان كودكان را ترسانند . ج : ضباغط .
ضبن
(
zabn
) م . ع . ضبن عنا الهدية ضبنا ( از باب نصر ) : بازداشت از ما هديه را ( لغة فى الصاد ) .
ضبن
(
zabn
) و (
zaben
) ا . ع . آب صاف شفاف بىدرد كه كدر نباشد .
ضبن
(
zebn
) ا . ع . كش يعنى آن طرف از بدن كه ما بين بغل و كشح باشد و گفتهاند :
اول الجنب الابط ثم الضبن ثم الحضن . يق :
جعلته فى ضبنى و تحت ضبنى . و نيز ضبن : جائى كه مردمان از كندن و گود كردن آن درمانده و عاجز شوند .
ضبن
(
zaban
) ا . ع . زيان و نقصان .
و نيز ضبن : جاى ددناك . ج : اضبان .
ضبن
(
zaban
) م . ع . ضبن ضبنا ( از باب سمع ) : برجاىمانده گرديد .
ضبن
(
zaben
) ص . ع . برجاىمانده .
و مكان ضبن : جاى تنگ .
ضبنة
(
zabnat
) و (
zebnat
) و (
zobnat
) و (
zabenat
) ا . ع . عيال مرد . و كسان و پيروان مرد . و آنكس از رفيقان و دوستان مرد كه در وى كفايت و فايدهاى نبود .
ضبنط
(
zabannat
) ص . ع . سخت . و توانا .
ضبنطى
(
zabant
) ص . ع . رجل ضبنطى : مرد قوى و نيك توانا . و كذا :
جمل صبنطى .
صبو
(
zabv
) م . ع . ضبته النار ضبوا و ضبيا ( از باب نصر ) : برگردانيد گونهء آن را آتش و بريان كرد ويرا . و ضبا اليه :
پناه برد بسوى او و مضطر شد .
ضبوء
(
zobu '
) م . ع . ضبأ ضبأ و ضبوء . مر . ضبأ .
ضبوب
(
zabub
) ا . ع . ستورى كه در دويدن كميز اندازد . و گوسپندى كه سوراخ پستان وى تنگ باشد .
ضبوب
(
zobub
) م . ع . ضب ضبا و ضبوبا . مر . ضب .
ضبور
(
zabur
) ا . ع . شير بيشه .
ضبور
(
zobur
) ع . ج . ضبر .
ضبوع
(
zobu '
) م . ع . ضبع ضبعا و ضبوعا . مر . ضبع .
ضبوك
(
zobuk
) ضبوك الارض :
خطهاى زمين كه از وزيدن باد پيدا گردد .
و ضبوك الغيث : آمادگى ابر مر باران را .
ضبى
(
zobiyy
) م . ع . ضبا ضبوا و ضبيا . مر . ضبو .
ضبيب
(
zabib
) ا . ع . طرف تيز تيغ .
ضبيب
(
zabib
) ا . ع . ضب ضبا و ضبيبا . مر . ضب .
ضبيبة
(
zabibat
) ا . ع . مسكه و آنچه از مسكه براى خوردن كودك سازند .
ضبير
(
zabir
) ص . ع . سخت . و توانا .
ضبير
(
zabir
) ا . ع . نره و ذكر .
ضبيرة
(
zobayrat
) ا . ع . نام زنى .