ننوشانند او را مگر آب خالص بىشير يعنى او را شير ميسر نكناد .
ضاهلة
(
z helat
) ص . ع . عين ضاهلة : چشمهء كم آب .
ضأى
(
za'y
) م . ع . ضاى الرجل ضأيا ( از باب فتح ) : لاغر و نزار گرديد آن مرد .
ضائس
(
z es
) ص . ع . گياه پژمريدهء در خشك شدن در آمده .
ضائع
(
z 'e '
) ص . ع . هالك و تباه . ج :
ضياع و ضيع (
zoyya '
) . و يقال : هو يأكل فى معى ضائع اى جائع يعنى مىخورد در شكم گرسنه .
ضايع
(
z ye '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - تباه شده و توا و فاسد گشته . و باطل و بىفايده و بىحاصل و بىثمر و بىبر . و گنديده مانند تخممرغ . و بيمزه . و تلف شده . و ناقص .
ضائعات
(
z 'e ' t
) ع . ج . ضائعة .
ضائعة
(
z 'e'at
) ص . ع . مؤنث ضائع يعنى تباه و هالك . ج : ضائعات .
ضايعى
(
z ye'i
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تباهى و فساد . و بىثمرى و بيحاصلى .
و گنديدگى .
ضائق
(
z 'eq
) ص . ع . تنگ و كم وسعت .
ضائك
(
z ek
) ص . ع . ماده شتر گرما زده كه از سختى گرما پايش برگشته و نتواند ران را با پستان خود جمع كند . ج :
ضيك .
ضائم
(
z em
) ص . ع . ظالم و ستمگر .
ضائن
(
z en
) ا و ص . ع . ستور پشمدار .
و ميش نر . و غوچ اخته . و سست فروهشته شكم . و مرد نيكو تن و كمخوار . و پشتهء سپيد پهنا از ريگ . ج : ضأن و ضأن . و ضئين .
ضائنة
(
z enat
) ا . ع . واحد ضائن يعنى يك ميش نر و نيز ميش ماده . ج : ضوائن .
ضب
(
zabb
) ا . ع . سوسمار . ج : اضب و ضباب و ضبان و مضبة . المثل : اعق من ضب و كذا : اخدع من ضب . و گويند : لا افعله حتى يحن الضب فى اثر الابل الصادرة . و كذا : لا افعله حتى يرد الضب لانه لا يشرب ماء يعنى نمىكنم آن كار را هرگز . و نيز ضب : بيمارى در آرنج شتر .
و آماس سپل شتر . و آماس سينهء شتر . و بيمارى در لب كه خون از وى رود . و نام كوهى كه در بن آن كوه مسجد خيف است . و نام مردى . و نيز ضب : ج . ضبة . مر . مطبخ (
matabbex
) .
ضب
(
zabb
) ص . ع . رجل خب ضب :
مرد كرپز خدعهكننده .
ضب
(
zabb
) م . ع . ضب شفته ضبا و ضبوبا ( از باب ضرب ) : خون آورد لب او . و كذا ضب لثته دما . و ضب بالارض : دوسيده شد بر زمين . و جاء فلان يضب لثاته يعنى آمد فلان بآزمندى و حرص و يقال ذلك اذا اشتد حرصه على الشيئ . و ضب الماء و الدم و الريق ضبا و ضبيبا : روان شد آب و يا خون و يا آب دهان . و نيز ضب : دوشيدن با پنج انگشت و يا ابهام را بر سر پستان و انگشتان را بر ابعام گذاشته دوشيدن . و جمع كردن دو سر پستان را در دوشيدن . و خاموش شدن .
و آماسيدن سپل و يا سينهء شتر . يق : ضب البعير ضبا و ضبيبا ( از باب سمع ) . و خاموش شدن بر كينه . و فراگرفتن چيزى .
و آگنده و پر گوشت شدن بغل .
ضب
(
zabb
) و (
zebb
) ا . ع . كينه و بغض . و خشم .
ضب
(
zobb
) ص . ع . ج . اضب و ضباء .
ضبأ
(
zab '
) م . ع . ضبأ ضبا و ضبوء ( از باب فتح ) : دوسيد به زمين . و ضبأ به الارض : برچسفانيد او را بر زمين . و نيز ضبأ و ضبوء : پنهان شدن . و پنهان شدن تا بفريبد كسى را . و بلند شدن بسوى چيزى و برآمدن . و پناه بردن به چيزى . و شرم داشتن از كسى . يق : ضبأ منه : شرم داشت از او .
ضباء
(
zabb '
) ص . ع . مؤنث اضب :
ماده شتر بيمار سينه و يا بيمار سپل . ج :
ضب (
zobb
) .
ضباب
(
zab b
) ا . ع . نژم و بخارى دود مانند كه در زمستان در هوا پديد گردد .
ج : ضبائب .
ضباب
(
zab b
) و (
zebab
) ص . ع .
بىباك . و بيشرم . و استوار و قوى و توانا .
ضباب
(
zeb b
) ا . ع . آهن . و مسمار در . و ج . ضب . و ج . ضبة .
ضبابة
(
zab bat
) ا . ع . واحد ضباب يعنى يك نژم .
ضبابة
(
zab bat
) م . ع : ضببت الارض ضبابة و ضببا ( از باب سمع و كرم ) :
سوسمارناك شد آن زمين . و كذلك :
ضبب البلد .
ضبات
(
zabb t
) ع . ج . ضبة .
ضباث
(
zab s
) ا . ع . شير بيشه .
ضباث
(
zob s
) ا . ع . پنجهء شير .
ضباث
(
zabb s
) ا . ع . شير بيشه .
ضباثم
(
zab sem
) ا . ع . ج . ضبثم و ضباثم .
ضباثم
(
zob sem
) ا . ع . شير بيشه . ج :
ضباثم .
ضباثية
(
zob siyat
) ا . ع . ذراع فراخ ستبر سخت .
ضباح
(
zob h
) ا . ع . آواز نفس اسب .
و بانگ بوم . و بانگ روباه . و نام موضعى .