تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2190

مساهمون:

ص٢١٩٠

ضباح

(
zob h
) م . ع . ضبح الخيل ضبحا و ضباحا ( از باب فتح ) : بانگ برآوردند اسبان و شنوانيدند آواز نفسهاى خود را در دويدن و يا پويه دويدند اسبان . و ضبحت النار الشيئ : اندك برگردانيد آتش گونهء آن چيز را و نسوخت آن چيز . و ضبح الثعلب : بانگ كرد آن روباه . و ضبحه : خصومت كرد او را .

ضبار

(
zeb r
) و (
zob r
) ا . ع . كتابها ( واحد ندارد ) .

ضبار

(
zabb r
) ا . ع . نام سگى .

ضبار

(
zobb r
) ا . ع . نام درختى مانا بدرخت بلوط .

ضبارة

(
zab rat
) ا . ع . استوارى خلقت . يق : رجل ذو ضبارة : مرد گرداندام استوار خلقت .

ضبارة

(
zab rat
) و (
zeb rat
) ا . ع . گروه مردم . ج : ضبائر .

ضبارة

(
zob rat
) و (
zeb rat
) ا . ع . بند هيزم و كاغذ و مانند آن .

ضبارة

(
zobb rat
) ا . ع . واحد ضبار كه درختى است مانند بلوط .

ضبارز

(
zob rez
) ا . ع . مرد گرداندام استوار خلقت .

ضبارك

(
zab rek
) ع . ج . ضبراك .

ضبارك

(
zob rek
) ا . ع . شير بيشه . و شتر دفزك . و مرد تواناى استوار خلقت و فربه بسيار اهل و عيال .

ضبارم

(
zob rem
) و

ضبارمة

(
zob remat
) ا . ع . شير بيشهء سخت خلقت . و مرد دلاور و تواناى دشمن كش .

ضباضب

(
zob zeb
) ص . ع . دلير پليد زبان . و رجل ضباضب : مرد توانا و قوى و كوتاه بالاى فحاش پليد زبان و فربه . و مرد چالاك توانا .

ضباطة

(
zab tat
) م . ع . ضبطه ضبطا و ضباطة ( از باب ضرب ) : به ياد نگاهداشت آن را . و ضبطت الارض ( مجهولا ) : باران باريده شد آن زمين . و ضبط البلاد و غيرها : قيام كرد در امر شهرها و جز آن قيامى كه در آن عيب و نقصى نبود .

ضباع

(
zeb '
) ا . ع . نام ستاره‌هاى بسيار پائين‌تر از بنات النعش . و بطن الضباع : نام موضعى .

ضباع

(
zeb '
) ع . ج . ضبع و ضبع . و ج . ضبعة . و ج . ضبعان .

ضباعة

(
zoba'at
) ا . ع . نام زنى .

ضباعى

(
zab '
) ع . ج . ضبعة .

ضباعين

(
zab 'in
) ع . ج . ضبعان .

ضباغط

(
zab qet
) ع . ج . ضبغطى .

ضبان

(
zabb n
) ع . ج . ضب .

ضبائب

(
zab eb
) ع . ج . ضباب و ضبابة .

ضبائر

(
zab er
) ع . ج . ضبارة و ضبارة .

ضبب

(
zabab
) م . ع . ضبب ضبا و ضببا . مر . ضب .

ضبب

(
zabeb
) و

ضببة

(
zabebat
) ص . ع . سوسمارناك . يق : بلد ضبب و ارض ضببة .

ضبة

(
zabbat
) ا . ع . مؤنث ضب يعنى سوسمار ماده . و واحد ضب يعنى يك سوسمار . و شكوفهء خرما كه گل نكرده باشد . و پوست سوسمار كه براى روغن پيراسته باشند . و آهنى پهنا كه بدان در را بند نمايند . ج : ضب و ضباب . و نام دهى . و نام ماده شترى .

ضبث

(
zabs
) م . ع . ضبث به ضبثا ( از باب ضرب ) : بپنچه گرفت آن را . و ضبث الناقة و غيرها : بسود ماده شتر و جز آن را تا فربهى و لاغرى را معلوم نمايد .

ضبث

(
zabes
) ا . ع . شير بيشه .

ضبثة

(
zabsat
) ا . ع . يك نوع داغى مر شتران را .

ضبثم

(
zabsam
) ا . ع . شير بيشه . ج : ضباثم .

ضبج

(
zabj
) م . ع . ضبج ضبجا ( از باب نصر ) : انداخت خود را بر زمين از اندوه و ماندگى و ضرب و الم و جز آن .

ضبح

(
zabh
) ا . ع . آنجاى از عرفات كه مردمان اول از آنجا افاضت كنند . و رفتارى اسب را كه فوق تقريب است . و آواز نفس اسب وقت دويدن كه از جوف آن برآيد .

ضبح

(
zabh
) م . ع . ضبح ضبحا و ضباحا . مر . ضباح .

ضبح

(
zebh
) ا . ع . احتراق سبك .

ضبح

(
zebh
) و (
zabh
) ا . ع . خاكستر .

ضبحاء

(
zabh '
) ا . ع . كمان كه در آن اثر آتش باشد .

ضبحة

(
zabhat
) ا . ع . آواز . و آواز در شب .

ضبد

(
zabd
) م . ع . آميختن خرماى رسيده را با نارسيده ( و الفعل من نصر ) .

ضبد

(
zabad
) ا . ع . خشم . و خشم پنهان .

ضبد

(
zabad
) م . ع . ضبد الرجل ضبدا ( از باب سمع ) : غضب كرد آن مرد و خشم نمود .

ضبر

(
zabr
) ا . ع . جماعت غازيان . و پوست پر از كاه . و چوبى كه مردم در پس آن شده تا زير قلعه روند براى جنگ . ج : ضبور . و درخت گردو . و درخت انار دشتى و يا انار كوهى . و جوزبوا .

ضبر

(
zabr
) م . ع . ضبر الفرس ضبرا و ضبرانا ( از باب ضرب ) : جمع نمود و فراهم كرد آن اسب پايها را تا برجهد . و كذا ضبر المقيد . و ضبر الكتب : پشتاره كرد كتابها را و يك جاى نمود . و ضبر