ضافط
(
z fet
) ا . ع . مسافر دور و دراز .
و شتر باركش . و آنكه براى فروختن متاعى را از شهرى بشهرى برد .
ضافطة
(
z fetat
) ا . ع . مردم فرومايه .
و شتران باركش .
ضافى
(
z fi
) ص . ع . ثوب ضاف :
جامهء بلند و تمام . و رجل ضافى الرأس :
مردى كه موى سرش بسيار بود .
ضأل
(
za'l
) م . ع . ضال شخصه ضألا ( از باب فتح ) : كوچك كرد آن شخص را و حقير و خوار شمرد .
ضال
(
z l
) ا . ع . درخت كنارى كه از باران آب خورد . و درخت كنار دشتى .
ضآل
(
ze l
) ع . ج . ضئيل . و ج .
ضئيلة .
ضال
(
z l
) و (
z ll
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گمراه و آواره . و محيل و حيلهباز .
ضال
(
z ll
) ص . ع . گمراه . و فراموشگار .
ج : ضوال و ضالون . و ضال بن ضال :
شتم است مر تازيان را .
ضآلة
(
za lat
) م . ع . ضؤل الرجل ضآلة و ضؤلة ( از باب كرم ) : نزار گرديد آن مرد و خرد و باريك گرديد . و حقير و خوار شد . و ضعيف شد راى و عقل او .
ضالة
(
z lat
) ا . ع . واحد ضال يعنى يك درخت كنار دشتى . و تير و ديگر سلاح .
ضالة
(
z llat
) ص . ع . شتر گم شده . و شترى كه بىمالك و صاحب در معرض تلف باشد ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) .
ج : ضوال .
ضالع
(
z le '
) ص . ع . ستمگار . و كژى كه از خلقت نباشد و اگر خلقى باشد ضلع (
zale '
) گويند .
ضاله
(
z lle
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گمراه . و محيل و حيلهباز .
ضالون
(
z lluna
) ع . ج . ضال .
ضام
(
z mm
) ص . ع . آنكه چيزى فراهم كند و جمعآورى نمايد .
ضامر
(
z mer
) ص . ع . جمل ضامر و ناقة ضامر : شتر باريك اندام لاغر . و قضيب ضامر : ايرمنى ريخته .
ج : ضمر و ضوامر .
ضامرة
(
z merat
) ص . ع . ناقة ضامرة : ماده شتر باريك اندام لاغر . ج :
ضوامر و ضمر .
ضامز
(
z mez
) ص . ع . رجل ضامز :
مرد خاموش و باز ايستادهء از چيزى . و بسيار غيبت كنندهء از مردم . و بعير ضامز : شترى كه نشخوار از دهان بيرون نياورد .
ضامل
(
z mel
) ص . ع . خشك .
ضامن
(
z men
) ص . ع . پذرفتار . و كفيل . و ماده شتر باردار . ج : ضوامن .
ضامن
(
z men
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كفيل و پذرفتار . و اطمينان دهنده و بابيزان و بابيزن . و كفالت . و كسى كه ذمهء ديگرى را بپذيرد و بر گردن نهد و كفالت از آن كند . و حاضر ضامن : ضمانت براى برگشت شخص و ضمانت و كفالت شخصى . و مال ضامن : ضمانت اداى وام و دين .
ضامنة
(
z menat
) ا . ع . خرما بنى كه در شهر و يا در قريه و يا داخل حصار باشد .
الحديث : انه صلى اللّه عليه و آله كتب : ان لنا الضاحية من البعل و لكم الضامنة من النخل . و الضاحية هى الظاهرة التى فى البر من النخيل و البعل الذى يشرب بعروقه من غير سقى .
ضامندار
(
z men - d r
) ا . پ . ضمانت و كفالت و پذرفتارى .
ضامنى
(
z meni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كفالت و پذرفتارى . و ضامنى دادن : كفيل دادن .
ضامنيت
(
z meniyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كفالت و پذرفتارى و ضمانت .
ضأن
(
za'n
) ا . ع . ميش . و غوچ اخته .
ج : اضآن و ضئين و اضئون .
ضأن
(
za'n
) م . ع . جدا كردن ميش را از بز ( و الفعل من فتح ) . يق : اضان ضأنك اى اعزلها من المعز .
ضأن
(
za'n
) و (
zaan
) ع . ج . ضائن .
ضأنة
(
za'nat
) و
ضانة
(
z nat
) ا . ع .
حلقهء بينى شتر كه از پى باشد .
ضانئ
(
z ni '
) ص . ع . زن بسيار فرزند .
ضانى
(
z niyy
) ص . ع . منسوب بغوچ اخته .
ضانئة
(
z neat
) ص . ع . زن بسيار فرزند .
ضانئة
(
z neat
) ا . ع . دولت و ثروت .
ضاوى
(
z vi
) ا و ص . ع . مسافر در شب .
و مرد در آيندهء در شب . و ستارهء صبح . و ضعيف و لاغر و ناتوان .
ضاوى
(
z viyy
) ص . ع . باريك اندام و كوچك . يق : غلام ضاوى .
ضاوى
(
z viyy
) ا . ع . نام اسبى .
ضاوية
(
z viyyat
) ا و ص . ع . باريك اندام . يق : جارية ضاوية . و لاغرى و باريكى . يق : فيه ضاوية .
ضاهر
(
z her
) ا . ع . سر كوه . و وادى و رودبار .
ضاهس
(
z hes
) ص . ع . كسى كه بگزد چيزى را با دندان پيشين . و در دعا گويند :
لا اطعمه الله الا ضاهسا و لا سقاه الا قارسا يعنى نخوراند او را خداى مگر اندكى از نبات كه با دندانهاى پيشين خائيده شود و