تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1638

مساهمون:

ص١٦٣٨
ما ارجوه يعنى اميدى بفلان ندارم .

رجيح

(
rajih
) ص . ع . با تفوق و با رجحان و برتر .

رجيع

(
raji '
) ا و ص . ع . سخن كه به طرف صاحب خود باز گردد . و سرگين و پليدى لانه رجع عن حالته الاولى بعد ان كان طعاما او علفا . و بخيل . و ستور كه از سفرى باز گردد بسفرى . و لاغر . و آنچه شتر و مانند آن وقت نشخوار از شكم باز آرد . و هر چيز كه باز گردانيده شود . و هر چيز كه شخص از سفر باز آرد . ج : رجع . و جامهء كهنهء خط دار . و عرق و خوى . و رسنى كه بار ديگر تافته شود . و هر طعام سرد كه بر آتش باز آن را گرم نمايند . و آهن دراز لگام . و پارگين . و خرما بن . و ناقة رجيع سفر : ماده شترى كه از سفرى باز گرد بسوى سفرى .

رجيعة

(
raji'at
) ا . ع . ماده شترى كه از سفرى باز گردد بسوى سفرى . و ناقهء دويم كه از بهاى ناقهء اول خريده باشند . ج : رجائع . و نيز رجيعة : نام آبى .

رجيف

(
rajif
) م . ع . رجف رجفا و رجيفا . مر . رجف .

رجيل

(
rajil
) ا و ص . ع . مرد سخت قوى كه در اندوه از جاى نرود . و اسب كه پاى آن سوده نشود . و رجل رجيل : مرد پياده . ج : رجلة و رجلان و ارجلة . و ج ج : اراجل . و مرد نمام و سخن‌چين . ج : رجلى و رجالى . و مرد با قدرت در حركت . و مكان رجيل : جاى دور از دو راه . و فرس رجيل : اسب رام سوارى يافته كه عرق نيارد . و كلام رجيل : سخن بديهه .

رجيل

(
rojayl
) ا . ع . مصغر رجل يعنى مردك و مرد كوچك . و فلان رجيل وحده فلان مستبد برأى است و با مردم آميزش نمىكند و با كسى كنكاش نمىكند .

رجيلاء

(
rojayl '
) ا . ع . نام گروهى . از پيادگان .

رجيلاء

(
rojayl an
) ا . ع . ميشهائى كه از بره‌هاى خود آنها را جدا كرده‌اند يكى پس از ديگرى .

رجيم

(
rajim
) ص . ع . رانده شده . و كشته . و سنگسار شده .

رجين

(
rajin
) ا . ع . زهر كشنده .

رجينة

(
rajinat
) ا . ع . گروه و جماعت . و صمغ و راتين و انگوم .

رچال

(
rec l
) ا . پ . مربا و معجون و حلوا .

رچك

(
racok
) ا . پ . آروغ و رجك و رجغك .

رحا

(
rah
) ا . ع . سنگ آسيا ( مؤنث است ) . مر . رحى .

رحاب

(
reh b
) ع . ج . رحبة و رحبة .

رحاب

(
roah b
) ص . ع . فراخ و گشاد از هر چيزى . و قدر رحاب : ديگ فراخ . و امراة رحاب : زن پهناور .

رحاب

(
roh b
) ا . ع . نام موضعى .

رحابة

(
rah bat
) م . ع . رحب رحبا و رحابة ( از باب كرم و سمع ) : فراخ و گشاده گرديد . و سزاوار گرديد . و رحب بك المكان : فراخ شد جاى تو . و رحبتك الدار : فراخ شد خانهء تو .

رحاض

(
roh z
) ا . ع . عرقى كه در تب زده آيد .

رحاق

(
roh q
) ا . ع . مى خالص و صافى .

رحال

(
reh l
) ا . ع . نوعى از فرش و گستردنى . و ج . رحل .

رحال

(
rahh l
) ا . ع . ماهر و نيك داناى در پالان نهادن و در سوار شدن شتر . و كسى كه پالان شتر سازد . و كسى كه به اين طرف و آن طرف سفر كند .

رحالة

(
reh lat
) ا . ع . زين و يا زين چرمين بيچوب كه جهة سخت تاختن آن را نهند . ج : رحائل . و قولهم : استقدمت رحالتك وقتى گويند كه شخص دربارهء يار خود در بدى و اذيت تعجيل نمايد .

رحاله

(
reh lah
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان ميش را خوانند و گويند رحاله رحاله .

رحامة

(
rah mat
) م . ع . رحمت الناقة ( مجهولا ) رحما و رحمت رحامة ( از باب كرم ) و رحمت رحامة و رحما ( از باب سمع ) : بيمار رحم گرديد آن ماده شتر پس از زائيدن و بمرد . مر . رحماء .

رحامس

(
roh mes
) ا . ع . مرد دلاور .

رحائب

(
rah eb
) ا . ع . رحائب التخوم : فراخى اطراف زمين .

رحائل

(
rah el
) ع . ج . رحالة .

رحب

(
rahb
) ص . ع . فراخ و گشاد . يق : بلد رحب .

رحب

(
rahb
) و (
rahab
) ع . ج . رحبة .

رحب

(
rohb
) م . ع . رحب رحبا و رحابة . مر . رحابة .

رحبات

(
rahb t
) و (
rahab t
) ع . ج . رحبة و رحبة .

رحبة

(
rahbat
) ص . ع . مؤنث رحب يعنى فراخ . يق : ارض رحبة .

رحبة

(
rahbat
) و (
rahabat
) ا . ع . گشادگى جاى و ساحت آن . و رحبة الوادى : آب راههء وادى از دو جانب . و رحبة الثمام : فراهم آمد نگاه يزبن و محل روئيدن گياه آن . و نيز رحبة : جاى انگور . و آن طرف از ميوه كه بشاخه اتصال دارد . و جاى گياه ناك . و زمين فراخ بسيار رويانندهء گياه كه