تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1641

مساهمون:

ص١٦٤١
از آن حصير بافند . و ديهيم و تاج پادشاهان . و افراز رخ : قسمت بر آمدهء گونه . و رخ آوردن : آمدن . و رخ دادن : رو دادن و عارض شدن و روى آوردن .

رخ

(
raxx
) م . ع . رخه رخا ( از باب نصر ) : پاسپر و لگدكوب كرد آن را . و رخ الشراب : آميخت شراب را .

رخ

(
roxx
) ا . ع . يك نوع گياهى نرم و يا گياه تازه . و مهره‌اى از مهره‌هاى شطرنج . ج : رخخة . و مرغى بزرگ جثه و موهوم كه كرگدن را بمنقار و يا بچنگال خود برداشته مىپرد و گويند هذا الطائر فى جزائر الصين و يكون جناحه الواحد عشرة آلاف باع .

رخا

(
rax
) ا . ع . نرمى و سستى و ضعف .

رخا

(
rax
) و

رخاء

(
rax '
) م . ع . رخى رخا و رخاء ( از باب سمع ) : سست و نرم گرديد .

رخاء

(
rax '
) ا . ع . فراخى زيست و توانگرى .

رخاء

(
rax '
) و (
rox '
) ا . ع . سستى و نرمى .

رخاء

(
rex '
) م . ع . رخاه مراخاة و رخاء . مر . مراخاة .

رخاء

(
rox '
) ا . ع . باد نرم و نسيم . قوله تعالى :
فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ رُخاءً
اى جعلناه رخاء .

رخاء

(
raxx '
) ا . ع . زمين نرم . و زمين فراخ . و زمين دميده كه زير يا شكسته گردد . ج : رخاخى و رخاخى (
rax xiyy
) .

رخاخ

(
rax x
) ا . ع . زيست فراخ . و زمين نرم .

رخاخى

(
rax xi
) و (
rax xiyy
) ع . ج . رخاء .

رخاص

(
rox s
) ا . ع . از نامهاى زنان تازى است .

رخاصة

(
rax sat
) م . ع . رخص رخاصة و رخوصة ( از باب كرم ) : نرم شد و نازك بدن گرديد .

رخاف

(
rax f
) ع . ج . رخف . و ج . رخفة .

رخافة

(
rax fat
) م . ع . رخف العجين رخافة و رخوفة و رخفا و رخفا ( از باب كرم و نصر و سمع ) : تنك و سست گرديد آن خمير .

رخال

(
rex l
) و (
rox l
) ع . ج . رخل و رخل و رخلة .

رخام

(
rox m
) ا . ع . مرمر و مرمر سفيد .

رخام

(
rox m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سنگى بغايت صلب و سخت كه زرد و سپيد و سرخ مىباشد . و رخام سپيد : مرمر سپيد .

رخامة

(
rax mat
) م . ع . رخم الكلام رخامة ( از باب كرم ) : نرم و سهل گرديد كلام . و رخمت الجارية : نرم و آسان گوى شد آن كنيزك .

رخامة

(
rex mat
) ا . ع . سنگ وزين و سنگين .

رخامة

(
rox mat
) ا . ع . يك نوع گياهى . و صفحه‌اى كه در روى آن ساعات ظهر را مشخص كرده‌اند و دائرهء هندى گويند .

رخامى

(
rox m
) ا . ع . باد نرم و نسيم . و يك قسم درختى .

رخامى

(
rox mi
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه از مرمر سازند . و پارچهء ظريف زرى . و يك نوع خارى .

رخامى

(
rox miyy
) ص . ع . هر چيز ساخته شدهء از مرمر .

رخانگ

(
rax ng
) ا . پ . مملكت اركان .

رخاوة

(
rax vat
) م . ع . رخو رخاوة و رخوة ( از باب كرم ) : سست و نرم گرديد . و نيز فراخ عيش گرديد و به اين معنى اخير از كرم و نصر و فتح و سمع آيد .

رخاوت

(
rax vat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نرمى و سستى .

رخائص

(
rax es
) ع . ج . رخصة .

رخبين

(
rexbin
) و (
roxbin
) ا . پ . دوغ ترش سخت نشده . و چيزى مانند قراقروت سياه رنگ و ترش كه از كشك و آرد و شير سازند . و دوغ ترش سخت شده همچو پنير . و هر چيز كه از دوغ ترش سازند .

رخبينه

(
roxbine
) ا . پ . هر چيز كه از دوغ ترش سازند . و صمغ صنوبر و تربانتين .

رخت

(
raxt
) ا . پ . مال و متاع و اسباب و سامان و اسباب خانه و بار و بنه . و هر چيز پوشيدنى . و گرانبهاى از اسباب خانه . و اثاث البيت و جندر . و پردهء منقش و قلاب‌دوزى . وزين پوش . و اسب . و شعاع و پرتو آفتاب و ماه . و اندوه و غم و غصه . و درست و راست . و طعام يك مرده . و رخت از جهان بردن : مردن . و رخت افگندن : مقيم شدن . و عاجز بودن . و رخت بربستن و يا رخت بستن : تهيهء سفر كردن . و مردن . و رخت برچيدن و يا رخت برداشتن : كوچ كردن و رحلت نمودن . و رخت بصحرا كشيدن : مردن و سفر آخرت كردن . و رخت خانه : اسباب خانه و اثاث البيت . و رخت خورشيد و ماه : شعاع آفتاب و پرتو ماه . و رخت دار : كسى كه جامه‌هاى پوشيدنى سپردهء به اوست و آنها را نگاه مىدارد و رخت سفر : اسباب سفر . و رخت سلامى : لباسى كه براى رفتن دربار در بر كنند . رخت عروس : جهاز عروس و هر چيزى كه عروس از خانهء پدر و مادر خود از اثاث البيت و اسباب و لباس و جز آن بخانهء