تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1640

مساهمون:

ص١٦٤٠

رحم

(
rohm
) ا . ع . ام رحم و ام الرحم : مكهء معظمه .

رحم

(
rohm
) و (
rohom
) م . ع . رحمه رحما و رحما و رحمة و رحمة و مرحمة ( از باب سمع ) : بشود او را و مهربانى و عطوفت نمود بر او . و رحم الله العباد و بهم : رسيد ببندگان رحمت و بخشش خدا .

رحماء

(
rahm '
) ص . ع . زنى كه پس از زائيدن بيمار رحم گردد و بميرد . و ماده شترى كه پس از نتاج بآماس زهدان مبتلا گردد و علتى در آن پديد آيد كه مانع قبول آب منى شود و يا آنكه بزايد و سلاى آن برنيايد . ج : رحوم .

رحماء

(
rohm '
) ع . ج . رحيم .

رحمان

(
rahm n
) ا . ع . بخشاينده . و يكى از نامهاى خداوند تبارك و تعالى . قوله تعالى :
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ .
و رحمان اليمامة : مسيلمهء كذاب .

رحمانى

(
rahm ni
) ص . پ . منسوب برحمان يعنى خدائى و ربانى .

رحمة

(
rahmat
) ا . ع . بخشش و مهربانى خداوند نسبت بمخلوق . و نبوت . قوله تعالى :
يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ *
اى بنبوته . و از اسماء و اعلام تازيان است .

رحمة

(
rahmat
) و (
rahamat
) م . ع . رحم رحمة و رحمة . مر . رحم و رحم .

رحمت

(
rahmat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخشايش و مهربانى و مرحمت و شفقت و عفو و مغفرت . و آمرزش . و باران . و رحمت كردن : بخشودن و عفو كردن . و آمرزيدن . و رحمت آمدن : باريدن باران .

رحمن

(
rahm n
) ا . ع . رحمان .

رحموت

(
rahamut
) ا . ع . مشتق از رحمة . يق : رهبوت خير لك من رحموت اى لان ترهب خير لك من ان ترحم يعنى ترسانيدن براى تو بهتر است از اينكه مهربانى كرده شوى و لم تستعمل الا مزدوجا .

رحمى

(
rohm
) ا . ع . مهربانى .

رحو

(
rahv
) م . ع . رحوت الرحا رحوا ( از باب نصر ) : ساختم آسيا را و يا گردانيدم آن را . و رحت الحية : گرد شد مار .

رحوان

(
rahav ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو سنگ آسيا .

رحول

(
rahul
) و

رحولة

(
rahulat
) ا . ع . ستور باركش .

رحوم

(
rahum
) ع . ج . رحماء .

رحوى

(
rahaviyy
) ص . ع . منسوب برحا يعنى آسيابى و حركت دورى .

رحى

(
rahy
) م . ع . رحيت الرحا رحيا ( از باب ضرب ) : ساختم آسيا را و يا گردانيدم آن را . و رحت الحية : گرد شد مار .

رحى

(
rah
) ا . ع . سنگ آسيا ( مؤنث است ) . ج : ارحى و ارحاء و ارحى (
orhiyy
) و رحى (
rehiyy
) و رحى (
rohiyy
) و ارحية . و سينه . و پنجم سپل شتر . و پارهء زمين گرد و بلند به مقدار يك ميل مربع كه آب بر آن ننشيند . و سخت‌ترين جاى جنگ . و مهمتر قوم و جماعت و عيال . و دندان . و ابر گرد . و قبيله‌اى بزرگ بر سر خود . و شتران كه بانبوهى گرد برگردند . و سپل شتر و پيل . و شتران بسيار فراهم آمده . و اسفناج . ج : ارحاء در همهء معانى . و رحى اليد : دستاس .

رحى

(
rohiyy
) و (
rehiyy
) ا . ع . ج . رحى .

رحيان

(
rahay ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو سنگ دستاس .

رحيب

(
rahib
) ص . ع . فراخ . و بسيار خوار . و فراخ سينه . و هو رحيب الصدر اى واسع الصدر .

رحية

(
rahiyyat
) ا . ع . مار حلقه زده .

رحية

(
rohayyat
) ا . ع . سنگ آسياى كوچك مصغر رحى .

رحيض

(
rahiz
) ص . ع . ثوب رحيض : جامهء شسته .

رحيق

(
rahiq
) ا . ع . مى و خوش‌ترين و بهترين مى و مى خالص بىآميغ و مى صافى بىدرد . و نوعى از خوشبوى .

رحيل

(
rahil
) ا و ص . ع . كوچ . و منزلى ميان بصره و مكه . و بعير رحيل : شتر پالان بر نهاده . و جمل رحيل : شتر تواناى بر سير .

رحيل

(
rahil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوچ . و روز رحيل : روز كوچ .

رحيل

(
rohayl
) ا . ع . مصغر رحل اسباب كوچك جهة مسافرت .

رحيلة

(
rahilat
) ص . ع . مؤنث رحيل . يق : ناقة رحيلة : ماده شتر تواناى بر سير .

رحيم

(
rahim
) ا . ع . رحم‌كننده و بخشايشگر ( فعيل بمعنى فاعل ) . و گاه بمعنى مرحوم باشد ( فعيل بمعنى مفعول ) .

رخ

(
rax
) ا . پ . شكاف و رخنه و چاك . و غم و غصه و اندوه . و آه و زارى . و درد . و آهنگ ادوات موسيقى .

رخ

(
rox
) ا . پ . روى و رخسار و گونه و چهره و خد و عارض و عذار و ديدار و صورت . و سوى و طرف و جانب . و نقطه . و ضلع . و پهلو . و مهره‌اى از مهره‌هاى شطرنج كه به شكل برج است . و سوار دلاور . و عنان اسب . و كرگدن . و نام مرغى موهوم مانند عنقا . و حيوانى شبيه بشتر ولى بسيار موذى . و پوست گردن يك نوع مرغى آبى . و گياه لوخ كه