و رجل الشاة : بست هر دو پاى گوسپند را و يا بر يك پاى آن عقابه بست و يا بر يك پاى آويخت آن را . و رجلت المراة ولدها :
زائيد آن زن بچهاى را كه بيرون آمد پاى او پيش از سر . و رجل البهم امه : مكيد شتر بچه شير مادر را . و نيز رجل : بمراد خود پستان مكيدن بچه شتر . و بر جستن نر بر ماده .
رجل
(
rajl
) و (
rajal
) ص . ع . بهمة رجل : شتر ريزهء با مادر گذاشته . و كذا بهمة رجل . ج : ارجال .
رجل
(
rejl
) ا . ع . پاى . و از بيخ ران تا پاى . ج : ارجل و رجلات و رجلات . و پارهء از هر چيزى . و نصف مشك از شراب و از روغن زيتون . و گروه بزرگ از ملخ و هو جمع على غير لفظ الواحد و هو كثير فى كلامهم كصوار لجماعة البقر و خيط لجماعة النعام و عانة لجماعة الحمير . و ازاريك ته .
و بهره و حصة چيزى . و مرد بسيار خواب .
و كاغذ سپيد . و هلاكت . و عذاب . و فقر . و پليدى مردم . و لشكر . و پيش رسى . ج :
ارجال . و عهد و زمانه . يق . كان ذلك فى رجل فلان يعنى بود آن در عهد و زمانه و حيات فلان . و فلان قائم على رجل :
فلان مستعد و آماده است براى فلان . و رجل البحر : جوى . و شاخ دريا . و رجل الجراد : تره ايست مانند ترهء يمانى و در خواص بدل آن . و رجل الحمامة :
گاو زبان . و رجل الدجاجة : بابونه .
و رجل السهم : هر دو طرف تير . و رجل الطائر : آهن داغ . و داغ با آهن .
و رجل الغراب : قاز ياغى . و يك نوع از بند پستان ماده شتر تا بچهاش شير نمكد . و ذو الرجل : نام شاعرى و رجل القوس :
گوشهء برگشتهء زيرين كمان .
رجل
(
rejl
) م . ع . رجل ( مجهولا ) رجلا و رجلة و رجل رجلا و رجلة ( از باب علم ) : بيمار پا شد .
رجل
(
rajal
) ص . ع . فرس رجل :
اسب گذاشتهء بر گروه اسبان . و خيل رجل كذلك .
رجل
(
rajal
) ا . ع . شتر بچهء با مادر گذاشته كه هر گاه خواهد شير خورد .
رجل
(
rajal
) م . ع . رجل رجلا ( از باب سمع ) : بزرگ پا گرديد . و رجلت الدابة : يك پاى سپيد شد ستور . و رجل شعره : فروهشته و مرغول شد موى او . و رجل رجلا : پياده ماند و مركوبى نداشت كه بر آن سوار شود . و رجل الناقة رجلا ( از باب نصر ) : بچهء شتر را با مادر وى گذاشت تا هر گاه كه خواهد شير مكد .
رجل
(
rajel
) ص . ع . رجل رجل الشعر : مردى كه موى وى ميان فروهشته و مرغول باشد . و كذلك شعر رجل . ج :
ارجال و رجالى . و رجل رجل : مرد پياده . و نيز رجل : شتر بچهء گذاشتهء با مادر .
رجل
(
rajol
) ا . ع . مرد خلاف زن يعنى وقتى كه بالغ شده محتلم گردد و يا از وقتى كه متولد مىشود اطلاق رجل بر آن مىگردد . و مرد بسيار جماع . و مرد پياده . ج : رجال و رجالات و رجلة و رجلة . و رجلة و مرجل و اراجل . و موى ميان فروهشته و مرغول .
رجل
(
rajol
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - مرد مردانه و دلير و بهادر و بزرگوار و نامدار .
رجل
(
rajol
) و (
rajel
) و (
rajal
) ص .
ع . رجل رجل الشعر : مرد فروهشته موى و يا آنكه موى وى ميان فروهشته و مرغول باشد . و كذلك رجل رجل الشعر و رجل الشعر . ج : ارجال و رجالى .
رجل
(
rejal
) ع . ج . رجلة .
رجلاء
(
rajl '
) ص . ع . مؤنث ارجل .
و حرة رجلاء : سنگستان هموار . و زمين سخت كه در آن رفته شود . و شاة رجلاء :
گوسپند يك پاى سپيد .
رجلان
(
rajl n
) ص . ع . مرد پياده . ج .
رجالى و رجالى و رجلى .
رجلان
(
rejl ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه يعنى دو پا . و دو پاچهء از زير جامه .
رجلان
(
rojl n
) ع . ج . رجيل . و ج . راجل .
رجلة
(
rajlat
) ا . ع . ثبات و پايدارى قدم در رفتار . و خرفه . و ج . رجل . و ج . رجل . و ج . راجل .
رجلة
(
rejlat
) ا . ع . جاى روئيدگى عرفج . و ثبات قدم در رفتار . و خرفه . و مرد پياده . المثل : هو احمق من رجلة او رجلة ( و العامة تقول بالفتح ) يعنى او احمقتر است از خرفه لانها لا تنبت الا فى مسيل . و آب راههء سيل از زمين درشت بسوى زمين نرم . ج : رجل .
رجلة
(
rejlat
) م . ع . رجل رجلا و رجلة . مر . رجل .
رجلة
(
rejlat
) و (
rejalat
) ع . ج . رجل .
رجلة
(
rojlat
) ا . ع . سپيدى كه در يك پاى ستور باشد . و قوت در رفتار . و مردى و مردمى .
رجلة
(
rajelat
) ا . ع . اسب گذاشته شدهء در ميان اسبان ديگر .
رجلة
(
rajolat
) ا . ع . مؤنث رجل . و زن مرد مانند كه كارهاى مردانه كند .
رجله
(
rajle
) ا . پ . خرفه .
رجلى
(
rajl
) ص . ع . حرة رجلى :
زمين سخت كه در آن رفته شود . و زمين هموار سنگريزه ناك . و امراة رجلى :
زن پياده . ج : رجال و رجالى . يق : نسوة رجال و نسوة رجالى . و نيز رجلى