تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2162

مساهمون:

ص٢١٦٢
اصلاد . يق : حجر صلد و ارض صلد و جبين صلد .

صلداء

(
seld '
) و

صلداءة

(
seld at
) ا . ع . زمين درشت نيك سخت .

صلدام

(
seld m
) ا . ع . شير بيشه . و اسب استوار درشت سم . ج . صلاديم .

صلدة

(
saldat
) ص . ع . ناقه صلدة : ماده شتر بىشير .

صلدح

(
saldah
) ص . ع . سنگ پهن .

صلدحة

(
saldahat
) ص . ع . جارية صلدحة : دختر پهناور .

صلدم

(
seldemat
) ا . ع . شير بيشه . و اسب استوار و سخت سم . ج : صلادم .

صلدمة

(
seldemat
) ا . ع . شير ماده . و ماديان استوار و سخت سم . ج : صلادم .

صلصال

(
sals l
) ا و ص . ع . گل نيكو . و گل بريگ آميخته . و گلى كه هنوز از آن سفال نساخته باشند . و حمار صلصال : خر بسيار آواز . و طين صلصال : گل خشك كه مانند سفال نو بانگ كند . و گل بد بو .

صلصل

(
salsal
) و (
solsol
) ا . ع . موى پيشانى اسب .

صلصل

(
solsol
) ا و ص . ع . باقى ماندهء آب در تك حوض . و باقى ماندهء روغن و جز آن . و سپيدى موى يال اسب . و قدح بزرگ . و قدح كوچك . و مو سپيدى پشت اسب و سر سينهء آن . و شبان ماهر و حاذق . و فاخته . و نام مرغى ديگر . و نام موضعى در راه مدينهء طيبه . و نام موضع ديگر . و دارة صلصل : نير نام موضعى . و حمار صلصل : خر بسيار بانگ .

صلصلة

(
salsalat
) ا . ع . صلصلة اللجام : بانگ لگام .

صلصلة

(
salsalat
) م . ع . صلصل صلصلة و مصلصلا : بانگ و فرياد كرد و باز گردانيد آواز را در حلق . و صلصل فلان : كشت فلان مهتر لشكر را . و صلصل الرعد : صاف شد بانگ تندر . و صلصل الكلمة : برآورد سخن را . و لاف‌زنى كرد در حذاقت خود و صلصل فلانا : تهديد كرد فلان را و ترسانيد او را .

صلصلة

(
salsalat
) و (
solsolat
) ا . ع . باقى ماندهء آب در تك حوض . و باقى ماندهء روغن و جز آن .

صلصلة

(
solsolat
) ا . ع . كبوتر . و موى فراهم آمدهء بر سر و كاكل .

صلطح

(
saltah
) ص . ع . ستبر فربه ضخم .

صلطحة

(
saltahat
) ص . ع . زن ستبر فربه و پهناور .

صلع

(
sol '
) ع . ج . اصلع و صلعاء .

صلع

(
sala '
) ا . ع . موى رفتگى پيش سر .

صلع

(
solla '
) ا . ع . سنگ پهن سخت . و جائى كه هيچ نروياند .

صلعاء

(
sal ' '
) ا و ص . ع . مؤنث اصلع يعنى زنى كه پيش سرش بىموى باشد . ج : صلع و صلعان . و هر امر بزرگ و مشهور . و سختى و بلا و داهيه . و زمين بىدرخت و گياه . و زمين ريگزار بىگياه و درخت . و قول على عليه السلام : لما ترمون بالصلعاء اى ان يؤخذ اموالكم قسرا فلا تمتنعون . و صلعاء النعام : نام موضعى .

صلعان

(
sol ' n
) ع . ج . اصلع و صلعاء .

صلعة

(
salaat
) و (
solaat
) ا . ع . جاى موى رفتگى از سر .

صلعة

(
solla'at
) ا . ع . واحد صلع يعنى يك تخته سنگ سخت پهن .

صلعم

(
sal'am
) ع . اين كلمه را بجاى صلى اللّه عليه و آله و سلم پس از اسم مبارك آن حضرت نويسند .

صلغ

(
salaq
) م . ع . صلغت الشاة صلغا ( از باب نصر ) : دندان شش سالگى افگند آن گوسپند و يا در سال پنجم و يا ششم درآمد . و كذلك صلغت البقرة .

صلغ

(
salaq
) ا . ع . پشتهء سرخ .

صلغ

(
sollaq
) ع . ج . صالغ .

صلغة

(
salqat
) ا . ع . كشتى بزرگ .

صلغة

(
salaqat
) ا . ع . ماده شتر فربه كه دندانهاى رباعى افگنده باشد و يا در سال ششم درآمده باشد .

صلغد

(
sellaqd
) ا . ع . كسى كه پوست بينى او رفته و سرخ گشته باشد .

صلف

(
salf
) و (
self
) و (
solf
) ا ع . جاى خالى در ميان دل خرمابن .

صلف

(
salaf
) ا . ع . بىبركتى طعام . و سال تنگ و بىبركت .

صلف

(
salaf
) م . ع . صلفت المراة صلفا ( از باب سمع ) : بىبهره شد آن زن از شوى خود و دشمن داشت وى را شوى . و صلف الرجل : ناخوش گفت آن مرد و ياران را خوش نيآمد از گفتهء او . و نيز صلف : بىبركت و بىمزه شدن طعام . و لاف زدن و درگذشتن از حد خود در سخن گفتن . المثل : من يبغ فى الدين يصلف : كسى كه انكار كند در دين بر مردم بهره نگيرد از ايشان و اين مثل را در ترغيب مخالطهء مردم با تمسك بدين استعمال كنند .

صلف

(
salef
) ا و ص . ع . لاف زننده و خودبين . و مغرور . و كسى كه مدح كند به آنچه در وى نباشد و تجاوز كند از قدر ظرفيت خود و از روى تكبر ادعاى ما فوق آن را نمايد . ج : صلافى و صلفاء و صلفون . و خنور گران . و طعام بىمزه . و خنور كه آب كم برد . و سحاب صلف : ابر بسيار رعد كم باران . و اناء صلف : خنورى كه كم آب گيرد . المثل : رب صلف تحت الراعدة دربارهء