تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2160

مساهمون:

ص٢١٦٠

صلالة

(
sol lat
) ا . ع . آنچه برافتد از ريختن آب و جز آن . و هذه صلالته‌اى خلاصته .

صلام

(
sall m
) و (
sell m
) و (
soll m
) ا . ع . مغز كنار .

صلامات

(
sal m t
) و (
sel m t
) و (
sol m t
) ع . ج . صلامة و صلامة و صلامة .

صلامة

(
sal mat
) و (
sel mat
) و (
sol mat
) ا . ع . گروه مردم و فرقه و طايفه .

صلاية

(
sal yat
) و

صلائة

(
sal 'at
) ا . ع . پيشانى . و فهر . و سنگى كه به روى آن بويهاى خوش را مىسايند . ج : صلى و صلى .

صلائف

(
sal ef
) ص . ع . ج . صلفة .

صلائق

(
sal eq
) ا . ع . نانهاى تنك . و ج . صليقة .

صلايه

(
sal ye
) ا . پ . سنگ پهن كه به روى آن داروها را مىسايند . و سحق و سائيدگى داروها . و صلايه كردن : سحق كردن و سائيدن داروها .

صلب

(
salb
) م . ع . صلبه صلبا ( از باب ضرب ) : بردار كشيد او را . و صلب عليه حماه : مداومت كرد به روى تب و سخت گرديد . و صلب اللحم : بريان كرد گوشت را . و صلب العظام : برآورد چربش استخوان‌ها را . و صلب الشيئ ( از باب ضرب و نصر ) : سوخت آن چيز را . و صلب الدلو : دو چليب ساخت بر سر دول .

صلب

(
solb
) ا . ع . حسب و شرف آبائى . و قوت و توانائى . و نام مواضعى در صمان . و قوله : صقنابه الصلبين و الصمانا اما ثناه ضرورة و اما هما موضعان تغلب عليهما هذه الصفة .

صلب

(
solb
) ص . ع . سخت و درشت . و و قوى . ج . : صلاب .

صلب

(
solb
) و (
solob
) و (
salab
) ا . ع . استخوانهاى پشت از دوش تا بن سرين كه به فارسى پشتماز و پشتمازه نيز گويند . و زمين پست درشت و محجر . و جاى درشت سنگناك . ج : اصلب و اصلاب و صلبة .

صلب

(
solb
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - رست و درشت . و سخت و دشوار . و مضبوط و استوار و مستحكم . و بىادب . و بيدانش . و كلان . و هنگفت . و ساده و احمق . و راست و صحيح . و بردبار و صبور در كار و محنت . و با قوت و زوردار . و با قدر و قيمت . و موذى و آزار رسان . و پشت . و كمر . و آن موضع از كمر كه مخزن منى در آنجاست . و صلب پدر : جائى از كمر كه منى در آنجا جمع مىگردد .

صلب

(
salab
) ا . ع . چربش استخوان . ج : صلب . الحديث : لما قدم صلى الله عليه و آله مكة اتاه اصحاب الصلب اى الذين يجمعون العظام و يستخرجون و دكها و يا تدمون به .

صلب

(
solab
) ا . ع . نام مرغى .

صلب

(
solob
) ع . ج . صليب و صلب .

صلب

(
sollab
) ص . ع . سخت . و درشت . و قوى و استوار .

صلب

(
sollab
) ا . ع . سنگ فسان .

صلبان

(
solb n
) ع . ج . صليب .

صلبة

(
selabat
) ع . ج . صلب .

صلبوب

(
solbub
) ا . ع . ناى .

صلبى

(
solbi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بصلب كه كمر باشد . و برادر صلبى : برادر پدرى . و شيشهء صلبى : مثانه .

صلبى

(
salabiyy
) ا . ع . ترسايان و قوم نصارى .

صلبى

(
solbiyy
) ص . ع . سنان صلبى : نيزهء تيز كرده شده .

صلبى

(
sollabiyy
) ا . ع . سنگ فسان و سنگى كه بدان جلا دهند .

صلبية

(
sollabiyyat
) ا . ع . سنگ فسان .

صلبيه

(
solbiyye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح تشريح : نام پردهء هفتم از پرده‌هاى چشم .

صلة

(
selat
) م . ع وصل الشيئ و اليه وصولا و وصلة و صلة ( از باب ضرب ) : رسيد آن چيز را . و وصله وصلا و صلة : دوستى خالص كرد با او .

صلة

(
selat
) و (
solat
) م . ع . وصل الشيئ بالشيئ وصلا و صلة و صلة ( از باب ضرب ) : پيوست آن چيز را بدان چيز و پيوند كرد . و پيوسته شد ( لازم و متعدى ) و وصلك الله ( بكسر العين ) لغة فيه .

صلة

(
selat
) ا . ع . عطيه و انعام . و باصطلاح نحو : حروف الصلة : حروف الزيادة مانند ان و باء و نظاير آنها .

صلة

(
sallat
) ا . ع . زمين . و زمين خشك و زمين بىباران در ميان دو زمين باران رسيده . ج : صلال . و باران فراخ بسيار . و باران كم و پريشان كه يكيك افتد . و پاره‌اى از گياه . و خاك نمدار . و بانگ ميخ و جز آن وقت فروبردن در چيز سخت . و بانگ لگام . و پوست بد بو در دباغ . و پوست خشك ناپيراسته . و كفش . و پوست . و منه : خف جيد الصلة : كفشى كه از پوست نيكو ساخته شده است .

صلة

(
sellat
) ا . ع . بانگ ميخ و مانند آن وقت فروبردن در چيز سخت . و واحد صل يعنى يك مار خرد فسون ناپذير .

صلة

(
sollat
) ا . ع . باقى ماندهء آب و جز