تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2159

مساهمون:

ص٢١٥٩
صلا ( از باب سمع ) : فروهشته گرديد صلاى آن ماديان از قرب نتاج . و نيز صلا : افروختن آتش به آتش .

صلاء

(
sal '
) و (
sel '
) م . ع . صلى النار و بها صلى و صليا و صليا و صلاء و صلاء ( از باب سمع ) : كشيد گرمى آتش را و سوخته شد به آتش . و كذا صلى بالامر : كشيد سختى كار را .

صلاء

(
sel '
) ا . ع . آتش . و بريانى . و گيرائى آتش به آتش و وقود .

صلاءة

(
sal 'at
) ا . ع . سنگ پهن كه بويهاى خوش را در روى آن سايند .

صلاب

(
sel b
) ع . ج . صليب و صلب .

صلاب

(
sol b
) ا . پ . اصطرلاب .

صلابة

(
sal bat
) م ع . صلب صلابة ( از باب كرم و سمع ) : سخت گرديد .

صلابت

(
sal bat
) و (
sel bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سختى . و استوارى . و دشوارى . و قوت و زور آورى . و پايدارى و استحكام . و شدت . و ظلم . و درشتى و ناهموارى . و وقار . و شوكت و جاه و جلال . و هيبت و بيم و ترس .

صلابه

(
sal be
) ا . پ . سنگى كه به روى آن دارو مىسايند . و صلابه كردن : سائيدن دارو .

صلات

(
sel t
) ع . ج . صلة .

صلاح

(
sal h
) ا ع . نيكى ضد فساد و تباهى . و فلان اتى بالصلاح اى بالخير و الصواب .

صلاح

(
sal h
) م . ع . صلح صلوحا و صلاحا . مر . صلوح .

صلاح

(
sal he
) ا . ع . نام مكهء مكرمه شرفها اللّه ( و قد يصرف ) .

صلاح

(
sel h
) ا . ع . صالحه مصالحة و صلاحا : آشتى كرد با او . و نيكوئى نمود با وى .

صلاح

(
sel h
) ا . پ - مأخوذ از تازى - كنگاج و كنگاش . و راستى و صدق . و ديانت و پارسائى . و خير و خوبى . و آبرو و شرف . و حرمت و عزت . و صداقت . و عدالت . و زهد و تقوا . و مناسبت و لياقت و شايستگى . و موافقت . و چيز لايق . و خيريت . و اندازهء دقيق . و لايق و سزاوار . و صلاح حال : مناسب حال و سزاوار وقت و زمان . و صلاح دولت : خيريت دولت . و صلاح وقت : شايستهء موقع . و زمان مسعود و موافق و مناسب .

صلاح‌ديد

(
sel h - did
) م ف . پ . هر چيز كه خير و صلاح شخص در آن باشد و شايستهء وى بود . و مصلحت‌بينى .

صلاح كار

(
sel h - k r
) ص . پ . ناصح و مصلحت بيننده .

صلاحيت

(
sel hiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استعداد و قابليت . و ديانت . و راستى . و خلوص . و لياقت و شايستگى . و خير و خوبى و خيريت . و پارسائى .

صلاخد

(
sal xed
) ع . ج . صلاخد .

صلاخد

(
sol xed
) ص . ع . جمل صلاخد : شتر قوى سخت . و شتر تيز خاطر چالاك . ج : صلاخد .

صلاخوان

(
sal - x n
) ا . پ . مؤذن كه براى گزاردن نماز مردم را مىخواند .

صلاخيد

(
sal xid
) ص . ع . ج . صلخاد .

صلاد

(
sall d
) ص . ع . عود صلاد : چوبى كه آتش نگيرد .

صلادة

(
sal dat
) م . ع . صلد صلادة و صلودا . مر . صلود .

صلادم

(
sal dem
) ع . ج . صلادم . و ج . صلدم و صلدمة .

صلادم

(
sol dem
) ا و ص . ع . اسب استوار سخت سم و سخت سر . و شير بيشه . ج . صلادم .

صلاديم

(
sal dim
) ع . ج . صلدام .

صلاصل

(
sol sel
) ص . ع . حمار صلاصل : خر بسيار بانگ و فرياد .

صلاصل

(
sol sel
) ا . ع . نام آبى .

صلاطح

(
sol teh
) ص . ع . پهناور و عريض . و صلاطح بلاطح : از اتباع است .

صلاع

(
sel '
) ا . ع . گرمى آفتاب .

صلاع

(
soll '
) ا . ع . سنگ پهن عريض سخت .

صلاعة

(
soll 'at
) ا . ع . واحد صلاع يعنى يك سنگ عريض سخت .

صلافح

(
sal feh
) ا . ع . دراهم ( جمعى است كه واحد ندارد ) .

صلافى

(
sal f
) ع . ج . صلف .

صلافى

(
sal fi
) ع . ج . صلفاء .

صلاق

(
sall q
) ص . ع . خطيب صلاق : خطيب بليغ .

صلاقة

(
sol qat
) ا . ع . آبى كه در جائى دير مانده و ستوران به روى گذشته و آمد و شد كرده باشند .

صلاقيم

(
sal qim
) ا . ع . سرها . و دندانها خصوصا انياب چهارپايان .

صلال

(
sel l
) ا . ع . آستر موزه . و ساق موزه . ج : اصلة . و نيز صلال : ج . صلة . و ج . صل .

صلال

(
sall l
) ص . ع . ماء صلال : آب برگرديده رنگ و مزه . و طين صلال : گلى كه از وى بانگ برآيد مانند بانگى كه از سفال برميآيد .

صلالة

(
sel lat
) ا . ع . آستر موزه و يا ساق موزه .