تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2157

مساهمون:

ص٢١٥٧

صقحاء

(
saqh '
) ص . ع . مؤنث اصقح : زنى كه پيش سرش بيموى باشد . ج : صقح .

صقحة

(
saqhat
) ا . ع . موى رفتگى پيش سر ( اسم است مصدر را ) .

صقر

(
saqr
) ا . ع . چرغ . و هر مرغ شكارى از باز و شاهين و جز آن . ج : اصقر و صقور و صقورة و صقار و صقارة و صقر . و صقر صاقر : چرغ تيز نظر . و نيز صقر : شير ترش و نيك ترش . و آب برگشته رنگ و بوى . و سختى تابش آفتاب . و زن جلبى . و لعنت بر كسى كه مستحق لعن نباشد . ج : صقور و صقار .

صقر

(
saqr
) م . ع . صقره بالعصا صقرا ( از باب نصر ) : زد او را به چوب دستى . و صقر الحجر : شكست آن سنگ را . و صقر اللبن : سخت ترش شد آن شير . و صقر النار : افروخت آتش را . و صقر به الارض ( مجهولا ) : زد او را بر زمين . و نيز صقر : سخت تابيدن آفتاب .

صقر

(
saqr
) و (
saqar
) ا . ع . دوشاب . و دوشاب خرما و مويز . و دايرهء سپس موضع كبد . ج : صقور و صقار .

صقر

(
soqr
) ع . ج . صقر .

صقر

(
saqar
) ا . ع . برگ عضاه و عرفط كه افتاده باشد . و بدون الف و لام علم است جهنم را ( لغة فى السين ) .

صقر

(
saqer
) ص . ع . رطب صقر : خرما كه از وى دوشاب سازند . و رطب صقر مقر : خرماى دوشابناك .

صقر

(
saqar
) ص . ع . جاء بالصقر و البقر : دروغ صريح آورد .

صقرات

(
saqarat
) ا . ع . ج . صقرة .

صقران

(
saqr ne
) و (
saqar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو دايرهء در خلف موضع كبد .

صقرة

(
saqrat
) ا . ع . شدت تابش آفتاب . ج . صقرات .

صقرة

(
saqarat
) ا . ع . آب باقى ماندهء در حوض كه سگان و روباهان در آن شاشيده باشند .

صقرة

(
saqerat
) ص . ع . امراة صقرة : زن تيز فهم سخت بينائى .

صقع

(
saq '
) ا . ع . ضرب بر چيز مصمت و خشك . و سيلى و ضرب با كف دست .

صقع

(
saq '
) م . ع . صقعه صقعا ( از باب فتح ) : زد او را . و بر سر او زد . و صقع الصقيع : صقيع يعنى پشك افتاد بر زمين . و صقعه بكى : داغ كرد بر روى او و بر سر او . و صقع به الارض : بر خاك انداخت او را . و ما ادرى اين صقع : نمىدانم كجا رفت . و صقع الحمار بضرطة : سخت تيز داد خر . و صقع فلان : رفت فلان . و مايل شد از راه . و برگشت از راه خير و كرم . و صقعته الصاقعة : رسيد او را صاعقه . و بيهوش كرد او را صاعقه . و صقعت الارض ( مجهولا ) : پشك زده شد زمين . و صقع الديك صقعا و صقيعا و صقاعا : بانگ كرد خروس .

صقع

(
soq '
) ا . ع . كرانه و گوشهء زمين . و محله و ناحيهء از شهرها . ج : اصقاع . و هو من هذا الصقع : او از اين ناحيه است .

صقع

(
soq '
) ص . ع . ج . اصقع و صقعاء .

صقع

(
saqa '
) ا . ع . حالت ضعف و افتادگى مانند غم كه از شدت گرما در خاطر بروز كند . و فرو دريدگى چاه .

صقع

(
saqa '
) م . ع . صقع صقعا ( از باب سمع ) : بيهوش گرديد . يق : صقعته الصاقعة فصقع هو صقعا و صقعا . و صقع الفرس : سپيد شد ميان سر آن اسب . و نيز صقع : فرودريدن چاه . و عدول از راه .

صقع

(
saqe '
) ص . ع . متاذى شدهء از تشنگى . و بيهوش شدهء از صاعقه .

صقعاء

(
saq ' '
) ص . ع . مؤنث اصقع يعنى جانورى كه ميان سر آن سپيد بود خواه مرغ باشد و يا اسب يا ماديان . ج : صقع .

صقعاء

(
saq'a '
) ا . ع . شمس و آفتاب .

صقعب

(
saq'ab
) ص . ع . دراز . و درى كه بانگ كند و آواز نمايد . و دندانهائى كه بهم سائيده شده آواز كند .

صقعة

(
soq'at
) ا . ع . سپيدى ميان سر اسب و جز آن .

صقعر

(
soq'or
) ا . ع آب سرد . و آب تلخ ستبر و برگرديده رنگ و مزه .

صقعرة

(
saq'arat
) م . ع . صقعر فى اذنه صقعرة : بانگ كرد در گوشهاى او .

صقعل

(
seq'al
) ا . ع . خرماى خشك . و خرماى خشك كه در شير تازه نهند .

صقعلة

(
saq'alat
) ص . ع . شربة صقعلة : شربت خنك .

صقعى

(
saqa '
) و (
saqa'iyy
) ا . ع . اول نتاج . و شتر كره‌اى كه در ايام صقيع زاده شده باشد و آن بهترين نتاج است .

صقغ

(
soq'q
) ا . ع . كرانه و ناحيه و گوشهء زمين ( لغة فى الصقع )

صقف

(
saqf
) ا . ع . آسمان خانه . ج : صقوف و الاصل فيه السين .

صقل

(
saql
) م . ع . صقله صقلا و صقالا ( از باب نصر ) : زدود آن را . و صقل الناقة صقلا : لاغر گردانيد آن ماده شتر را . و صقل به الارض : زد او را به زمين . و صقله بالعصا : زد او را به چوب دستى .