تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1633

مساهمون:

ص١٦٣٣
چيزى فرو خورد . و منه هو اشهى الى من رثيئة .

رج

(
raj
) ا . پ . صف و رسته و رده و رجه و قطار .

رج

(
rajj
) م . ع . رج الشيى رجا ( از باب ضرب ) : سخت جنبيد آن چيز . و رج الشيئ : جنبانيد آن چيز را و متزلزل ساخت ( لازم و متعدى ) . قوله تعالى :
إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا
. و رج فلانا عن الامر : باز داشت فلان را از آن كار . و رج الباب : ساخت آن دروازه را .

رجا

(
raja
) م . ع . رجى عن الكلام رجا ( از باب سمع ) : باز ايستاد از سخن . و رجى عليه الكلام ( مجهولا ) : بسته شد به روى سخن .

رجا

(
raj
) ا . ع . اميد ضد ياس . و كرانه . و كرانهء چاه . تثنيهء آن : رجوان . ج : ارجاء .

رجا

(
rej
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اميد و آرزو و توقع و چشم داشت و مخت .

رجاء

(
raj '
) ا . ع . اميد ضد ياس . و كرانهء چاه .

رجاء

(
raj '
) م . ع . رجا رجوا و رجوا و رجاء و رجاوة و رجاءة و رجاة و مرجاة . مر . رجو .

رجاء

(
rajj '
) ص . ع . ناقة رجاء : ماده شتر بزرگ كوهان كه در رفتن كوهانش بجنبد .

رجاءة

(
raj at
) م . ع . رجا رجوا و رجاءة . مر . رجو .

رجاب

(
rej b
) ع . ج . رجب .

رجاة

(
raj t
) م . ع . رجا رجوا و رجاة . مر . رجو .

رجاج

(
raj j
) ا . ع . گوسپندان لاغر . و ضعيف و ناتوان از مردم و شتر . و فرومايگان و جهال . يق : الناس رجاج بعد هذا الشيخ .

رجاجة

(
raj jat
) ا و ص . ع . واحد رجاج . و نعجة رجاجة : ميش مادهء لاغر .

رجاح

(
raj h
) ص . ع . امراة رجاح : زن كلان سرين . ج : رجح .

رجاحة

(
raj hat
) ا . ع . فضيلت و برترى .

رجاحة

(
rojj hat
) ا . ع . بانوج .

رجاد

(
raj d
) م . ع . رجد رجادا ( از باب نصر ) : خوشه‌هاى درو شده را بخرمنگاه برد .

رجاد

(
rajj d
) ص . ع . آنكه خوشه هاى درو شده را بخرمنگاه برد .

رجازة

(
rej zat
) ا . ع . مركبى مر زنان را كوچكتر از هودج . و يا گليمى كه در آن سنگ كرده بر آن طرف بار آويزند كه سبك باشد تا با طرف برابر هم وزن شود . و يا موى و يا پشم كه براى زينت بر هودج آويزند .

رجاس

(
rajj s
) ا و ص . ع . دريا و بحر . و سحاب رجاس : ابر غرنده . و بعير رجاس : شتر بانگ‌كننده .

رجاسة

(
raj sat
) ا . ع . نجاست و پليدى و ناپاكى . و كار زشت .

رجاسة

(
raj sat
) م . ع . رجس رجاسة و رجس رجسا . مر . رجس

رجاع

(
rej '
) ا . ع . مهار و يا چيزى از مهار كه بر بينى شتر باشد . ج : ارجعة و رجع . و نيز رجاع : ج . رجع .

رجاع

(
rej '
) م . ع . رجعت الناقة و الاتن رجاعا ( از باب ضرب ) : دم بر داشته بطورى كميز انداخت آن ماده شتر و ماده خر كه گوئى آبستن باشد با آنكه آبستن نبود . و نيز رجاع : برگشتن طيور از گرمسير بسردسير . و راجع مراجعة و رجاعا . مر . مراجعة .

رجاف

(
raj f
) ا . پ . آواز و صداى كوس و نقاره .

رجاف

(
rajj f
) ا . ع . روز قيامت . و جسر بر روى فرات . و بحر و دريا . و نوعى از سير و رفتار .

رجال

(
rej l
) ع . ج . رجل و رجل . و ج . راجل . و ج . رجلى . و ج . رجلان . و رجال الدما : مرمان خونريز و جفا - كار و ظالم . و رجال الغيب : اشخاص غير مرئى كه بدور دنيا حركات دائره‌اى مىكنند .

رجال

(
rej l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان بزرگ و نامدار و مشهور و شاخص و با وجود . و وزراى دولت . و ارسال رجال كردن : روانه كردن دسته‌اى از مردمان را .

رجال

(
rajj l
) ا . ع . نام ابن عنقوه كه با گروه بنى حنيفة به خدمت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله برسولى آمد و سپس مرتد گرديد و پيرو مسليمة كذاب گشت و در جنگ يمامة كشته شد . و نام جمعى ديگر

رجال

(
rojj l
) ع . ج . راجل و رجل .

رجالات

(
rej l t
) ع . ج . رجال . و ج ج . رجل .

رجالة

(
rajj lat
) ع . ج . راجل و رجل .

رجاله

(
rajj le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان پست و بىسروسامان .

رجالى

(
raj l
) ع . ج . رجل و رجل و رجل .

رجالى

(
raj l
) و (
rojj l
) ع . ج . راجل و رجل . و ج . رجلى .

رجالى

(
roj l
) ع . ج . رجيل .

رجام

(
rej m
) ا . ع . سنگى كه بريسمان بندند و در چاه اندازند تا آب را معلوم نمايند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1633 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )