تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2154

مساهمون:

ص٢١٥٤
صفار او الى زياد بن الاصفر او الى صفرة الوانهم او لخلوهم من الدين .

صفرية

(
safariyyat
) ا . ع . گياهى كه در اول خريف برآيد . و برآمد گرما و درآمد سرما . و اول هر فصلى كه عبارت از يك ماه باشد . و بچهء گوسپند در طلوع سهيل .

صفريت

(
sefrit
) ا . ع . مرد محتاج بسيار عيال تهيدست . ج : صفاريت .

صف‌زده

(
saf - zade
) ص . پ . صف آراسته و صف بسته و بطور صف و رسته قرار گرفته .

صف‌زن

(
saf - zan
) ص . پ . شجاع و دلير . و كسى كه بر هم مىزند صفهاى دشمن را .

صف‌زنى

(
saf - zani
) ا . پ . شجاعت و دلاورى . و برهم زنى صف دشمنان .

صف شكن

(
saf - cekan
) ص . پ . كسى كه درهم مىشكند صفهاى دشمن را .

صفصاف

(
safs f
) ا . ع . درخت بيد .

صفصافة

(
safs fat
) ا . ع . واحد صفصاف يعنى يك درخت بيد . و سكباج .

صفصف

(
safsaf
) ا . ع . زمين هموار . و كنارهء كوه . قوله تعالى :
فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً .

صفصف

(
sofsof
) ا . ع . گنجشك .

صفصفة

(
safsafat
) ا . ع . سكباج . و بانگ گنجشك .

صفصفة

(
safsafat
) م . ع . صفصف صفصفة : چرانيد درخت بيد را . و صفصف الصفصف : بانگ كرد گنجشك . و صفصف الرجل : تنها رفت آن مرد در زمين صفصف .

صفصلى

(
sefsell
) ا . پ . نام گياهى .

صفع

(
saf '
) م . ع . صفعه صفعا ( از باب فتح ) : سيلى زد او را . و نرم زد پس گردن او . و قيل الصفع لغة مولدة .

صفعان

(
saf ' n
) ص . ع . رجل صفعان : مرد سيلى زننده .

صفغ

(
safq
) م . ع . صفغه صفغا ( از باب فتح ) : سفوف ساخت آن را و بدست ماليد آن را .

صفف

(
safaf
) ا . ع . جامه‌اى كه زير زره پوشند .

صفف

(
sofaf
) ع . ج . صفة .

صفق

(
safq
) ا . ع . كرانهء هر چيزى . و جاى . و روى كوه . و بن كوه . و كنارهء گردن . و رخسار اسب . و آب زرد كه از پوست نو تراود بعد از آنكه آب بر آن پاشيده باشند . و بوى بد دباغ . و چرم ناپيراسته كه از آن زرداب برآيد . و فروختگى و خريدگى و بيع و شرا .

صفق

(
safq
) م . ع . صفق له بالبيع صفقا ( از باب ضرب ) و صفق يده بالبيعة و على يده صفقا و صفقة : دست بر دست ديگر زد در بيع و يا در بيعت . و صفق الطائر بجناحيه : زد آن مرغ هر دو بال را بهم كه آواز برآمد . و صفق الباب : بست آن در را . و گشاد آن در را . و صفق عينه : خوابانيد چشم خود را . و صفق العود : جنبانيد تارهاى عود را . و صفق الرجل : رفت آن مرد و سير كرد . و صفقت الريح الاشجار : جنبانيد باد درختان را . و صفق القدح : پر كرد آن كاسه را . صفق علينا صافقة : فرود آمدند بر ما گروهى . و صفقت الناقة : فرو - هشته شد زهدان آن ماده شتر از بچهء آن تا آنكه بمرد بچه . و صفق فلانا بالسيف : زد فلان را بشمشير . و صفق الشراب صفقا : از خنورى بخنور ديگر كرد شراب را تا صاف گردد . و نيز صفق : دست برهم زدن چندانكه آواز برآيد . و باز گردانيدن . يق : صفقه فانصفق .

صفق

(
sefq
) ا . ع . يك در دروازه . يق : باب داره صفق واحد يعنى در خانهء او يك تخته است .

صفق

(
sofq
) ا . ع . كرانهء هر چيزى .

صفق

(
safaq
) ا . ع . آخر دماغ . و كرانهء هر چيزى . و آب زرد كه از چرم نو كه آب بر آن ريخته باشند برآيد . و بوى دباغ . و چرم ناپيراسته كه از آن زرداب تراود . و آبى كه در مشك نو بوى گرفته و زرد شده باشد . يق : وردنا ماء كانه صفق .

صفق

(
sofoq
) ع . ج . صفاق . و ج . صفوق .

صفقان

(
safq ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو كنارهء گردن . و دو رخسار اسب .

صفقة

(
safqat
) ا . ع . بيع . و يك بار دست زدن در خريد و فروخت . و صفقة رابحة او خاسرة : بيع سودمند و يا زيانكار . و ربحت صفقتك : سود كرد خريد تو .

صفقى

(
sefeqq
) ا . ع . اسم است مر صفقة را .

صفن

(
safn
) ا . ع . ميز . و سفره . و شش مانندى كه از دهن شتر در وقت بانگ و مستى بيرون آيد . و توشهء مسافر .

صفن

(
safn
) و (
safan
) ا . ع . پوست خايهء مردم . و خنور چرمين . ج : اصفان و صفنان .

صفن

(
sofn
) ا . ع . ميز . و سفره . و خنور چرمين كه در وى آب كنند . و توبرهء شبان و ساربان كه زاد و اسباب خود در وى نهد .

صفن

(
safan
) ا . ع . خانهء زنبور كه براى خود و يا بچه‌هاى خود ساخته و ترتيب دهد . و آنچه در وى خوشه باشد از كشت .

صفنان

(
sofn n
) ع . ج . صفن و صفن .