تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2151

مساهمون:

ص٢١٥١

صفاة

(
saf t
) ا . ع . سنگ سخت تابان كه هيچ نروياند . ج : صفوات و صفا و صفاء و اصفاء و صفى و صفى . المثل : ما تندى صفاته يعنى نمىتراود سنگ او .

صفات

(
sef t
) ع . ج . صفة .

صفات

(
sef t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زاب و بيان حالات . و علامت و نشان . و خصلت و خصلتها .

صفاتى

(
saf ti
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عملى . و عارضى . و ظاهرى و صورى . و زابى .

صفاتية

(
sef tiyyat
) ا . ع . نام گروهى و طايفه‌اى .

صفاثية

(
saf siyyat
) ا . ع . نام گروهى .

صفاح

(
sef h
) ا . ع . چيزى شبيه بمسحة كه در رخسار برميآيد و بسبب آن رخسار فراخ مىگردد و آن در اسب مكروه است . و ج . صفح و صفح . و ج . صفيحة . و ج . صفيح .

صفاح

(
sef h
) م . ع . صافحها صفاها : زنا كرد با آن زن اعم از اينكه كنيز باشد و يا اصيل .

صفاح

(
soff h
) ا . ع . سنگ‌ريزه‌هاى پهنا و دراز . و شتران بزرگ كوهان . ج : صفاحات و صفافيح . و نام موضعى .

صفاحات

(
soff h t
) ع . ج . صفاح .

صفاحة

(
soff hat
) ا . ع . واحد صفاح يعنى يك سنگ‌ريزهء پهنا و دراز .

صفاد

(
sef d
) ا . ع . دوال و يا بند و يا زنجير كه بدان اسير را بندند . ج : اصفاد .

صفار

(
sof r
) ا . ع . مار شكم و كرم شكم . و زرداب شكم . و كنه . و كرمى كه در سم ستور و سپل شتر پيدا شود . و بانگ و فرياد .

صفار

(
sof r
) و (
saf r
) ا . ع . گياه بهمى كه خشك شده باشد .

صفار

(
sof r
) و (
sef r
) ا . ع . آنچه در بن دندان ستور از كاه و جز آن باقى مىماند .

صفار

(
sef r
) ع . ج . صفارة و صفارة .

صفار

(
saff r
) ا . ع . رويگر .

صف‌آرا

(
saf - r
) ص . پ . كسى كه صف سپاه را فراهم مىكند و آراسته و منظم مىنمايد .

صف‌آرائى

(
saf - r i
) ا . پ . عمل آنكه صف سپاه را آراسته مىنمايد . و صف آرائى كردن : مرتب كردن و آراسته نمودن صف سپاه را .

صفارة

(
sof rat
) و (
saf rat
) ا . ع . گياه پژمرده و خشك . ج : صفار .

صفارة

(
saff rat
) ا . ع . كون . و چيزى ميان كاواك از مس و جز آن كه كودكان بدان كبوتران را صفير كنند تا بپرند و نيز خر را صفير زنند تا آب خورد .

صفارى

(
saff ri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شغل و پيشهء رويگرى .

صفاريان

(
saff riy n
) ا . پ . نام سلسله‌اى از پادشاهان كه در سيستان و كرمان و خراسان و فارس و اهواز از سال دويست و هفتاد و نه هجرى تا سال سيصد و نوزده فرمانروائى كردند و شمارهء آنان سه تن بوده : يعقوب و عمرو و طاهر .

صفارية

(
sof riyyat
) ا . ع . يك نوع مرغى از جنس گنجشك .

صفاريت

(
saf rit
) ع . ج . صفريت .

صفاف

(
sefaf
) ا . ع . ج . صف .

صفافيح

(
saf fih
) ع . ج . صفاح .

صفاق

(
sef q
) ا . ع . پوست تنك زير پوستى كه به روى موى رويد . و پوستى كه روده‌ها را گرد گرفته و يا همهء پوست شكم .

صفاق

(
sef q
) ص . ع . ج . صفيق .

صفاق

(
saff q
) ص . ع . بسيار سفر كننده . و بسيار تصرف نمايندهء در كار . و بار تجارت .

صفاقة

(
saf qat
) ا . ع . شوخ روئى . و سختگى جامه .

صفاقة

(
saf qat
) م . ع . صفق الوجه صفاقة ( از باب كرم ) : شوخ و بىباك گرديد . و صفق الثوب : سخت بافت گرديد جامه .

صفاهان

(
sefah n
) ا . پ . شهر پايتخت سابق ايران كه اصفهان نيز گويند .

صفاهانى

(
sef h ni
) ص . پ . منسوب بصفاهان يعنى اصفهانى . و پردهء صفاهانى : نام نغمه‌اى از موسيقى كه در آخر شب سرايند .

صفايا

(
saf y
) ع . ج . صفى و صفية .

صفائح

(
saf eh
) ا . ع . چهار استخوان سر . و نام موضعى . و ج . صفيحة . و ج . صفيح .

صفايح

(
saf yeh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لوحه‌ها . و تخته‌ها . و صفحه‌ها . و سطوح پهن و عريض .

صفائق

(
saf eq
) ع . ج . صفوق . و ج . صفيقة .

صفائى

(
safai
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى . و سادگى . و رونق . و روشنائى .

صفائىنامه

(
saf i - n me
) ا . پ . نامهء آزادى و عفونامه .

صفاييان

(
saf iy n
) ا . پ . نام طايفه‌اى در ماوراء النهر .

صف بسته

(
saf - baste
) ص . پ . مردف و آراستهء بطور صف .

صف‌بندى

(
saf - bandi
) ا . پ . آراستگى و قرار گرفتگى در صف . و صف‌آرائى .

صفة

(
sefat
) ا . ع . بيان حال مانند علم و سواد . ج : صفات . اما النحويون يريدون بها النعت و هو اسم الفاعل و المفعول كضارب و مضروب او ما يرجع اليها من طريق المعنى كمثل