تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2148

مساهمون:

ص٢١٤٨

صعق

(
sa'q
) م . ع . صعق الرجل صعقا و صعقة و تصعاقا ( از باب سمع ) : هراس كرد و ترسيد آن مرد از صاعقه .

صعق

(
sa'q
) و (
sa'aq
) م . ع . صعق صعقا و صعقا ( از باب سمع ) : بيهوش گرديد . و صعق من فى السموات و الارض اى مات .

صعق

(
sa'aq
) ا . ع . صدمه . و آواز سخت .

صعق

(
saeq
) ص . ع . آنكه بشنيدن آواز سخت بيهوش گرديده باشد . و رجل صعق : مرد سخت آواز . و كذا حمار صعق الصوت ، و نيز صعق : كسى كه از شدت هول منتظر و متوقع صاعقه باشد .

صعق

(
saeq
) ا . ع . نام دلاورى از بنى كلاب و او را صعق (
seeq
) نيز مىگفتند و صعقى (
saaqiyy
) و

صعقى

(
seaqiyy
) منسوب بوى را گويند بر غير قياس . و نيز صعق : لقب شخصى .

صعقة

(
sa'qat
) ا . ع . آتشى كه از آسمان فروافتد ( لغتى است در صاعقة ) . و قرا الكسائى : فاخذتهم الصعقة و هم ينظرون . و بيهوشى . و اولين دم صور .

صعقة

(
sa'qat
) م . ع . صعق صعقا و صعقة و تصعاقا . مر . صعق .

صعقر

(
so'qor
) ا . ع . تخمهاى ماهى

صعقى

(
saaqiyy
) و (
seaqiyy
) ص . ع . منسوب بصعق و يا صعق كه نام شخصى است .

صعل

(
sa'l
) و (
saal
) ص . ع . خرد سر و باريك گردن از مردم و شتر مرغ و خرما بن . و دراز از هر چيزى . و خر پشم ريخته .

صعل

(
saal
) ا . ع . دقت و باريكى .

صعل

(
saal
) م . ع . صعل صعلا ( از باب سمع ) : كوچك و باريك گردن گرديد .

صعلاء

(
sa'l '
) ص . ع . مؤنث اصعل : خرد سر و باريك گردن از زن و شترمرغ و خرمابن . و نيز صعلاء : خر مادهء پشم ريخته .

صعلة

(
sa'lat
) ص . ع . خرما بن كج كه بيخ شاخه‌هاى آن خالى از برگ باشد . و خرما بن كج بىبرگ . و خرمابن خرد سر باريك گردن . و خرد سر و باريك گردن از زن و از شترمرغ . و نيز صعلة : خر مادهء پشم ريخته .

صعلكة

(
sa'lakat
) م . ع . صعلكه صعلكة : درويش كرد او را . و صعلك الثريدة : سر ساخت براى اشكنه و برآورد سر اشكنه را . و صعلك البقل الابل : فربه كرد تره شتران را .

صعلكيك

(
sa'lakik
) ا . ع . از اعلام است .

صعلوك

(
so'luk
) ا . ع . درويش و تهيدست و مفلس . و دزد . ج : صعاليك .

صعمور

(
so'mur
) ا . ع . دولاب و يا دول آن .

صعنب

(
sa'nab
) ا . ع . خرد سر از مردم و جز آن .

صعنبة

(
sa'nabat
) م . ع . صعنب الثريدة صعنبة : فراهم آورد ميان اشكنه را و جدا و ممتاز كرد سر آن را . و نيز صعنبة : منقبض و ترنجيده شدن .

صعنبر

(
saanbar
) ا . ع . قسمى از كنار كه صعبر نيز گويند .

صعو

(
sa'v
) ا . ع . مرغى كوچك شبيه بگنجشك كه سرش سرخ است و به فارسى سنگانه و صعوه نيز گويند . ج : صعاء .

صعو

(
sa'v
) م . ع . صعا الشيئ صعوا ( از باب فتح ) : خرد و باريك گرديد .

صعوات

(
saav t
) ع . ج . صعوة .

صعوب

(
so'ub
) ص ع . سخت و دشوار و مشكل . و درشت . و ناپسند . و سركش و خودسر . و خائن .

صعوبة

(
so'ubat
) م . ع . صعب الامر صعوبة ( از باب كرم ) : دشوار شد آن كار و مشكل گرديد .

صعوبت

(
so'ubat
) ا . و . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى و اشكال . و درماندگى . و زحمت و محنت . و صعوبت داشتن : زحمت داشتن و دشوار بودن .

صعوة

(
sa'vat
) ا . ع . واحد صعو يعنى يك سنگانه . و مؤنث صعو يعنى سنگانهء ماده . ج : صعوات . و صعوة بن ابى صعوة : نام محدثى .

صعوة

(
sa'vat
) ص . ع . ناقة صعوة : ماده شتر خرد سر .

صعود

(
sa'ud
) ا . ع . جاى بلند . و بلندى ضد هبوط ( مونث است ) . ج : صعد و صعائد . و ماده شترى كه بچهء شكمى خود را قبل از اتمام ايام حمل بيندازد پس مهربان گردد بر بچهء سال گذشته در شير دادن . و عقبهء دشوار گذار . و امر دشوار . و مشقت . و نام كوهى در جهنم . قوله تعالى :
سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً
اى ساكلفه مشقة من العذاب .

صعود

(
so'ud
) م . ع . صعد فى السلم صعودا ( از باب سمع ) : برآمد زينه را و بالا رفت نردبان را .

صعود

(
se'ud
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بالا روى و عروج . و فراز . و صعود كردن : بالا رفتن و برآمدن .

صعوداء

(
sa'ud '
) ا . ع . عقبهء دشوار گذار .

صعوط

(
sa'ut
) ا . ع . داروى بينى ريختنى .

صعوط

(
so'ut
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داروى بينى ريختنى .

صعون

(
se'vann
) ا . ع . شتر مرغ باريك گردن خرد سر و يا شترمرغ نر باريك گردن خرد سر .