تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2147

مساهمون:

ص٢١٤٧

صعتر

(
sa'tar
) ا . ع . سعتر و آويشن .

صعترة

(
sa'tarat
) م . ع صعتر النحل صعترة : چريد زنبور عسل آويشن را . و صعتر الشيئ : زينت داد آن چيز را و آراسته كرد .

صعترى

(
sa'tariyy
) ا . ع . مرد چابك و شوخ و بىباك و جوانمرد و دلاور .

صعد

(
sa'ad
) ص . ع . سخت و شديد . و عذاب صعد : شكنجهء سخت . قوله تعالى :
يَسْلُكْهُ عَذاباً صَعَداً
.

صعد

(
so'od
) ع . ج . صعود . و ج . صعيد .

صعداء

(
sa'd '
) ا . ع . مشقت و دشوارى و زحمت و آزار و محنت .

صعداء

(
so'ad '
) ا . ع . دم سرد دراز . يق : تنفس الصعداء .

صعدات

(
sa'd t
) و (
sa'ad t
) ع . ج . صعدة .

صعدات

(
so'odat
) ع . ج ج . صعيد .

صعدة

(
sa'dat
) ا . ع . نيزهء راست و راست رسته‌اى كه محتاج بتثقيف نباشد . و دست افزار . و ماده خرواله . ج : صعدات . و زن راست قامت . ج : صعدات .

صعدة

(
sa'adat
) ا . ع . بنات صعدة : گورخران .

صعدد

(
so'dod
) ا . ع . دشوارى و مشقت .

صعر

(
so'r
) ص . ع . ج . اصعر و صعراء .

صعر

(
sa'ar
) ا . ع . كجى روى . و كجى يكى از دو جانب روى . و بيمارى در شتر كه بدان جهة گردن را پيچ دهد .

صعر

(
sa'ar
) م . ع . صعر صعرا ( از باب سمع ) : كج كرد رخسار را از تكبر . و صعر راسه : كوچك گرديد سر او . و صعر فلان : خورد فلان صعارير را .

صعراء

(
sa'r '
) ص . ع . مونث اصعر : كج روى و كج گردن . ج : صعر .

صعرر

(
so'orror
) ا . ع . صعرور در همهء معانى .

صعررة

(
sa'rarat
) م . ع . صعررت الشيئ صعررة : گرد كردم آن چيز را . يق : صعررته فتصعرر .

صعروب

(
so'rub
) ا . ع . كوچك سر از مردم و جز آن .

صعرور

(
so'rur
) ا . ع . صمغ بسته و منجمد . و صمغ دراز و باريك درهم پيچيده . و هر صمغى . و بار درختى كه در سختى با بهل و فلفل و مانند آن ماند . و چيزى زرد رنگ ستبر خشك با اندك نرمى . و نمى كه از سوراخ پستان برآيد . و فلهء فشرده شده يعنى آنكه اول دوشيده شود از لباء . ج . صعارير .

صعرورة

(
so'rurat
) ا . ع . سرگين گلوله شدهء بواسطه جعل .

صعرية

(
sa'ariyyat
) ا . ع . طريقهء كج و ناراست از رفتار .

صعصاع

(
se's '
) م . ع . صعصعه صعصعة و صعصاعا . مر . صعصعة .

صعصع

(
sa'sa '
) ص . ع . متفرق و پريشان .

صعصع

(
sa'sa '
) و (
so'so '
) ا . ع . مرغى خالدار كه ملخ را شكار كند . ج : صعاصع .

صعصعة

(
sa'sa'at
) ا . ع . گياهى مسهل كه شكم راند . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . و صعصعة بن صوحان : تابعى است از اصحاب امير المؤمنين على بن ابي طالب كرم اللّه وجهه .

صعصعة

(
sa'sa'at
) م . ع . صعصعه صعصعة و صعصاعا : جنبانيد آن را و متحرك گردانيد . و صعصع الشيئ : متفرق و پريشان كرد آن چيز را . و صعصع بينهما : جدا كرد ميان آن دو را . و صعصع الراس : تر كرد سر را بروغن .

صعط

(
sa't
) م . ع . صعطه صعطا ( از باب فتح و نصر ) : داروى ببينى ريختنى در بينى او ريخت .

صعف

(
sa'f
) ا . ع . مرغى كوچك . ج : صعاف . و نوعى از شراب مر اهل يمن را كه از شهد گيرند و يا انگور را شكسته در ظرفى ريزند تا جوش زند و كفك اندازد .

صعف

(
sa'f
) م . ع . صعف صعفا ( مجهولا ) : لرزه زده شد .

صعفان

(
sa'f n
) ا . ع . آزمند شراب صعف .

صعفة

(
sa'fat
) ا . ع . لرزه‌اى كه از سردى و يا بيم پديد آيد .

صعفرة

(
sa'farat
) م . ع . صعفر الحمر الخوف : گريزانيد ترس خرها را و متفرق نمود آنها را . و صعفرت العنق : پيچيده شد گردن و كژ گرديد .

صعفصة

(
sa'fasat
) ا . ع . شورباى با سركه آميخته ( لغة يمانية ) .

صعفق

(
sa'faq
) ا . ع . كسى كه بدون پول و سرمايه از بهر تجارت در بازار رود و هرگاه تجار چيزى خريد كنند وى داخل و شريك آنها شود . ج : صعافقة .

صعفقة

(
sa'faqat
) م . ع . لاغر تن شدن .

صعفقى

(
sa'faqiyy
) ا . ع . صعفق . ج : صعافقة .

صعفوق

(
sa'fuq
) ا . ع . مرد ناكس . و نام دهى در يمامه و آن را صعفوقة نيز گويند . و نيز صعفوق : كسى كه بدون پول و سرمايه از بهر تجارت در بازار رود و هرگاه تاجر چيزى خريد كند داخل و شريك آن گردد . ج : صعافيق .