هميان و كيسهء پر از پول و زر و سيم . و صرهء جبال : معدن فيروزه و ديگر سنگهاى پر قيمت .
صرى
(
sary
) م . ع . صراه صريا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و صرى بوله :
بريد بول خود را . و صرى الماء : قطع كرد آب را . و صرى الماء فى ظهره :
بند كرد منى را در پشت خود باينكه باز ايستاد از نكاح . و نيز صرى : راندن و دفع كردن بدى و جز آن از كسى . يق : صرى الله شره :
دفع كند خدا شر او را . و فراهم آوردن . و باره داشتن . و نگاهبانى نمودن . و كارگزارى كردن . و ياد گرفتن . و پناه دادن . و صلح كردن ميان قوم . يق : صرى بينهم : صلح داد ميان ايشان . و پيش درآمدن . و پس ماندن .
و بالا رفتن . و فرود آمدن . و مهربانى نمودن .
و نجات بخشيدن كسى را از هلاكت . و محبوس ماندن . و محبوس ماندن در دست كسى بگرو .
يق : صرى فلان فى يد فلان اذا بقى فى يده محبوسا . و جدا كردن و خصم را از هم .
يق : اختصمنا الى الحاكم فصرى ما بيننا و فصل .
صرى
(
sar
) ا . ع . بقيهء از چيزى .
صرى
(
sar
) م . ع . صريت الناقة صرى ( از باب سمع ) : فراهم آمد شير در پستان آن ماده شتر . و كذلك صريت الشاة . و صرى فلان فى يد فلان :
باقى ماند فلان در دست فلان بطور رهن در حبس . و صرى الماء : طول كشيد ماندن آب در آنجا و برگشت رنگ و بوى آن .
صرى
(
sar
) ص . ع . لبن صرى :
شير برگشته مزه .
صرى
(
sar
) و (
ser
) ا . ع . آب ايستادهء رنگ و بوى برگردانيده .
صرى
(
serr
) و (
sorr
) و (
serri
) و (
sorri
) ا . ع . نيك عزيمت بر كارى و جد و جهد و سعى . يقال : هو منى صرى و كذا البواقى .
و قولهم فى اليمين : هى منى صرى : قسم به خدا كه آن از كوشش و سعى و جهد من است .
صرى
(
sorr
) ا . ع . ماده شتر و جز آن كه آن را نادوشيده تا شير در پستان وى جمع شده و بزرگ پستان و پر شير نمايد .
صرى
(
sariyy
) ص . ع . اقدام كنندهء بر زن پدر خود .
صرى
(
sariyy
) و (
serriyy
) ص .
ع . درهم صرى : درم بانگآور كه چون آن را بر ناخن زنند بانگ كند . و كذا صرى .
صرياء
(
sary '
) ص . ع . ناقة صرياء :
ماده شترى كه از نادوشيدن پر شير و بزرگ پستان نمايد . ج : صرايا .
صريب
(
sarib
) ا . ع . شير ترش . ج :
صرب .
صرية
(
sariyyat
) ص . ع . ناقة صرية :
ماده شترى كه شير در پستان وى فراهم آمده باشد . ج : صرايا . و نيز ماده شترى كه چندى وى را ندوشند تا شير در پستان وى فراهم آيد .
صريح
(
sarih
) ا و ص . ع . مرد پاكيزه و بىآميغ نسب . و خالص از هر چيزى . ج :
صرحاء و صراح . و اسب محض و خالص .
ج : صرائح . و نيز صريح : شير روغن گرفته .
و نام چند اسب .
صريح
(
sarih
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - آشكارا و هويدا و ظاهر و واضح و روشن و پرزيوند مقابل رمز و پرد . و صريح گفتن : آشكارا گفتن . و حق صريح : حق بىشبهه و شك . و غلط صريح : غلط محض . و نتيجهء صريح :
نتيجهء واضح و بطور يقين و بدون شك و شبهه .
صريحا
(
sarihan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور واضح و آشكارا .
صريحة
(
sarihatan
) ا . ع . خالص و بىآميغ . يق : كحل اجدبت و اشتدت و صارت صريحة اى خالصة فى الشدة يعنى قحط سال خشك و بىگياه گرديد و سخت شد و بمنتهاى شدت و سختى رسيد .
صريخ
(
sarix
) ا و ص . ع . فرياد رسنده .
و فرياد خواهنده . و آواز فرياد خواه .
صريد
(
sorrayd
) ا . ع . ابر تنك بىآب .
صريدة
(
saridat
) ا . ع . ميش سرما زده .
ج : صرائد .
صرير
(
sarir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آواز تختهء در . و آه از قلم . و هر آوازى عموما .
صرير
(
sarir
) ا . ع . درهم رايج و نقد كرده شده . دراهمى كه در صرة بسته باشند .
صرير
(
sarir
) م . ع . صرصرا و صريرا . مر . صر .
صريرا
(
sarir
) ا . پ . گلى كه بستان افروز نيز گويند .
صريرة
(
sarirat
) ا . ع . صوت و آواز و بانگ هر چيزى . و آواز برخورد دو چيز بهم و برهمزدگى دستها .
صريع
(
sari '
) ص . ع . افگنده و افتاده .
ج . صرعى .
صريع
(
sari '
) ا . ع . كمان ناتراشيده .
و كمانى كه چوب آن بر درخت خشك شده باشد . و شاخى از درخت كه نيم شكسته و زير شاخههاى ديگر آويزان مانده و آن نرمتر از شاخههاى ديگر مىباشد و خوشبوتر و از آن مسواك سازند . و تازيانه . و عسل . ج :
صرع .
صريع
(
serri '
) ص . ع . رجل صريع :
مرد نيك اندازنده و آنكه همهء اقران خود را بر زمين زند .