تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2146

مساهمون:

ص٢١٤٦

صريف

(
sarif
) ا . ع . سيم خالص . و منه : ما انتم ذهبا و لا صريفا و لكن انتم الخزف . و بانگ در . و بانگ دندان شتر . و آواز چرخ دول . و شير گرم دوشيده . و شاخ خود خشك شدهء از درخت . و ج . صريفة .

صريف

(
sarif
) م . ع . صرفت البكرة صريفا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد چرخ دول وقت آب كشيدن .

صريفة

(
sarifat
) ا . ع . شاخهء خشك شدهء از خرما بن . و نان تنك . ج : صرف و صراف و صريف .

صريفون

(
sarifun
) ا . ع . دهى در واسط كه شراب صريفية منسوب بانجا مىباشد .

صريفية

(
sarifiyyat
) ا . ع . شرابى كه از صريفون مىآورند .

صريق

(
sariq
) ع . ج . صريقة .

صريقة

(
sariqat
) ا . ع . نان تنك . ج : صريق و صرائق و صرق .

صريم

(
sarim
) ا و ص . ع . پارهء جدا از ريگ تودهء بزرگ . و بامداد . و شب تاريك . و پاره‌اى از شب . ج : اصرام . و چوبى كه بر دهن بزغاله بندند تا شير نمكد . و زمين سياه سوخته كه هيچ نروياند . و بريدهء از هر چيزى . يق : شيئ صريم اى مجذوذ مقطوع . و افعى صريم : افعى ريگ توده . و جاء صريم سحر يعنى خائب و خاسر برگرديد . قوله تعالى :
فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ
اى احترقت و اسوادت . و بنو صريم : قبيله‌اى از تازيان .

صريم

(
soraym
) ا . ع . نام مردى .

صريمة

(
sarimat
) ا . ع . عزيمت بر كارى و نيك دل نهادن بر آن . و پاره‌اى از ريگ تودهء جدا . و زمين دروده كشت . و پاره‌اى از شب . و آغاز و يا انجام هر كار . و جائى كه داراى درختان بسيار بود . و صريمة الجدى : نام گياهى .

صصص

(
sasas
) ا . ع . صصص الصبى : حدث كودك و پليدى آن .

صطخر

(
setaxr
) ا . پ . استخر .

صطر

(
satr
) و (
satar
) ا . ع . رستهء از هر چيزى . و خط و نبشته . ج : اصطر و صطور .

صطر

(
satr
) م . ع . نبشتن ( و الفعل من نصر ) .

صطر

(
satar
) ا . ع . بزغالهء يك ساله .

صعاء

(
se '
) ع . ج . صعو . و ج . صعوة .

صعاب

(
se b
) ع . ج . صعب . و ج . صعبة .

صعاب

(
se b
) ا . ع . نام كوهى ميان يمامه و بحرين . و يوم الصعاب : از روز هاى تازيان است .

صعابيب

(
sa ' bib
) ع . ج . صعبوب .

صعاتر

(
sa ter
) ص . ع . امور صعاتر : كارهاى سخت و دشوار .

صعادى

(
so diyy
) ص . ع . جمل صعادى : شتر دراز و بلند .

صعادية

(
so diyyat
) ص . ع . ناقة صعادية : ماده شتر دراز و بلند .

صعار

(
se r
) م . ع . صاعر خده مصاعرة و صعارا : كج گردانيد رخسار را از تكبر .

صعار

(
sa ' ' r
) ص . ع . متكبرى كه مردمان را به چشم حقارت نگرد .

صعارير

(
sa rir
) ع . ج . صعرور .

صعاصع

(
sa se '
) ع . ج . صعصع و صعصع .

صعاصع

(
sa se'a
) ا . ع . ذهبوا صعاصع : رفتند پراكنده و پريشان .

صعاف

(
se ' f
) ع . ج . صعف .

صعافقة

(
sa feqat
) و

صعافيق

(
sa fiq
) ع . ج . صعفق و صعفوق و صعفقى .

صعافيق

(
sa fiq
) ا . ع . مردمان ضعيفى كه در جنگ نه شجاعت دارند و نه سلاح و توانائى .

صعاليك

(
sa lik
) ع . ج . صعلوك . و عروة الصعاليك : لقب ابن الورد بدان‌جهت كه محتاجان را در جائى فراهم آورده بود و هر چه از غنيمت مىيافت بايشان مىخورانيد . و صعاليك العرب : دزدان تازى .

صعاية

(
se yat
) م . ع . صعا الشيئ صعوا و صعاية ( از باب فتح ) : خرد و باريك شد آن چيز .

صعائد

(
sa'a'ed
) ع . ج . صعود .

صعب

(
sa'b
) ا و ص . ع . دشوار . و كار سخت . ج : صعاب . و تند و سركش از مردم و شتر و شير بيشه . و نام مردى . و انذر - تكم صعاب الامور اى مسائل دقيقة غامضة يقع بها فتنة فى العلماء . و صعاب المنطق : اغلوطه‌هاى منطق .

صعب

(
sa'b
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دشوار و سخت و مشكل . و كار صعب : كار دشوار .

صعبات

(
sa'b t
) ع . ج . صعبة .

صعبة

(
sa'bat
) ص . ع . تند و سركش . يق : امراة صعبة و ناقة صعبة . ج : صعبات و صعاب . و عقبة صعبة : عقبه‌اى كه عبور از آن سخت و دشوار بود .

صعبر

(
sa'bar
) ا . ع . نام درختى مانا بكنار .

صعبوب

(
so'bub
) ص . ع . دشوار و سخت . ج : صعابيب .

صعبور

(
so'bur
) ص . ع . كوچك سر از مردم و جز آن .

صعت

(
sa't
) ص . ع . ميانه قد . و رجل صعت الربة اى لطيف الجفرة : مرد لطيف كمر و نرم ميان . و قيل جمل صعت الربة و قال بعضهم : عير صعت الربة .