تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2144

مساهمون:

ص٢١٤٤
صرف و يا صرف وجود : وجود محض و مجرد و يكتا و يگانه .

صرف

(
sorof
) ع . ج . صريفة .

صرفان

(
serf n
) ا . پ . سرب . و نوعى از خرما .

صرفان

(
saraf n
) ا . ع . مرگ . و مس . و قلعى . و نوعى از خرماى اعلا .

صرفان

(
sarf ne
) و (
serf ne
) ا . ع . الصرفان بصيغهء تثنيه : شب و روز . و كذلك الصرفان .

صرفة

(
sarfat
) ا . ع . منزل دوازدهم قمر و آن يك ستاره‌ايست روشن پس زبرة . و مهره‌اى كه بدان زنان مردان را بند كنند . و نيكبختى زمانه . و كمان خجك‌دار سياه كه تير آن بهدف نرسد . و پگاه دوشيدن ماده شتر و آن را گذاشتن تا پگاه ديگر .

صرفه

(
sarfe
) ا . پ . نفع و سود و فايده و منفعت . و افزونى و زيادتى و اضافه . و خرج . و صرفه بردن : سود و فايده بردن و نفع اندوختن و منفعت يافتن .

صرفه‌جو

(
sarfe - ju
) ص . پ . جزرس و خانه‌دار و زيرك . و بخيل .

صرفه‌جوئى

(
sarfe - jui
) ا . پ . جزرسى و خانه‌دارى و رسائى .

صرفى

(
sarfi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عالم بعلم صرف .

صرفى

(
sarafiyy
) ا . ع . شتر نجيب و نيكو .

صرق

(
saraq
) ا . ع . تنك از هر چيزى .

صرق

(
soroq
) ع . ج . صريقة . و ج . صريق .

صرقاعة

(
serq 'at
) ا . ع . صرقاعة المقلاعة : آن طرف فلاخن كه بانگ كند .

صرقعة

(
sarqa'at
) م . ع . درهم خمانيدن انگشتان و بانگ برآوردن از آنها .

صرم

(
sarm
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - چرم پيراسته .

صرم

(
sarm
) و (
sorm
) م . ع . صرمه صرما و صرما ( از باب ضرب ) : نيك بريد آن را . و صرم فلانا : قطع كرد سخن فلان را . و صرم النخل : درويد آن خرما بن را . و كذلك صرم الشجر و الزرع . و صرم عندنا شهرا : درنگى كرد و انتظار نمود نزد ما يك ماه . و صرم الحبل : بريده شد آن رسن ( لازم و متعدى ) .

صرم

(
serm
) ا . ع . خانه‌هاى مردم يك جا جمع شده . ج : اصرام و اصارم . و نوع . و گروه مردم . و موزهء نعل زده . و ضرب و ضربت . ج : اصرام و صرمان . و ج ج : اصاريم و اصارم .

صرم

(
sorm
) ع ج . صرماء .

صرم

(
seram
) ع . ج . صرمة .

صرماء

(
sarm '
) ا . ع . دشت بىآب . و ماده شتر كم شير . ج . صرم .

صرمان

(
sorm n
) ع . ج . صرم .

صرمة

(
sermat
) ا . ع . گلهء شتران از بيست تا چهل و يا از سى تا پنجاه . و پاره‌اى از ابر . ج : صرم . و نيز صرمة : از اعلام است .

صرنفح

(
saranfah
) ا . ع . فرياد و فغان كننده و صيحه زننده .

صرنقح

(
saranqah
) ا . ع . مرد سخت سركش اباكننده كه فريب نخورد و به چيزى كه دارد دست كسى نرسد واحدى طمع آن نكند . و مرد زيرك .

صرو

(
sarv
) ا . پ . نام گياهى .

صرو

(
sarv
) م . ع . صرا اليه صروا ( از باب نصر ) : نظر كرد و ديد او را .

صرواح

(
serv h
) ا . ع . نام حصنى در يمن كه ديوى براى بلقيس بنا كرده .

صروة

(
servat
) ا . ع . گياه ريزه .

صروح

(
soruh
) ع . ج . صرح .

ضروحة

(
soruhat
) ا . ع . خلوص و بىآميختگى چيزى .

صروحة

(
soruhat
) م . ع . صرح صراحة و صروحة . مر . صراحة .

صرود

(
sorud
) ا . ع . شهرهائى كه سرماى آنها بسيار سخت باشد . ج : صرد .

صرور

(
sarur
) و

صرورة

(
sarurat
) ص . ع . آنكه حج نكرده باشد ( واحد و جمع و مذكر و مؤنث در آن يكسان است ) . و رجل صرور او صرورة : مردى كه گرد زن نگردد .

صرورة

(
sarurat
) ا . ع . مرد يا زنى كه زوجيت قبول نكند . الحديث : لا صرورة فى الاسلام .

صرورى

(
saruriyy
) ص . ع . آنكه حج نكرده باشد . و مردى كه گرد زن نگردد . مر . صرور و صرورة .

صروع

(
saru '
) ا . ع . نيك كشتىگير و نيك اندازندهء مردم را . ج : صرع .

صروع

(
soru '
) ع . ج . صرع . و ج . صرع .

صروف

(
saruf
) ص . ع . ناقة صروف : ماده شترى كه دندانش بسيار بانگ كند .

صروف

(
soruf
) ا . ع . ج . صرف . و صروف الدهر : حوادث و شدائد زمانه .

صروف

(
soruf
) م . ع . صرفت الكلبة صروفا و صرافا ( از باب ضرب ) : خواهش نر كرد آن ماده سگ و خوسه شد .

صروم

(
sarum
) ا و ص . ع . تيغ بران . و مرد توانا . و نيك برنده . و ماده شترى كه كه وارد در حوض نشود تا آن را خالى نكرده و و بار آن را نگيرند .

صره

(
sorre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -