به فارسى چرغد گويند . و شتر بزرگ هيكل و شتر بختى .
صرع
(
sar '
) ا . ع . بيمارى تناوبى كه با اختلاجات و تشنجات همراه است و حس و شناسائى فورا و كاملا در آن مفقود مىگردد . و مقابل و برابر هر چيزى . يقال : هو صرع كذا اى حذاؤه . و گونه و رنگ . يقال : هو ذو صرعين : آن داراى دو رنگ است . و بامداد . و شبانگاه . و نيز از بامداد تا زوال يك صرع و از زوال تا غروب صرع ديگر . و روز و شب . و اتيته صرعى النهار :
آمدم او را بامداد و شبانگاه . و نيز صرع :
فن و ضرب از هر چيز . ج : اصرع و صروع .
و قولهم : تركهم صرعين يعنى منتقل مىشوند از حالى به حال ديگر .
صرع
(
sar '
) م . ع . دو مصراع گردانيدن بيت را . و صاحب دو در گردانيدن خانه را .
( و الفعل من فتح ) . و صرع ( مجهولا ) صرعا : مبتلا بصرع گرديد .
صرع
(
sar '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيمارى تناوبى كه با اختلاجات و تشنجات همراهى دارد و حس و شناسائى فورا و كاملا در آن مفقود مىگردد . و صرع ستارگان :
چشمك زدن ستارگان و لرزش نور آنها .
صرع
(
sar '
) و (
ser '
) م . ع . صرعه صرعا و صرعا و مصرعا ( از باب فتح ) : بر زمين افگند آن را و نيك افگند .
صرع
(
sar '
) و (
ser '
) ا . ع . مثل و مانند .
صرع
(
ser '
) ا . ع . تاه رسن . ج : صروع .
و مرد كشتىگير .
صرع
(
soro '
) ع . ج . صروع . و ج .
صريع .
صرعان
(
sar ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو گلهء شتر كه يكى از آنها مىآيد و ديگرى مىرود . و دو حالت و دو وضع .
صرعان
(
ser ' ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه . دو مرد كشتىگير . و دو حريف . يق : هما صرعان اى حريفان .
صرعة
(
sar'at
) ا . ع . يك بار افگندن . و حالت چيزى .
صرعة
(
ser'at
) ا . ع . طريقهء افگندن و طريقهء بر زمين زدن . المثل : سوء الاستمساك خير من حسن الصرعة : شخص خود را بزشتى نگاهدارد بهتر است از اينكه بطور وقار بر زمين خورد .
صرعة
(
sor'at
) ا . ع . كسى كه او را مردم بر زمين زنند و بسيار افگند .
صرعة
(
sora'at
) ا . ع . كسى كه او مردم را بسيار اندازد .
صرعزده
(
sar ' - zade
) ص . پ . كسى كه مبتلا بصرع باشد و داراى بيمارى صرع بود .
صرعى
(
sar'a
) ا . ع . بامداد . و شبانگاه .
و حالت كارهاى مردم . و قولهم : اتيته صرعى النهار : آمدم او را بامداد و شبانگاه .
صرعى
(
sar '
) ص . ع . ج . صريع .
صرعى
(
ser '
) ا . ع . كار . و انجام كار . و حالت كارهاى مردم . يق : ما ادرى هو على اى صرعى امره .
صرف
(
sarf
) ا . ع . الحديث : لا يقبل منه صرف و لا عدل يعنى قبول نمىشود از وى نه توبه و نه فديه . و يا صرف بمعنى نافله و عدل فريضه و يا به عكس و يا صرف وزن و عدل كيل و يا صرف اكتساب و عدل فديه و يا صرف عمل و عدل فديه و يا صرف رشوه و پاره و عدل كفيل . و نيز صرف : حيله .
قوله تعالى :
فَما تَسْتَطِيعُونَ صَرْفاً وَ لا نَصْراً
: قدرت ندارند بر اينكه برگردانند از خود عذاب را . و نيز صرف : فضل و فزونى مرتبه . و له عليه صرف اى فضل .
و شب و روز . و صرف الدهر : حوادث و شدائد زمانه . و صرف الحديث :
زيادتى در سخن و آراستگى و آرايش آن بزيادت . و صرف الدراهم : زيادتى قيمت بعض آن بر بعض . و كذلك صرف الكلام .
صرف
(
sarf
) م . ع . صرفه صرفا ( از باب ضرب ) : برگردانيد آن را . و صرفت المال : انفاق كردم مال را . و صرفت فلانا عن وجهه : برگردانيدم فلان را از خيال و قصدش و منصرف كردم او را . و صرف الشراب : ممزوج و آميخته نكرد آن شراب را . و صرف الخمر : خورد مى را . و صرف الصبى من المكتب : بازگردانيد آن كودك را از مكتب . و صرف الذهب بالدراهم : فروخت زر را . و صرفت الكلام : زينت دادم كلام را .
صرف
(
sarf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى خرج . و فزونى و زيادتى قيمت بعضى از پولها بر بعضى . و برگشت . و صرف كردن : خرج كردن . و صرف عنان كردن : برگردانيدن لگام را بجانب ديگر .
و تغيير قصد و اراده نمودن . و علم صرف :
علمى كه در آن بحث مىشود از اشتقاق كلمات .
صرف
(
serf
) ا . ع . رنگى سرخ كه بدان پوست و شراك نعل را رنگ كنند . و خالص از شراب و از هر چيزى .
صرف
(
serf
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - خالص و بىآميزش و پاك و پاكيزه و محض . و فقط . و يكتا و يگانه . و شراب ناب . و خلوص . و صرف بيجاده رنگ :
شراب زعفرانى . و صرف زور و يا زور صرف : زور محض . و وجود