تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2142

مساهمون:

ص٢١٤٢
صرحا ( از باب فتح ) : هويدا و آشكارا كرد آن امر را .

صرح

(
sarah
) ص . ع . خالص و بىآميغ . و گزيدهء از هر چيزى . ج : صراح .

صرحاء

(
sorah '
) ع . ج . صريح .

صرحات

(
sarah t
) ع . ج . صرحة .

صرحة

(
sarhat
) ا . ع . زمين استوار و درشت هموار . ج : صرحات . و صرحة الدار : گشادگى ميان سراى . و قولهم : خرج لهم صرحة برحة : برآمد بر ايشان ظاهر و نمايان يعنى دليرانه و شجاعانه برآمد . و ان خروج صرحة برحة لكثير يعنى خروج شجاعانهء دليرانه بسيار است . قال فى المعيار : هما اسمان جعلا واحدا غير مصروف للتركيب و العلمية .

صرخ

(
sarx
) م . ع . صرخ صرخا و صرخة ( از باب نصر ) : بانگ و فرياد كرد . و صرخ فلان ( از باب نصر و ضرب ) : استغاثه كرد فلان .

صرخ

(
sorx
) ا . ع . نام كوهى در شام .

صرخبة

(
sarxabat
) ا . ع . سبكى و چالاكى .

صرخة

(
sarxat
) ا . ع . بانگ و فرياد سخت . و اذان .

صرخة

(
sarxat
) م . ع . صرخ صرخا و صرخة . مر . صرخ .

صرخد

(
sarxad
) ا . ع . مى و خمر و شراب . و بدون الف و لام : نام شهرى در شام كه شراب را بوى نسبت كنند .

صرخدى

(
sarxadi
) ص . پ . منسوب به شهر صرخد . و شراب صرخدى : شراب اعلا كه از صرخد آورند .

صرد

(
sard
) ص . ع . ماخوذ از سرد فارسى و بمعنى آن . يق : يوم صرد : روز سرد .

صرد

(
sard
) ص . ع . ساده و خالص از از هر چيزى . و نبيذ صرد : نبيذ خالص . و كذب صرد : دروغ خالص . و احبه حبا صردا : دوست مىدارم او را بدوستى خالص و بىريا .

صرد

(
sard
) ا . ع . جاى بلند از كوه . و ميخى در سنان كه نيزه بدان منتظم گردد .

صرد

(
sard
) م . ع . صرد السهم صردا ( از باب نصر ) : درگذرانيد تير را از نشانه .

صرد

(
sard
) و (
sarad
) ا . ع . لشكر گران .

صرد

(
sarad
) م . ع . صرد صردا ( از باب سمع ) : سرما زده شد . و صرد الفرس : پشت ريش گرديد آن اسب . و صرد السقاء : پاره پاره برآمد مسكهء آن خيك . و صرد قلبى عنه : سرد شد دل من از وى و باز ماند . و صرد السهم : خطا كرد تير و درآمد پيكان آن و درگذشت از نشانه .

صرد

(
sared
) ص . ع . رجل صرد : مرد تواناى بر سرما . و سرما زده . و فرس صرد : اسب پشت ريش . و لبن صرد : شير پريشان پراكنده شده كه بهم نشود .

صرد

(
sorad
) ا . ع . نام مرغى كه گنجشك را شكار كند و به فارسى وركاك گويند . ج : صردان . و سپيدى پشت ريش اسب كه پس از به شدن بماند .

صرداح

(
serd h
) ا . ع . جاى هموار .

صرداخ

(
serd x
) ص . ع . نخلة صرداخ : خرما بن برگزيده و بهتر .

صردان

(
serd n
) ع . ج . صرد .

صردان

(
sord ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو رگ زير زبان .

صردة

(
saredat
) ص . ع . مؤنث صرد .

صردح

(
sardah
) ا . ع . جاى هموار .

صردخ

(
serdex
) ص . ع . بزرگ و كلان .

صردغة

(
sordoqat
) ا . ع . گوشت پارهء بىاستخوان زير هر دو طرف پهناى گردن گوسپند و آن بمنزلهء بادرة است در انسان .

صرر

(
sarar
) ا . ع . ج . صررة . و نام قلعه‌اى در يمن .

صرر

(
sorar
) ا . ع . ج . صرة .

صررة

(
sararat
) ا . ع . خوشهء گندمى كه نزديك بر آمدن گردد و يا خوشه‌اى كه هنوز گندم آن برآمده نشده باشد . ج : صرر .

صرصر

(
sarsar
) ا . ع . چرغد . و خروس . و نام دو ده در بغداد .

صرصر

(
sarsar
) ص . ع . ريح صرصر : باد سخت آواز و يا باد سرد سخت آواز .

صرصر

(
sar - sar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اسب و يا اشتر جلد و تندرو . و صرصر كوه پيكر : اسب و يا اشتر قوى هيكل جلد .

صرصر

(
sorsor
) ا . ع . جانوركى كه به فارسى چرغد گويند .

صرصران

(
sarsar n
) ا . ع . نوعى از ماهى تابان .

صرصرانى

(
sarsar niyy
) ا . ع . شتر ميانهء شتر بختى و شتر عربى . و شتر بزرگ دو كوهانه . ج : صرصرانيات . و نوعى از ماهى تابان دريائى .

صرصرانيات

(
sarsar niyy t
) ع . ج . صرصرانى .

صرصرة

(
sarsarat
) م . ع . صرصر صرصرة : سخت بانگ كرد . و نيز صرصرة : بانگ كردن و ركاك و باز و چرغ و جز آن .

صرصور

(
sorsur
) ا . ع . جانوركى كه