تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2141

مساهمون:

ص٢١٤١

صراط

(
sor t
) ا . ع . شمشير دراز .

صراع

(
ser '
) م . ع . مصارعة و كشتى گرفتن .

صراعة

(
sorr 'at
) ص . ع . كسى كه همهء اقران خود را بر زمين زند و آنها را اندازد .

صراف

(
ser f
) ا . ع . ج . صريفة .

صراف

(
ser f
) م . ع . صرف صرافا و صروفا . مر . صروف .

صراف

(
sarr f
) ص . ع . سيم سره كننده .

صراف

(
sarr f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقاد و درم سنگ و درم گزين و كهبد و زر شناس . و كسى كه پول را عوض و بدل مىكند . و كسى كه دانا مىباشد بزيادتى قيمت پولها بعضى را بر بعضى . و كسى كه قدر و بهاى هر چيز را عموما دانا مىباشد . و صراف خزان : خورشيد . و فصل خزان . و باد خزان . و صراف نقود معانى : كسى كه به خوبى مىفهمد و مىتواند عبارات را تغيير دهد بدون آنكه تغييرى در معنى حاصل شود .

صرافة

(
sarr fat
) ا . ع . محل معاوضهء نقود و صرافخانه . و مبادله و معاوضهء هر چيزى .

صرافخانه

(
sarr f - x ne
) ا . پ . محل معاوضهء نقود كه شخص صراف در آنجا مشغول كسب مىباشد . و بازار صرافى .

صرافى

(
sarr fi
) ا و ص . پ . شغل صراف . و منسوب بصراف .

صرام

(
sar me
) ا . ع . جنگ .

صرام

(
sar m
) و (
ser m
) ا . ع . هنگام رسيدن خرما و هنگام درويدن آن . و ريزه‌هاى درخت بريده شده .

صرام

(
sor m
) ا . ع . جنگ . و مرد توانا . و سخت برنده . و شمشير تيز . و داهيه و بلا . و باقى ماندهء شير كه بار ديگر در هنگام حاجت و ضرورت دوشيده شود . المثل : حلبت صرام يعنى عذر بنهايت رسيد و بعضهم ضبطه : حلبت صرام او صرام كقطام .

صرام

(
sarr m
) ا . ع . فروشندهء چرم .

صرامة

(
sar mat
) م . ع . صرم الرجل صرامة ( از باب كرم ) : دلير و چالاك گرديد آن مرد . و صرم السيف : تيز و برنده گرديد شمشير .

صرامة

(
sar mat
) ا . ع . دليرى و مردانگى و جرئت و شجاعت .

صران

(
sorr n
) ا . ع . درخت مصطكى كه در زمين سخت رويد .

صرايا

(
sar y
) ع . ج . صريا و صرية .

صراية

(
sar yat
) ا . ع . حنظل و آب آن . ج : صراء .

صرائح

(
sar eh
) ع . ج . صريح .

صرائد

(
sar ed
) ع . ج . صريدة .

صرائر

(
sar er
) ع . ج . صارة .

صرائق

(
sar eq
) ع . ج . صريقة .

صرب

(
sarb
) م . ع . صربه صربا ( از باب ضرب ) : بريد آن را و دوزيد . و صرب اللبن : چغرات ساخت شير را . و صرب بوله : بازداشت بول خود را و بند كرد آن را بقابضات تا فربه شود . و صرب الصبى ( مجهولا ) : بند كرده شد شكم آن كودك و در مدت يك روز حدث نكرد . و صربت الارض : گياه خوش و برگزيده آورد آن زمين . و صرب الرجل صربا : شير تازه را بر شير ترش ريخته صرب ساخت آن مرد .

صرب

(
sarb
) و (
sarab
) ا . ع . شير دوشيدهء بر شير ترش ريخته . و شيرى كه در مشك كرده آن را توشه سازند . و صمغ درخت طلح .

صرب

(
serb
) ا . ع . خانه‌هاى چند مر ضعفاى تازيان را .

صرب

(
sorb
) ع . ج . صريب .

صرب

(
sarab
) م . ع . صرب صربا ( از باب سمع ) : فراهم آمد و مجتمع گرديد .

صرب

(
sarab
) ا . ع . ج . صربة .

صربة

(
sarbat
) ا . ع . يك حصهء از شير ترش .

صربة

(
sarabat
) ا . ع . واحد صرب يعنى قطعه‌اى از صمغ درخت طلح . و نيز صربة : گياه نيكو و برگزيده . و چيزى به مقدار سر گربه كه در آن مايعى است مانند دوشاب و آن را مكيده مىخورند . ج : صرب .

صربخة

(
sarbaxat
) م . ع . صربخ صربخة : سبك و چالاك گرديد .

صربى

(
sarb
) ا . ع . بحيرة يعنى ماده شتر و يا گوسپند ماده‌اى كه ده شكم زائيده و گوش آن را شكافته سر داده باشند تا هر جا خواهد برود و وى را نمىدوشند مگر براى مهمان و اين كار در جاهليت معمول تازيان بود .

صربى

(
sarb
) ص . ع . شاة صربى : گوسپندى كه شير در پستانش جمع شده باشد .

صرة

(
sarrat
) ا . ع . سختى اندوه . و سختى جنگ . و سختى گرما . و سختى سرما . و درختى كه بر آن شاخه‌هاى انگور آويخته باشد . و بانگ و فرياد . و جماعت مردم و جز آن . و ترشروئى . و گوسپندى كه آن را ندوشند تا پستانش پر از شير گردد . و مهرهء افسون كه بدان زنان مردان را بند كنند . و واحد صرار .

صرة

(
serrat
) ا . ع . سختى سرما . و سرمائى كه كشت و گياه را بسوزد . و بانگ و فرياد و آواز سخت .

صرة

(
sorrat
) ا . ع . هيمان دراهم و مانند آن . ج : صرر .

صرح

(
sarh
) ا . ع . كوشك . و هر بناى بلند . ج : صروح . و بنائى مر بخت نصر را نزديك بابل .

صرح

(
sarh
) م . ع . صرح الامر