باشد . و صبح و شام و يا صبح و مسا :
بامداد و پسين .
صبح
(
sebh
) ا . ع . اتيته لصبح خامسة : آمدم او را هنگام بامدادان پنج روز .
صبح
(
sabah
) ا . ع . درخش آهن .
صبح
(
sabah
) م . ع . صبح صبحا و صبحة ( از باب سمع ) : فور موى گرديد و سرخ كمرنگ شد موى او .
صبحا
(
sobhan
) ا . ع . در صبح و هنگام صبح .
صبحاء
(
sabh '
) ص . ع . مونث اصبح و زن فور موى .
صبحان
(
sabh n
) ص . ع . مرد صاحب خوبى و جمال . و مرد صبوحى كننده .
صبحان
(
sabah n
) ص . ع . رجل صبحان : مردى كه در شراب بامدادى شتابى كننده باشد .
صبح آراى
(
sobh - r y
) ص . پ .
آفتاب زيرا كه آرايش مىدهد صبح را .
صبح بام
(
sobh - b m
) ا . پ . بامداد و صبح پگاه .
صبح پيشانى
(
sobh - pic ni
) ص . پ .
اسبى كه موىهاى پيشانى وى تابان باشد .
صبحة
(
sabhat
) و (
sobhat
) ا . ع .
خواب پگاه . يق : الصبحة تمنع الرزق .
صبحة
(
sobhat
) ا . ع . هر چه بدان در پگاه تعلل و مشغولى كنند . و سياهى مايل بسرخى . و سپيدى مايل بسياهى . و سرخى مايل بسپيدى و يا زردى .
صبحة
(
sobhat
) م . ع . صبح صبحا و صبحة . مر . صبح .
صبحخيزا
(
sobh - xiz
) و
صبحخيزيا
(
sobh - xizy
) ا . پ . گروهى از دزدان كه قبل از بامداد كه هنوز مردمان در خوابند برخيزند و دزدى كنند .
صبح دل
(
sobh - del
) ص . پ . صاف دل و روشن ضمير . و متقى و پرهيزگار .
صبحدم
(
sobh - dam
) و
صبحدمان
(
sobh - dam n
) م ف . پ . سحرگاه .
صبحروان
(
sobh - rav n
) ا . پ .
جوانان . و مسافران .
صبح روى
(
sobh - ruy
) ص . پ .
تابان روى .
صبح ضمير
(
sobh - zamir
) ص . پ .
روشن ضمير .
صبح عارض
(
sobh - rez
) ص . پ .
آنكه روى وى تابان و درخشان باشد مانند صبح .
صبحگاه
(
sobh - g h
) و
صبحگاهان
(
sobh - g h n
) م ف . پ . بامداد و بامدادان .
و مهر صبحگاه صفت : مانند آفتاب صبح .
صبحگاهى
(
sobh - g hi
) ص . پ .
منسوب بصبحگاه .
صبح نشينان
(
sobh - necin n
) ص . پ .
مردمان عابد سحرخيز .
صبخة
(
sabxat
) و (
sabaxat
) ا و ص .
ع . آنچه بر بالاى آب آيد مانند طحلب .
و زمين شوره . ج : صباخ .
صبر
(
sabr
) ا . ع . شكيبائى ضد جزع .
و شهر الصبر : ماه رمضان . و يمين الصبر : قسمى كه بر آن كسى را باز دارند و حبس كنند تا سوگند خورد . و يا قسم لازم كه حالف را بر آن جبر نمايند .
صبر
(
sabr
) م . ع . صبر عنه صبرا ( از باب ضرب ) : بازداشت آن را از وى .
و صبره القتل : بازداشت كرد او را بر قتل . و صبره على اليمين : بازداشت كرد او را بر سوگند خوردن . و يق : قتل فلان صبرا او حلف فلان صبرا هر گاه بند كنند او را براى كشتن تا آنكه كشته شود و يا براى سوگند خوردن تا آنكه سوگند خورد . و صبرت الرجل يمين الصبر : ملزم كردم آن مرد را بر سوگند صبر . و صبر عليه : شكيبائى نمود بر آن و ثبات و دوام ورزيد . و صبر به صبرا و صبارة ( از باب نصر ) . مر . صبارة .
صبر
(
sabr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بردبارى و ژكفرى و شكيبائى و تحمل و برداشت و طاقت . و درنگ . و حوصله و نيناد . و صبر داشتن : بردبارى و شكيبائى داشتن .
و توقف كردن و ماندن و درنگ كردن . و نگران بودن و انتظار داشتن . و تحمل كردن و طاقت آوردن . و صبر كردن و يا صبر نمودن : طاقت آوردن و تحمل كردن .
و توقف نمودن و ماندن و درنگ كردن . و صبر و قرار : بردبارى و پايدارى و شكيبائى و استوارى .
صبر
(
sabr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عصارهء جامدى تلخ و مسهل كه الوا و تبرزد و زكاب و چادروا نيز گويند .
صبر
(
sebr
) و (
sobr
) ا . ع . كرانه و ستبرى هر چيزى و طرف آن . و ابر سپيد .
و طرف آبجامه . و همهء هر چيزى . ج : اصبار .
و يق : ملا الكاس الى اصبارها : پر شد كاسه تا بسر و اطراف آن . و اخذه باصباره : گرفت همهء آن را . قال الاصمعى :
اذا لقى الرجل الشدة يقال : لقيها باصبارها :
سختى ديد آن مرد با بلبهاى او .
صبر
(
sobr
) و (
sobor
) ا . ع . زمين سنگريزهناك .
صبر
(
sabar
) ا . ع . برف . و يخ . و ثلج .
لبالب و پرى تا بلب .
صبر
(
saber
) و (
sabr
) ا . ع . چادر وا و تبرزد و زكاب و عصارهء درختى تلخ . و