روزهدار و كسى كه بازدارد خود را از طعام و كلام و سير و گشت و نكاح و جز آن ( للواحد و الجمع ) . و ايستاده و برپاى . ج :
صائمون و صوام و صيام و صوم و صيم و صيام و صيم . و نيز صائم : تشنه .
صائم
(
s em
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - روزهدار . و صائم بودن : روزهدار بودن و روزه گرفتن . و صائم الدهر :
كسى كه پيوسته روزهدار باشد . و صائم شدن : روزه گرفتن .
صائمون
(
s emuna
) ص . ع . ج . صائم .
صائن
(
s en
) ص . ع . حافظ و نگاهدارنده و نگاهبان .
صب
(
sabb
) ا و ص . ع . آنچه ريخته شود از طعام و جز آن . و ماء صب : آب ريزان .
و رجل صب : مرد عاشق و مشتاق .
صب
(
sabb
) م . ع . صببت الماء صبا :
( از باب نصر ) : ريختم آب را . و صب هو :
ريخته شد آن . ( لازم و متعدى ) . و صب فى الوادى : فرود آمد در آن وادى .
و صب ماله ( مجهولا ) : رفت مال او و باطل و ناپديد گرديد .
صبا
(
sab
) ا . ع . باد برين كه جاى وزيدن آن از مطلع ثريا تابنات نعش بود و آن را قبول نيز گويند خلاف دبور . ج : صبوات و اصباء .
صبا
(
sab
) م . ع . صبت الصباصبا و صبوا ( از باب نصر ) : وزند باد صبا . و صبى القوم ( مجهولا ) : باد صبا زده شدند آن گروه . و صبى صبا و صباء ( از باب سمع ) . مر . صباء .
صبا
(
seb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باد برين و باد شرقى و بادى كه از جانب مشرق مىوزد .
و هر بادى . و باد خزان . مأخوذ از صباح تازى - يعنى بامداد . و صباح صبح يعنى فردا بامداد و پگاه .
صبا
(
seb
) ا . ع . كودكى . يق : كان ذلك فى صباه : بود اين در كودكى وى .
صبأ
(
sab '
) م . ع . صبا صبأ و صبوء و صبوءة ( از باب فتح و كرم ) : از كيشى بكيشى شد . و صبا فلان عليهم : نمودار شد فلان بر ايشان . و صبا عليهم العدو :
راه نمود بر ايشان دشمن را . و قدم طعامه فما صبا : پيش كرده شد طعام او پس انگشت ننهاد آن را . و نيز صبا و صبوء : برآمدن دندان كودك و نشتر اشتر كره . و بر آمدن سم شكافته .
و طلوع كردن ثريا .
صباء
(
sab '
) ا . ع . كودكى . يق : كان ذلك فى صبائه : بود اين در كودكى و بچگى وى .
صباء
(
sab '
) م . ع . صبا صبوا و صبوا و صبى و صبى و صباء ( از باب نصر ) :
ميل كرد بسوى نادانى جوانى و كودكى . و صبا صبوا و صبوة : ميل كرد بسوى كودكى و مشتاق آن شد . قوله تعالى :
إِلَّا تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ .
و صبا فلان : بازى كرد فلان با كودكان .
و صبت النخلة صبوا و صبوا : ميل كرد آن خرما بن بسوى خرما بنان نر . و صبت الراعية صبوا : برگردانيد آن حيوان چرنده سر خود را و نهاد آن را در چراگاه . و صبى صبا و صباء ( از باب سمع ) : كار كودكى كرد و با كودكان بازى نمود . و صبى اليها : ميل كرد بسوى كودكى .
صباء
(
seb '
) م . ع . صابا رمحه مصاباة و صباء : كج كرد نيزه را براى زدن . و صابا البيت : خواند بيت را و راست نكرد آن را . و صابا الكلام : بر روش بايست جارى نكرد سخن را . و صابا بناءه : كج و مايل گردانيد بناى خود را . و صابا البعير مشافرة : برگردانيد شتر لبها را وقت آب خوردن . و صابا السيف : شمشير را مقلوب در نيام كرد .
صبابة
(
sab bat
) ا . ع . عشق و شوق .
و نرمى دل . و رقت شوق . و گرمى و سوزش عشق . و تنگدلى از عشق .
صبابة
(
sob bat
) ا . ع . باقى آب و شير در خنور .
صباة
(
sob t
) ا . ع . ج . صابئ .
صباح
(
sab h
) ا . ع . بامداد و فجر اول روز . و فردا . و صباح الخير يعنى بامداد نيك باد . و يوم الصباح : روز غارت . و على الصباح : پگاه و صبح زود .
صباح
(
sab ha
) ا . ع . لقيته صباح او ذا صباح : ديدم او را بامداد .
صباح
(
seb h
) ع . ج . صبيح و صبيحة .
صباح
(
sob h
) و (
sab h
) ا . ع . شعلهء قنديل .
صباح
(
sob h
) ص . ع . رجل صباح :
مرد صاحب خوبى و جمال .
صباح
(
sabb h
) ا . ع . از اعلام است .
و حسن بن صباح : رئيس ملاحده .
صباح
(
sobbah
) ص . ع . رجل صباح :
مرد صاحب خوبى و جمال .
صباحا
(
sab han
) ا . ع . پگاه . و ذا صباحا : صبح زود و سحرگاه و پگاه .
يق : اتيته ذا صباحا .
صباحاه
(
sab h ho
) ا . ع . يا صباحاه :
كلمهايست كه در هنگام وقوع امر عظيمى استغاثه كننده مىگويد .
صباحة
(
sab hat
) ا . ع . جمال و خوبى .
صباحة
(
sab hat
) م . ع . صبح صباحة ( از باب كرم ) : صاحب جمال و نيكو گرديد .
صباحت
(
sab hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -