تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2130

مساهمون:

ص٢١٣٠
و صبيخة القطن : پنبهء پهن كرده جهة ريسيدن .

صبير

(
sabir
) ص . ع . شكيبا و صابر و حليم و پذيرفتار . و كفيل . و مقتدا و معتمد قوم در امور ايشان . ج : صبراء .

صبير

(
sabir
) ا . ع . ابر سپيد . و ابر ستبر بالاى ابر پاره . و ابر تو بر تو . و پاره‌اى از ابر سپيد بر يك جا ثابت و ايستاده . و ابرهاى سپيد متفرق و پريشان . و كوه . ج . صبر .

صبير

(
sabir
) و

صبيرة

(
sabirat
) ا . ع . نان تنك پهن و مانند آن كه به روى ديگر از مأكولات نهند . و خوان و هر چه بر آن طعام عروسى نهند .

صبيرة

(
sobayrat
) ا . ع . ابو صبيرة : مرغى سرخ شكم و سياه پشت و سرو دم .

صبيغ

(
sabiq
) ا . ع . نام پسر عسل كه مردمان را بامور مشكلهء قرآن و سؤالات مشتبه در دشوارى و شدت مىافگند و عمر رضى اللّه عنه وى را بتازيانه ادب فرموده از مدينه بسوى بصره نفى كرد .

صبينة

(
sabyanat
) م . ع . صبين عنه صبينة : برگشت از آن .

صبيه

(
sabiyye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دختر و دخت .

صت

(
satt
) ا . ع . گروه مردم . و بانگ سخت . و حملهء شديد . و ضرب دست . الحديث : ان بنى اسرائيل لما امروا ان يقتل بعضهم بعضا قاموا صتين و يروى صتيتين اى جماعتين .

صت

(
satt
) م . ع . صته صتا ( از باب نصر ) : بقهر راند او را . و كوفت آن را و يا بدست زد . و صت فلانا بداهية او بكلام : تهمت كرد فلان را بداهيه و يا بسخن . و صت فلان صتا و صتيتا : سخت بانگ كرد فلان .

صت

(
sett
) ا . ع . ضد . و ناهمتا . و گروه مردم .

صتأ

(
sat '
) م . ع . صاه و صتاله صتأ ( از باب فتح ) : قصد كرد او را .

صتات

(
set t
) م . ع . صاته مصاتة و صتاتا : منازعت و خصومت كرد او را . و ما زلت اصات فلانا يعنى هميشه مخاصمه مىكنم فلان را .

صتام

(
sot m
) ص . ع . هامة صتام : سر ستبر و فربه .

صتة

(
sottat
) ا . ع . ضد و صت .

صتت

(
satat
) ا . ع . صدد . يقال : هو بصتته : او در صدد وى است و در پى وى است .

صتع

(
sat '
) م . ع . صتعه صتعا ( از باب فتح ) : بر زمين زد آن را .

صتع

(
sata '
) ا . ع . پيچيدگى و التواى در سر شتر مرغ و سختى و يا نرمى در سر آن . و جوان توانا . و گورخر .

صتم

(
satm
) و (
satam
) ص . ع . درشت سخت . ج : صتم . يق : رجل صتم و عبد صتم و جمل صتم و حجر صتم و غير ذلك . و الف صتم : هزار تمام و كامل . و كذلك : مال صتم . و در همهء معانى صتم بفتح تاء نيز گفته مىشود .

صتم

(
sotm
) ع . ج . صتم و صتم . يق : اموال صتم . و الحروف الصتم عبارت است از همهء حروف غير از اين شش حرف : ب ر ف ل م ن .

صتمة

(
satmat
) ص . ع . ناقة صتمة : ماده شتر سخت .

صتمة

(
satmat
) و (
sotmat
) ا . ع . سنگ سخت .

صتو

(
satv
) م . ع . صتا صتوا ( از باب نصر ) : مشى مشيا فيه و ثب يعنى جهان جهان رفت .

صته

(
sath
) م . ع . صتهه صتها ( از باب فتح ) : خوار گردانيد آن را و رام ساخت .

صتية

(
sottiyyat
) ا . ع . پارچهء اعلاى يمنى . و چادر اعلا .

صتيت

(
satit
) ا . ع . بانگ و فرياد . و غوغا . و گروه مردم .

صتيت

(
satit
) م . ع . صت صتا و صتيتا . مر . صت .

صتيمة

(
satimat
) ا . ع . سنگ سخت .

صج

(
sajj
) صج الحديد صجا ( از باب نصر ) : آهن را بر آهن كوفت بدان مرتبه كه آواز برآمد .

صجج

(
sojoj
) ا . ع . آواز كوفتگى آهن بر آهن .

صح

(
sohh
) م . ع . صح الامر صحا و صحاحا و صحة ( از باب ضرب ) : درست شد آن كار . و صح المريض : تندرست شد آن بيمار پس از بيمارى . و نيز صح : كامل شدن و برى شدن از عيب . و به شدن .

صح

(
sohh
) ا . ع . تندرستى از بيمارى خلاف سقم و بهى . و برائت از هر عيب .

صحا

(
sah
) م . ع . صحى صحا و صحا صحوا . مر . صحو .

صحاب

(
seh b
) و

صحابة

(
sah bat
) و (
seh bat
) ع . ج . صاحب .

صحابة

(
sah bat
) و (
sehabat
) م . ع . صحبه صحابة و صحابة و صحبة ( از باب سمع ) : يارى نمود او را و آميزش كرد با او . و منه : من صحب النبى صلى الله عليه و آله او رآه فهو من اصحابه .

صحابت

(
sah bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرافقت و همراهى و يارى .