تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2126

مساهمون:

ص٢١٢٦
خوب‌روئى و خوشنمائى و زيبائى و جمال . و ظرافت و نزاكت . و خوش صورتى . و سپيدى رنگ انسانى و نيكوئى آن .

صباح‌كنان

(
sabah - kon n
) م ف . پ . خواهان بامداد نيك از خداى تعالى براى دوستان خود .

صباح نمازى

(
sab h - nam zi
) م ف . پ . بامداد هنگام نماز .

صباحى

(
sob hiyy
) ص . ع . دم صباحى : خون بسيار سرخ .

صباحية

(
sob hiyyat
) ا . ع . سنانهاى پهن و عريض .

صباخ

(
seb x
) ع . ج . صبخة و صبخة .

صبار

(
seb r
) ا . ع . سربند شيشه و مانند آن . و بار درختى ترش . و ج . صبره . و ج . صبير .

صبار

(
seb r
) م . ع . صابرته على كذا مصابرة و صبارا : امر كردم او را بر صبر و شكيبائى بر اين كار .

صبار

(
sob r
) ا . ع . تمر هندى . و جنون سوداوى .

صبار

(
sabb r
) ا . ع . ام صبار : زمين سنگناك سوخته . و گرما . و آفت و بلا . و سختى و جنك سخت .

صبار

(
sobb r
) ا . ج . تمر هندى .

صبارة

(
sab rat
) م . ع . صبر به صبرا و صبارة ( از باب نصر ) : كفيل و پذيرفتار شد او را . و اصبرنى بر وزن انصرنى يعنى بده مرا پذيرفتار و كفيل . و صبره فلانا : فلان را بوى پذيرفتار داد . و صبر طعامه : انبار گندم خود را .

صباره

(
sab rat
) ا . ع . سرماى زمستان سخت .

صبارة

(
sab rat
) و (
seb rat
) و (
sob rat
) ا . ع . سنگريزه‌ها . و پاره‌اى از آهن و يا از سنگ .

صبارة

(
sabb rat
) ا . ع . زمين درشت بلند . و سختى و شدت سرما . و صبارة الشتاء : سختى سرماى زمستان .

صباصب

(
sab seb
) ا . ع . ستبر و درشت سخت .

صباغ

(
seb q
) ا . ع . هر نان خورش مايعى مانند سركه . و ج . صبغ . و هر چيز كه بدان رنگ كنند .

صباغ

(
sabb q
) ا . ع . رنگ ساز . و رنگ رز . و دروغ‌گوى كه سخن را رنگ مىدهد و ديگرگون مىسازد . ج : صباغون . الحديث : اكذب الناس الصباغون .

صباغ

(
sabb q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رنگ رز و كسى كه شغل وى رنگ كردن پارچه ها باشد . و صباغ اثمار : قمر و ماه . و صباغ الارض : آفتاب . و صباغ تنگار : ماه و قمر . و صباغ جواهر : آفتاب . و صباغ فلك : قمر و ماه .

صباغة

(
seb qat
) ا . ع . شغل و پيشهء صباغى و رنگرزى .

صباغون

(
sabb quna
) و

صباغين

(
sabb qina
) ع . ج . صباغ . و دود الصباغين : قرمز دانه .

صباغى

(
sabb qi
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بصباغ . و رنگرزى . و شغل و پيشهء رنگرزى .

صباوت

(
seb vat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بچگى و كودكى و طفوليت .

صبايا

(
sab y
) ع . ج . صبية .

صبايا

(
sab y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دخترها مقابل پسرها .

صبايح

(
sab yeh
) ص . ع . ج . صبيحة .

صبب

(
sabab
) ا . ع . زمين پست و نشيب . و ريزش جوى . و راه در نشيب . و ريگ‌ريزان . ج : اصباب .

صبب

(
sabab
) م . ع . صب صببا ( از باب سمع ) : عاشق و شيفته گرديد .

صبة

(
sabbat
) ص . ع . امراة صبة : زن عاشق .

صبة

(
sobbat
) ا . ع . آنچه ريخته شود از طعام و جز آن . و هر چه بر آن طعام نهند از خوان و مانند آن . و گلهء اسبان و شتران و رمهء گوسپندان . و رمهء گوسپند ما بين ده و چهل . و گلهء شتران كم از صد . و گروه مردم . و پاره‌اى از شب . يق : مضت صبة من الليل : گذشت پاره‌اى از شب . و اندك از هر چيزى . و باقى آب و شير در خنوز .

صبث

(
sabs
) م . ع . پاره دوختن پيراهن و رفو كردن آن ( و الفعل من نصر ) .

صبح

(
sabh
) م . ع . صبحه صبحا ( از باب فتح ) : آمد او را در بامداد . و صبح فلان : آشاميد فلان شراب صبوح را .

صبح

(
sobh
) ا . ع . سپيده دم و بامداد و اول روز . ج : اصباح . و ام صبح : مكهء معظمه . و من الصبح : از بامداد و پس از بامداد . و اتيته لصبح خامسة : آمدم او را هنگام بامداد پنج روز .

صبح

(
sobh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هنگام بامداد و ورارتگاه و اول روز . و صبح اولين و صبح دروغ و صبح كاذب و صبح ملمع نقاب و صبح نخست و صبح نخستين : اولين روشنى پگاه و اولين فجر و پگاه نخستين . و صبح پسين و صبح راست و صبح راست خانه و صبح راست خامه و صبح صادق : پگاد دويم و فجر دويم يعنى آن وقتى كه روشنى آفتاب در سياهى شب به خوبى آشكارا و هويدا