تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2123

مساهمون:

ص٢١٢٣
برگزيده . و روشن . و صاف و ناملوث . و زلال و بىآميزش و پاكيزه . و يوم صاف : روز سرد صاف بىابر .

صافى

(
s fi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روشنى . و غير حاجب ماورائى . و صفا . و رونق . و شفافى و زلالى و بىآميزشى و خلوص . و صداقت . و پارچه‌اى كه بدان چيزهاى مايع را صاف كنند . و ترش پالا .

صافى

(
s fi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پاك و بىغش . و سيم صافى : نقرهء پاك بىغش .

صافيات

(
s fiyat
) ع . ج . صافية .

صافية

(
s fiyat
) ص . ع . مؤنث صافى .

صافى درون

(
s fi - darun
) و

صافى دل

(
s fi - del
) و

صافى ضمير

(
s fi - zamir
) ص . پ . پاك درون و پاكدل .

صافىنامه

(
s fi - n me
) ا . پ . تصديق نامه و اجازه‌نامه .

صاق

(
s q
) ا . ع . لغة فى الساق .

صاقرة

(
s qerat
) ا . ع . بلاى فرود آينده .

صاقع

(
s qe '
) ص . ع . بر سر زننده . و ديگ صاقع : خروس با بانگ . و صه صاقع يعنى خاموش شو اى دروغ‌گوى .

صاقعة

(
s qe'at
) ا . ع . صاعقة .

صاقل

(
s qel
) ص . ع . زداينده . ج : صقلة .

صاقور

(
s qur
) ا . ع . تبر بزرگ . و كلنگى كه بدان سنگ را بشكنند و ميتين . و زبان .

صاقورة

(
s qurat
) ا . ع . آسمان سيوم . و باطن استخوان كاسهء سركه مشرف بر دماغ است .

صأك

(
sa'ak
) م . ع . صئك الدم صأكا ( از باب سمع ) : بسته شد خون . و صئك فلان : عرق كرد فلان و بوى بدى از خوى آن متصاعد گشت . و صئك به : چسبيد به آن .

صأكة

(
sa'kat
) ا . ع . بوى چوب تر .

صاكمة

(
sakemat
) ا . ع . سختى و مصيبت . ج : صواكم .

صال

(
s l
) ا . پ . چوب‌هاى چندى بهم پيوسته كه در روى آب اندازند و به روى آن‌ها بار و چيز ديگر حمل كنند . و هر چيز كه در روى آب روان حركت كند .

صال

(
s l
) م . ع . صال على قرنه صولا و صالا و صيالا و صؤلا و صولانا و صصالة ( از باب نصر ) : حمله كرد بر حريف خود و زيادتى نمود . وصال الفحل على الابل : كشت آن فحل شتر را . مر . صول .

صال

(
s ll
) ا . ع . سخت و بزرگ قطره كه زمين شكافته گردد از وى .

صالب

(
s leb
) ا . ع . استخوان پشت از دوش تا بن سرين . ج : اصلاب .

صالب

(
s leb
) ص . ع . ضد نافض . يق : حمى صالب : تب گرم كه لرز نداشته باشد .

صآلة

(
sa'alat
) م . ع . صؤل البعير صآلة ( از باب كرم ) : اذا و اثب الناس او صار يقتل الناس و يعدو عليهم : حمله كرد آن شتر بر مردم و خواست كه بكشد مردم را و دويد بجانب ايشان .

صألة

(
saalat
) ا . ع . حمله .

صالة

(
s llat
) ا . ع . بلا و سختى .

صالح

(
s leh
) ا . ع . نام پيغمبرى كه مبعوث بر قوم ثمود بود .

صالح

(
s leh
) ص . ع . نيك . و نيكو كار . ج . صالحون و صلحاء . و داراى صلاحيت .

صالح

(
s leh
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نيكو كار و عادل . و قابل و مناسب و سزاوار و شايسته . و نافع و مفيد . و با ديانت و راستى و با عصمت و پاكى و مرد با وقار و آرامى و ثبات .

صالحات

(
s leh t
) ع . ج . صالحة .

صالحات

(
s leh t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كارهاى نيك . و صالحات باقيات : كارهاى نيكى كه پيوسته باقى و بر قرار باشد .

صالحة

(
s lehat
) ص . ع . مؤنث صالح : زن نيكو كار و نيك . ج : صالحات .

صالحون

(
s lehuna
) ع . ج . صالح .

صالحية

(
s lehiyyat
) ا . ع . نام چند قريه . و نام گروهى از زيديه منسوب بحسن ابن صالح ثورى همدانى .

صالخ

(
s lex
) ص . ع . جرب صالخ : گرى كه پوست را ببرد ( لغة فى السين ) .

صالدة

(
s ledat
) ص . ع . ايناب صالدة : دندانهاى ناب با بانگ . ج : صوالد .

صالغ

(
s leq
) ص . ع . گاو و گوسپندى كه دندان شش سالگى افگنده باشد . ج : صوالغ و صلغ . و مذكر و مونث در آن يكسان است .

صالف

(
s lef
) ا . ع نام كوهى كه تازيان در جاهليت نزد وى سوگند مىخوردندى .

صالى

(
s li
) ص . ع . كسى كه گوشت را در آتش بريان مىكند . ج : صلى .

صأم

(
sa'm
) م . ع . صام الجيش عليهم صأما ( از باب فتح ) : راه نمود آن لشكر را بر ايشان .

صأم

(
sa'am
) م . ع . صئم صأما ( از باب سمع ) : بسيار آبخورد .