درهم است . و نيز گويند صاع چهار مشت است از دو كف مرد ميانه كه نه بزرگ كف باشد و نه خرد . ج : اصوع و اصؤع و آصع . ج : ( قلت ) اصواع و صيعان و صوعان و صوع ( ج . كثرت ) .
و نيز صاع : زمين پست . و چوگان . و جائى كه براى بازى كردن آنجا را بروبند . و آنجاى از سينهء شتر مرغ كه به زمين مىرسد و بدان مىچسبد .
صاع
(
s '
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پيمانهاى كه احكام مسلمانان از كفاره و فطره داير بر آنست . مر . صاع تازى را . و صاع زر يوسف : آفتاب .
صاعب
(
s 'eb
) ا . ع . زمين سنگناك و درختناك كه كشته شود .
صاعة
(
s 'at
) ا . ع . زمين پست . و جايى كه زنان براى پنبه زدن روفته و آماده كرده باشند .
صاعد
(
s 'ed
) ا . ع . بالا برآينده . و قولهم : بلغ كذا فصاعدا يعنى فوق آن و بالاتر از آن . و نيز صاعد : نام اسبى .
صاعدى
(
s ediyy
) ص . ع . منسوب بينات صعدة كه گور خران باشند على غير القياس .
صاعقة
(
s eqat
) ا . ع . مرگ . و هر عذاب مهلك . و بانگ و آواز هولناك عذاب .
و تازيانهاى كه بدست فرشتهء رانندهء ابر است و نمىرسد به چيزى مگر آنكه مىسوزد آن را .
و آتشى كه از آسمان افتد در رعد شديد .
ج : صواعق .
صاعقة
(
s eqat
) م . ع . صعقتهم السماء صاعقة ( از باب فتح ) : افگند بر ايشان صاعقه را . و كذا صعقتهم الصاعقة .
و نيز صاعقة : آتش افگندن .
صاعقة
(
s eqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درخش و آذرخش و سكوشاك و برق و آتشى كه از آسمان فروافتد .
صاغة
(
s qat
) ص . ع . ج . صائغ . و ملح الصاغة : بورهء ارمنى .
صاغر
(
s qar
) ا . پ . ساغر و پيالهء شرابخورى بزرگ .
صاغر
(
s qer
) ص . ع . راضى بستم و خوارى و خوارى دوست و خوشحال در خوارى . ج : صغرة و صاغرون .
صاغرون
(
s qeruna
) ع . ج . صاغر . قوله تعالى :
حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ
قيل معناه عن قهر بصيبهم و ذل و قيل يعطونها بايديهم و لا يتولى دفعها غيرهم فان ذلك ابلغ فى اذلالهم .
صاغية
(
s qiyat
) ا . ع . كسانى كه در حاجتهاى خود محتاج و مايل به ديگرى باشند .
يق : هم صاغيتك يعنى ايشان در حاجات خود به تو رجوع مىكنند . و اكرموا فلانا فى صاغيته : گرامى بداريد كسى را كه در حاجتهاى خود محتاج بشما مىباشد .
صاف
(
s f
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پاك و زلال و ويجك و شفاف و ويژ . و روشن و تابدار . و درست . و ساده . و خالص و بىغش . و صادق . و مسطح و هموار و بدون ناهموارى . و صاف كردن : عبور دادن مايع آميخته و كدرى را از پارچهء كلفتى تا آب زلال آن از وى چكيده خارج گردد . و هموار كردن زمين .
صاف
(
s f
) ص . ع . كبش صاف :
قچقار بسيار پشم . و صاف الرقبة بمعنى صوف الرقبة است . و يوم صاف : روز بسيار گرم .
صاف
(
s ff
) ص . ع . صف كشيده .
صافات
(
s ff t
) ا . ع . قوله تعالى :
وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا
: فرشتگان تسبيحگويان در آسمان كه صف بستهاند مانند صف نمازيان .
صافة
(
s ffat
) ص . ع . ابل صافة :
شترانى كه پاها را بصف كشند . ج : صواف .
صافح
(
s feh
) ص ع . ماده شترى كه شير آن رفته و خشكيده باشد .
صافد
(
s fed
) ص . ع . آنكه هر دو پاى آن در بند باشد . و منه : نهى عن صفوة الصافد و هو ان يقرن بين قدميه كانهما فى قيد .
صاف دل
(
s f - del
) ص . پ . سادهدلى و صديق .
صاف دلى
(
s f - deli
) ا . پ . سادهدلى و صداقت .
صافر
(
s fer
) ا . ع . دزد . و هر مرغ بانگ آور . و هر مرغ كه شكار نكند . و مرغ كم دل . و منه المثل : اجبن من صافر . و قولهم : ما بها صافر يعنى نيست در خانه كسى .
صاف ضمير
(
s f - zamir
) ص . پ .
پاك دل و بىكينه .
صاف طينت
(
s f - tinat
) ص . پ .
پاك سرشت .
صافقة
(
s feqat
) ا . ع . گروه مردم و يا عام است . و سختى . و حادثه . ج : صوافق .
صافن
(
s fen
) ص . ع . چارپاى بر سه پا ايستاده و سر سم چهارم را بر زمين نهاده . و مرد ايستادهء هر دو پاى را صف بسته . ج :
صفون .
صافن
(
s fen
) ا . ع . نام رگى در ساق .
و نام اسبى .
صافنات
(
s fen t
) ع . ج . صافنة .
صافنة
(
s fenat
) ص . ع . مؤنث صافن .
و اسب بر سه پا ايستاده و سر سم چهارم بر زمين نهاده . ج : صافنات .
صافورا
(
s fur
) ا . ع . نام دختر شعيب كه در نكاح موسى بود .
صافى
(
s fi
) ص . ع . پاك و خالص . و