تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2057

مساهمون:

ص٢٠٥٧

شفيف

(
cafif
) ا . ع . سوزش . و درد . و سرما . ج : شفاف . و اندك از هر چيزى . و خنكى . و باران با سرما . و باد سرد و خنك . و شدت گرمى آفتاب . و فلان يجد فى اسنانه شفيفا : فلان در دندانهاى خود احساس سردى و خنكى مىكند .

شفيف

(
cafif
) ص . ع . رقيق و شفاف .

شفيف

(
cafif
) م . ع . شف شففا و شفيفا . مر . شفف .

شفيق

(
cafiq
) ص . ع . مهربان . و نصيحت گر آزمند بر نصيحت .

شفيق

(
cafiq
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - رحيم و مهربان و دل‌رحم . و تسلى دهنده و داراى محبت و مهربانى و نيكخواه و خيرانديش . و رفيق شفيق : دوست مهربان

شفيليدن

(
cefilidan
) ف ل و م . پ . فشردن مانند ميوه‌ها . و صفير زدن . و صفير زدن هنگام آب خوردن اسب . شنيدن . و گوش دادن .

شفيهة

(
cofayhat
) ا . ع . مصغر شفة يعنى لبچه و لب كوچك .

شق

(
caqq
) ا . ع . كفتگى و ترك . ج : شقوق . و صبح . و جاى تركيده . و شكاف ما بين دو كرانهء كس زن .

شق

(
caqq
) م . ع . شقه شقا ( از باب نصر ) : كفانيد آن را . و شق ناب البعير : برآمد دندان نيش شتر . و شق العصا : مفارقت كرد جماعت را . و شق عليه الامر شقا و مشقة : دشوار آمد آن كار به روى . و شق عليه : انداخت او را در مشقت و دشوارى . و شق بصر الميت : باز ماند چشم آن مرده . و يقال شق بصر الميت اذا نظر الى شيئ لا يرتد اليه بصره و لا يقال شق الميت بصره . و نيز شق : پريشان و متفرق نمودن . و منه : شق عصا المسلمين . و راست دراز شدن برق تا ميانهء آسمان بىآنكه براست و چپ مايل گردد . و برآمدن صبح .

شق

(
caq
) و (
caqq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكاف و چاك و رخنه و درز . و نيم و نصف . و شك و شبهه . و سخت . و راست دراز . و شق شدن : راست و دراز شدن . و چاك شدن . و دو نيم شدن . و شق كردن : راست دراز كردن . و شكافتن و چاك كردن و دريدن و دو نيم كردن و چاك زدن و از هم جدا كردن و منقسم كردن .

شق

(
caqq
) و (
ceqq
) ا . ع . سختى و دشوارى . قوله تعالى :
لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ .
و نيمهء هر چيزى . يق : اخذت شق الشاة : گرفتم نيمهء گوسپند را . و نيمهء برابر و مساوى از هر چيزى و آن را شق الشعرة نيز گويند . يق المال بينى و بينك شق الشعرة اى نصفان سواء . و نام موضعى و يا واديى در خيبر .

شق

(
ceqq
) ا . ع . برادر . يقال : هو اخى و شق نفسى . و جانب . و اندك از هر چيزى . و كرانهء كوه . و دوست . و منظور نظر . و صنفى از پريان . و نام كاهن انوشيروان . الحديث : اتقوا النار و لو بشق تمرة : بپرهيزيد از آتش اگر چه به اندكى از خرما باشد .

شق

(
coqq
) ع . ج . شقاء و ج . اشق و شقاء .

شقأ

(
caq '
) م . ع . شقانا به شقأ و شقوء ( از باب فتح ) : برآمد دندان نيش او . و شقا راسه : شانه كرد موى سر او را . و شقا فلانا : زد فرق سر فلان را .

شقا

(
caq
) ا . پ . تركش و تيردان .

شقا

(
caq
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سختى و تنگى و بدبختى . و ارباب شقا : مردمان بدبخت و مستمند و بيچاره و گستاخ و بىادب .

شقا

(
caq
) و

شقاء

(
caq '
) ا . ع . سختى و بدبختى و تنگى .

شقا

(
caq
) و

شقاء

(
caq '
) م . ع . شقى شقاوة و شقاوة و شقا و شقاء و شقوة و شقوة ( از باب سمع ) : بدبخت شد .

شقاء

(
caqq '
) ص . ع . مؤنث اشق ماديان دراز و گشاده دست و پا . ج : شق .

شقاء

(
caqq '
) ا . ع . زن فراخ فرج . ج : شق . و نام اسبى .

شقاب

(
ceq b
) ع . ج . شقب و شقب .

شقاح

(
coqq h
) م . ع . مشاقحة و همديگر را دشنام دادن

شقاح

(
coqq h
) ا . ع . كون سگ ماده . و نام گياهى .

شقاحة

(
caq hat
) ا . ع . زشت‌روئى و بد شكلى و قباحت . و بدكردارى . يق : جاء بالقباحة و الشقاحة .

شقاحة

(
caq hat
) م . ع . شقح شقاحة ( از باب كرم ) : زشت گرديد .

شقاحط

(
caq het
) ع . ج . شقحطب .

شقاذى

(
caq z
) ع . ج . شقذ و شقذ و شقذ .

شقار

(
coqq r
) ا . ع . يك قسم ماهى كه كوهان دراز دارد . و ج . شقر .

شقارى

(
caq r
) و (
coq r
) ا . ع . دروغ و كذب .

شقارى

(
coq r
) ا . ع . لاله و يا گياهى ديگر سرخ رنگ . و ج . شقر .

شقارى

(
coqq r
) ع . ج . شقر .

شقاطب

(
caq teb
) ع . ج . شقحطب .

شقاف

(
ceq f
) ع . ج . شقف .

شقاق

(
ceq q
) ا . ع . ج . شقة و شقة .

شقاق

(
ceq q
) م . ع . مشاقة و خلاف . دشمنى كردن و ضرر رسانيدن مردم را . و در مشقت و دشوارى انداختن . و يكسو شدن